پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 851 |
| تعداد مقالات | 8,223 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,312,598 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,795,926 |
تحلیل فضایی– بارش سالانه ایران: پیامدها برای مدیریت منابع آب و برنامهریزی پایدار | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.53976.3798 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین عساکره* 1؛ محسن حمیدیان پور2؛ محدثه وزیری مهر3 | ||
| 1عضو هیات علمی دانشگاه زنجان | ||
| 2عضوهیأت علمی گروه جغرافیا و برنامهریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| 3دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه زنجان | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، بهمنظور بررسی الگوی فضایی بارش سالانه ایران، دادههای ۷۲ ایستگاه همدیدی با دوره آماری حداکثر ۶۳ ساله (۱۹۶۰–۲۰۲۳) از سازمان هواشناسی کشور گردآوری شد. برای ارائه توزیع فضایی بارش، با استفاده از روش های میان یابی دادههای نقطهای به پهنهای تبدیل گردید. برای بررسی روابط فضایی بارش، روابط مختصات (عرض و طول) جغرافیایی و ارتفاع با میزان بارش توسط تحلیل رگرسیون چندمتغیره و رگرسیون موزون جغرافیایی (GWR) الگوسازی شد. در این مطالعه، علاوه بر تحلیل الگوی فضایی بارش، تلاش شد اهمیت نتایج برای سیاستگذاری توسعه، مدیریت پایدار منابع آب، کاهش نابرابریهای فضایی، و برنامهریزی منطقهای برجسته گردد. کاربرد مدل رگرسیون موزون جغرافیایی (GWR) در این پژوهش توانست الگوهای فضایی وابستگی بارش به متغیرهای فضایی را با دقت بالاتری آشکار کند. نتایج نشان داد که بارش سالانه در ایران از تنوع فضایی شدید و پراکندگی نامتوازن برخوردار بوده و در مقیاس کلان - ملّی، علی رغم تاثیر ناحیهای ارتفاع بر توزیع بارش، مختصات جغرافیایی نقش بیشتری بر بارش نشان داده اند. بیشترین ارتباط بارش با مختصات فضایی در شمال و شمالغرب کشور مشاهده شد، در حالیکه در نواحی مرکزی و جنوبی این ارتباط ضعیفتر بود. همچنین مشخص شد طول جغرافیایی در بیشتر مناطق کشور (در 87٪ ایستگاهها بهلحاظ آماری معنیدار بوده) و عرض جغرافیایی در نواحی غربی (غرب، شمالغرب و جنوبغرب) اثرگذار است؛ تأثیر ارتفاع نیز عمدتاً محدود به مناطق کوهستانی شمالی و غربی بود. در نهایت، براساس تحلیل خوشهای، پنج ناحیۀ بارشی در ایران تشخیص داده شد. این یافتهها به لحاظ شناسایی پهنههای ناهمسان بارشی میتواند به عنوان مبنایی علمی برای تصمیمگیری برای سیاستگذاریهای توسعهای در حوزههای مدیریت منابع آب و تخصیص عادلانه منابع آب، کشاورزی پایدار و برنامهریزی کشاورزی سازگار با اقلیم، مدیریت ریسک خشکسالی، و توسعه منطقهای متوازن باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلمات کلیدی: تحلیل فضایی؛ GWR؛ تحلیل خوشهای؛ درون یابی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||