| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 851 |
| تعداد مقالات | 8,223 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,312,599 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,795,928 |
ردپای کربن در زنجیره تأمین ساختمان ایران: تحلیل دادهستانده محیطزیستی و شبیهسازی منطقهای برای کلانشهر تبریز | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2026.55785.3845 | ||
| نویسندگان | ||
| ایرج تیموری* 1؛ محمد نعمتی1؛ امیر دهقان2 | ||
| 1گروه برنامهریزی شهری و منطقهای، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی ، دانشگاه تبریز، تبریز ، ایران | ||
| 2مرکز پژوهش های شورای اسلامی کلانشهر تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| بخش ساختمان یکی از مهمترین مصرفکنندگان نهادههای انرژیبر و محرکهای انتشار گازهای گلخانهای در اقتصاد است، اما بخش قابل توجهی از ردپای کربن آن در زنجیره تأمین بالادستی ایجاد میشود. هدف پژوهش حاضر، محاسبه و تفکیک ردپای کربن مستقیم و غیرمستقیم ناشی از سرمایهگذاری در بخش ساختمان خصوصی ایران و شبیهسازی آن برای کلانشهر تبریز است. بدین منظور، ردپای کربن با استفاده از رویکرد دادهستانده محیطزیستی (EEIOA)، ماتریس معکوس لئونتیف، جدول دادهستانده ۳۸ بخشی سال ۱۴۰۰ و دادههای ترازنامه انرژی کشور محاسبه شد. اثرات مستقیم و غیرمستقیم یک میلیارد ریال سرمایهگذاری در بخش ساختمان بررسی گردید و به دلیل نبود جدول دادهستانده منطقهای، ردپای کربن سرمایهگذاری ساختمانی در کلانشهر تبریز با روش سهم مکانی مدلسازی شد. نتایج نشان داد که انتشار مستقیم بخش ساختمان حدود ۲ درصد از کل ردپای کربن را تشکیل میدهد و نزدیک به ۹۸ درصد انتشار بهصورت غیرمستقیم در زنجیره تأمین ایجاد میشود. در میان بخشهای تأمینکننده، حملونقل جادهای بار با ۴۴.۲ درصد، سیمان با ۲۴.۷ درصد، فولاد با ۱۶.۹ درصد و برق با ۱۲.۳ درصد بیشترین سهم را در انتشار غیرمستقیم داشتند. شدت کربن سرمایهگذاری در بخش ساختمان ۲.۹۳۰ تن CO₂ به ازای هر میلیارد ریال برآورد شد. مدلسازی منطقهای نیز نشان داد که سرمایهگذاری ۵۰۰۰۰ میلیارد ریالی در بخش مسکن تبریز، بر اساس ارزش پولی سال ۱۴۰۰، حدود ۱۲۵۱ تن CO₂ ایجاد میکند و بازه عدمقطعیت آن ۱۰۷۲ تا ۱۴۳۶ تن است. تحلیل حساسیت نشان داد که تغییر همزمان ۲۰± درصدی ضرایب انتشار فولاد و سیمان میتواند انتشار کل را تا حدود ۸.۹± درصد تغییر دهد. بر این اساس، کاهش ردپای کربن ساختمان نیازمند تمرکز بر کربنزدایی صنایع بالادستی، بهبود ساختار تولید برق و کاهش انتشار ناشی از حملونقل مصالح است، نه صرفاً بهینهسازی مصرف انرژی در محل ساخت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ردپای کربن؛ بخشساختمان؛ دادهستانده محیطزیستی؛ ماتریس لئونتیف؛ تبریز | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17 |
||