| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شمارهها | 871 |
| تعداد مقالات | 8,402 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,055,634 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,421,296 |
پهنهبندی مکانی برای جانمایی سکونتگاه جاودان (آرامستان جدید) در حریم شهر بجنورد | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقاله 5، دوره 16، شماره 60، مهر 1405، صفحه 133-168 اصل مقاله (3.5 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2026.54190.3321 | ||
| نویسنده | ||
| عاطفه صداقتی* | ||
| استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| چکیده | ||
| مکانیابی آرامستان جدید در حریم شهر بجنورد، نیازمند ارزیابی دقیق شرایط محیطی و موقعیتی اراضی است. در این راستا، ابتدا ماهیت توسعة شهری بجنورد و محدودیتهای طبیعی پیرامون آن مدنظر قرارگرفت تا چارچوبی جامع برای تحلیل فراهمشود. شاخصهای تحقیق براساس مطالعات کاربردی پیشین و مقررات و آییننامههای بهداشتی جاری با استفاده از سیستم اطلاعات مکانی، استانداردسازی و ترکیب شدهاند. شاخصهای مؤثر در ارزیابی، در دو دستة «شاخصهای موقعیت» (فاصله از شهر، جهت باد غالب، دسترسی، کاربری اراضی و جهت توسعة شهر) و «شاخصهای مکان» (جنس و مکانیک خاک، آب سطحی، توسعة آتی، عمق آبهای زیرزمینی و زمینشناسی) طبقهبندی شده و بهصورت لایههای اطلاعات مکانی در سیستم اطلاعات جغرافیایی مورد تحلیل قرارگرفتهاند. تلفیق این لایهها امکان شناسایی پهنههای مطلوب، در پنج ردة اصلی را فراهم نمودهاست. همچنین نتایج حاصل از وزندهی یکسان و روش AHP مورد مقایسه قرارگرفت که نشاندهندة بهبود دقت و انسجام پهنهبندی در روش AHP است بهنحوی که بهترتیب 34 و 26.5 درصد از اراضی مورد مطالعه، در پهنههای عالی (مطلوب) و مناسب (با احتساب ضریب اهمیت شاخصها) قرارمیگیرند که در پهنهبندی اشارهشده، پهنة شمالی و شمالشرقی حائز شرایط بررسی بیشتر با توجه به «جهت توسعة آتی» شهر و «جهت باد غالب»، برای جانمایی آرامستان هستند. این ردهبندی به تصمیمگیرندگان کمک میکند تا قابلیتهای هر پهنه را نهتنها از نظر فنی، بلکه از منظر پیامدهای زیستمحیطی و توسعهای نیز مقایسهکنند. دستاورد اصلی پژوهش، تولید نقشة پهنهبندی مکانی است؛ نقشهای که میتواند پایهای عملی برای تصمیمگیری مدیران شهری و هدایت فرایند انتخاب اراضی مناسبتر جهت جانمایی سکونتگاه جاودان یا آرامستان جدید شهر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آرامستان؛ جانمایی؛ پهنة مطلوب؛ بجنورد | ||
| مراجع | ||
|
آییننامة آرامستانهای کشور. (1403). شمارة ۵۲۱۰۹/ت۶۲۴۵۹هـ، مورخ ۱۴۰۳/۳/۲۳، مصوب هیأت وزیران. منتشرشده توسط مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
آییننامة مقررات بهداشتی آرامستانها. (1388). تهیه و تدوین: مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دفتر هماهنگی خدمات شهری سازمان شهرداریها و دهیاریهای وزارت کشور.
باقریان، محمدصابر و امیریریگی، سارا. (1401). تجربة پدیدارشناختی هستیشناسانة مکان (نمونه موردی: آرامستان تاریخی ظهیرالدوله تهران). اندیشه معماری، 6(11)، 148–136. https://doi.org/10.30479/at.2021.11793.1372
تورانپور، محیا؛ مولایی، اصغر و آیشم، معصومه. (1398). بازشناسی اصول حاکم بر مکانیابی و توسعة آرامستانها از گذشته تا عصر حاضر (موردپژوهی: آرامستان تخت فولاد و باغ رضوان اصفهان). مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 6(19 )، 95- 124. https://doi.org/10.22080/shahr.2019.15100.1644
جلیلیصدرآباد، سمانه و شکرییزدانآباد، شادی. (1398). تأثیر وجود و گسترش آرامستان بر محلههای همجوار آن (موردپژوهی: آرامستان امامزاده سلطانابراهیم، شهر قوچان). معماری و شهرسازی ایران، 10(18 )، 127-138. https://doi.org/10.30475/isau.2020.103680
حقیر، سعید؛ شوهاننژاد، یلدا. (1390). چگونگی ارتقای جایگاه گورستانها در جوانب اجتماعی و فرهنگی توسعه .فصلنامه باغ نظر، 8(17)، 81-94. https://www.bagh-sj.com/article_122.html
رضایی، محمدرضا؛ تازش، یوسف؛ امیدیپور، مرتضی و معینمهر، آتنا. (1396). مکانیابی آرمستان با استفاده از تحلیل سلسلهمراتبی دلفی فازی و سامانة اطلاعات جغرافیایی (نمونة موردی: شهر لیکک). برنامهریزی منطقهای، 7(28)، 167-178. https://jzpm.marvdasht.iau.ir/article_2539.html
سعیدیرضوانی، نوید. (1399). کتاب سبز شهرداری (راهنمای عمل شهرداریها)، تأسیسات شهری، سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور.
سلیمی، اسماعیل؛ قزلسفلی، سمیه و بایزیدی، معصوم. (1402). پژوهشی در سنگ مزارهای آرامستانهای قدیمی شهرستان مهاباد. پژوهشهای باستانشناسی ایران (نامة باستانشناسی)، 13(39)، 240–203. https://doi.org/10.22084/nb.2023.27165.2536
شیعه، اسماعیل. (1386). کارگاه برنامهریزی شهری، چاپ پنجم، تهران: مرکز انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران .
طالشی، مصطفی؛ امجدیزدی، حسین؛ رحیمی، حسین. (1402). شناسایی و تدقیق نواحی فرهنگی آرامستانها در راستای گردشگری مذهبی (مورد مطالعه: آرامستانهای ناحیة شهری مشهد)، نشریة علمی برنامهریزی توسعة کالبدی، سال هشتم، شمارة یک، پیاپی 29، 71-59. https://psp.journals.pnu.ac.ir/article_9960.html
صداقتی، عاطفه؛ مداحی، علی و طالبخواه، حمید. (1401). مدلسازی و پیشبینی روند گسترش و توسعة فیزیکی شهر بجنورد. پژوهشهای جغرافیای انسانی، 54(4)، 1563-1585. https://doi.org/10.22059/jhgr.2021.329110.1008364
طاهری، مرضیه؛ علیعباسپور، رحیم و علویپناه، سیدکاظم. (1393). استفاده از تصمیمگیری چندمعیارۀ مبتنی بر تلفیق روشهای DEMATEL و ANP در انتخاب مکان بهینۀ آرامستانها (مطالعۀ موردی: اصفهان). محیطشناسی، 40 (2)، 463-480. https://doi.org/10.22059/jes.2014.51213
عمرانی، قاسمعلی. ( 1390 ). اصول بهداشت و محیطزیست آرامستانها اهمیت، مکانیابی، آلودگیهای احتمالی، قوانین، مقررات و شناخت آرامستانهای موجود در ایران، تهران: سازمان چاپ و انتشارات با همکاری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه آزاد اسلامی.
کازرونی، فرشاد. (1389). گورستان و معماری منظر، مجلة منظر، شمارة ششم: 10 و 11. https://www.manzar-sj.com/article_343.html?lang=fa
کاظمی، کیارش. (1395). آرامستانها راویان خاموش تاریخ شهر. نشریة جستارهای شهرسازی، دوفصلنامه تحلیلی، پژوهشی، معماری و شهرسازی،2 (1) (45)، 79-67. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1315551/
کوهساری، محمدجواد و حبیبی، کیومرث. (1385). تلفیق مدل AHP و منطق IO در محیط GIS جهت مکانگزینی تجهیزات جدید شهری (مورد مطالعه: مکانیابی آرامستان جدید شهر سنندج)، سومین همایش سیستمهای اطلاعات مکانی، قشم، 1-12. https://civilica.com/doc/10886/
گلی، علی؛ رحمانی، طاهره و علیپورفخرآبادی، محبوبه. (1395). مکانی برای اموات، شناسایی پهنههای مستعد احداث آرامستان در شهر شیراز. پژوهش و برنامهریزی شهری، 7(25)، 43-62. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22285229.1395.7.25.3.2
ماهنامة شهرداریها. (1381). مجموعهمقالات، یادداشتها، شمارة43، شماره ویژه گورستانها، وزارت کشور: سازمان شهرداریهای کشور.
ماهنامة شهرداریها. (1385). مجموعهمقالات، یادداشتها، شمارة 76، نگاهی به آرامستان (گورستان) در شهر: نوشتة هاشم نوروزیفرد، وزارت کشور: سازمان شهرداریهای کشور، 71-68 .
محمدی، فردین. (2022). از بیمارستان تا آرامستان؛ تحلیل سوگواریهای ناتمام در دوران پاندمی کرونا در شهر سنندج. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 15(4)، 153-183. https://doi.org/10.22035/jicr.2023.2889.3243
منتظرالقائم، اصغر و کوشکی، فردین. (1398). تحلیل ساماندهی آرامستانهای شهر اصفهان از منظر الگوی شهر ایرانی اسلامی. مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 9(36 )، 49-58. https://dorl.net/dor/20.1001.1.2228639.1398.9.36.4.3
مهندسین مشاور نقش جهانپارس. (1389). طرح جامع شهر بجنورد، گزارش جلد دوم (مطالعات تاریخی) و جلد سوم (مطالعات کالبدی)، بجنورد: اداره راه و شهرسازی خراسان شمالی.
یداللهپور، معصومه. (1400). آداب ترحیم و وقف گورستان در مازندران، مطالعات ایرانشناسی، سال هفتم، شمارة 20: 117-132. https://is.iranology.ir/article_710686.html?lang=fa
References
Al-Yahyai, S., Charabi, Y., Al-Badi, A. H., & Gastli, A. (2013). Wind resource assessment using numerical weather prediction models and multi-criteria decision making technique: Case study (Masirah Island, Oman). International Journal of Renewable Energy Technology, 4(1), 17–33. https://doi.org/10.1504/IJRET.2013.051070
Baker, Landon, "The Future of Cemetery Design" (2020). Hospitality Design Graduate Capstones. 14. University of Nevada, Las Vegas. https://digitalscholarship.unlv.edu/arch_grad_capstones/14
Basmajian C, Coutts Ch (2013). Planning for the disposal of the dead, Journal of the American Planning Association, Vol. 76, No. 3, pp. 305-317. https://doi.org/10.1080/01944361003791913
Chu, Y., Cai, S., Luo, C., Lei, Z., & Peng, C. (2023). Towards more efficient local search for pseudo-boolean optimization. In 29th International Conference on Principles and Practice of Constraint Programming (CP 2023) (pp. 12-1). Schloss Dagstuhl–Leibniz-Zentrum für Informatik. https://doi.org/10.4230/LIPIcs.CP.2023.12
Crisanto-Perrazo, T., Guayasamín-Vergara, J., Mayorga-Llerena, E., Sinde-Gonzalez, I., Vizuete-Freire, D., Toulkeridis, T., ... & Fierro-Naranjo, G. (2022). Determination of empirical environmental indices for the location of cemeteries—an innovative proposal for worldwide use. Sustainability, 14(10), 6284. https://doi.org/10.3390/su14106284
Długozima, A. (2022). How to find a suitable location for a cemetery? Application of multi-criteria evaluation for identifying potential sites for cemeteries in Białystok, Poland. Moravian Geographical Reports, 30(1), 34-53. https://doi.org/10.2478/mgr-2022-0003
Falconí-Vélez, M., Crisanto-Perrazo, T., Viracucha, W. C., Pachacama, S. S., Guayasamín-Vergara, J., García-Bazurto, A., & Toulkeridis, T. (2024). Validation of empirical equations for determining the suitability of the territory for the setting of cemeteries–Implications for worldwide application. Heliyon, 10(24). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e40639
Grabalov, P. (2024). Invisible public spaces: The role of cemeteries in urban planning and development in Moscow. Journal of Urban Affairs, 46(10), 1971-1991. https://doi.org/10.1080/07352166.2022.2147434
Hariyono WP (2015). Vertical cemetery, International Conference on Sustainable Design, Engineering and Construction, Procedia Engineering, Vol. 118, pp. 201-214, Available online at www.sciencedirect.com. https://doi.org/10.1016/j.proeng.2015.08.419
Itescu, Y., & Jeschke, J. M. (2024). Assessing the conservation value of cemeteries to urban biota worldwide. Conservation Biology, 38(6), e14322. https://doi.org/10.1111/cobi.14322
Kizielewicz, B., Tomczyk, T., Gandor, M., & Sałabun, W. (2024). Subjective weight determination methods in multi-criteria decision-making: a systematic review. Procedia Computer Science, 246, 5396-5407. https://doi.org/10.1016/j.procs.2024.09.673
Lopez Duarte, F. K. (2023). Sustainable regeneration of operating cemetery structures in urban areas. Interdisciplinary assessment and development of a guidance system to support the decision-making process. https://hdl.handle.net/11392/2514211
Mohamad, F., Maulud, K. N. A., & Taib, A. M. (2023, May). Modelling of geospatial data through multi criteria analysis for cemetery land management. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 1167, No. 1, p. 012051). IOP Publishing. 10.1088/1755-1315/1167/1/012051
Mohammadi, S. D., & Saedi, B. (2024). Cemetery site selection using GIS-based extended fuzzy multi-criteria decision analysis in Hamedan city, western Iran. Under peer review, Journal of Applied Geomatics. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-4862943/v1
Mohammadi, S. D., & Saedi, B. (2024). Cemetery site selection using GIS-based extended fuzzy multi-criteria decision analysis in Hamedan city, western Iran. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-4862943/v1
Nueangnong, V., Hasan Subih, A. A. S., & Al-Hattami, H. Mohd. (2020). The 2020’s world deadliest pandemic: Corona Virus (COVID-19) and International Medical Law (IML). Cogent Social Sciences, 6(1). https://doi.org/10.1080/23311886.2020.1818936
Parson, K. (2019). The Effect of Various Soil Types on Decomposition Rate. Instars: A Journal of Student Research, 5. https://instars-ojs-tamu.tdl.org/instars/article/view/258
Sodiya, A. K., Ibisola, A. S., & Fateye, T. B. (2021). IMPACT OF CEMETERY ON PROXIMATE RESIDENTIAL PROPERTY VALUE. Ethiopian Journal of Environmental Studies & Management, 14(1). doi: https://ejesm.org/doi/v14i1.1
Som, S. K., Ghosh, S., Dasgupta, S., Kumar, N. T., Hindayar, J. N., Mohan, M., ... & Bhattacharya, S. (2023). Utility of common variance of equally-weighted variables for GIS-based landslide susceptibility mapping at the eastern Himalaya. Journal of Earth System Science, 132(1), 16. https://link.springer.com/article/10.1007/s12040-022-02017-6
Tumer, A. R., Karacaoglu, E., Namli, A., Keten, A., Farasat, S., Akcan, R., ... & Odabaşi, A. B. (2013). Effects of different types of soil on decomposition: An experimental study. Legal medicine, 15(3), 149-156. https://doi.org/10.1016/j.legalmed.2012.11.003
Voutsaki, S., Hachtmann, V., & Moutafi, I. (2021). Space, place and social structure in the North Cemetery, Ayios Vasilios. Social) place and space in early Mycenaean Greece. Discussions in Mycenaean Archaeology. Austrian Academy of Sciences, Vienna, 323-340. https://www.austriaca.at/9783700189343#page=324 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 136 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 72 |
||