پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شماره‌ها | 868 |
| تعداد مقالات | 8,371 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,925,308 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,331,904 |
برآمدن شیراز و افول اصطخر: واکاوی زمینه‌ها و عوامل دگرگونی کانون سیاسی-اداری فارس در سده‌های نخستین اسلامی | ||
| نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام | ||
| مقاله 4، دوره 20، شماره 38، مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2026.53109.3823 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم السادات موسوی1؛ حمیدرضا پیغمبری* 2 | ||
| 1ایران. دانشگاه خلیج فارس. بوشهر. دانشکده ادبیات. گروه تاریخ | ||
| 2استادیار گروه تاریخ دانشگاه خلیج فارس.بوشهر.ایران. | ||
| چکیده | ||
| کشف آثار و اسناد تاریخی، قدمت شیراز را به دوره‌ی هخامنشی می‌رساند، اما شیراز تا پایان دوره-ی ساسانی یک سکونتگاه کوچک با کوشک‌های شاهی بود و اصطخر مرکز استان فارس به شمار می‌آمد. با ورود اسلام شیراز به عنوان شهری اسلامی مورد توجه قرار گرفت و سپس به تختگاه بزرگ و مهم آل‌بویه تبدیل شد. هدف مقاله‌ی حاضر بررسی چگونگی این دگرگونی سیاسی-اداری در استان فارس در طول سده‌های نخستین اسلامی است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع مکتوب و یافته‌های باستان شناسی به بررسی مساله‌ی فوق می‌پردازد. یافته-های پژوهش نشان می‌دهد که این دگرگونی با افول اصطخر رابطه‌ی متقابل دارد. این بحث را می‌توان به دو عامل مهم تقسیم کرد که عبارتند از مزایای جغرافیایی و مکانی شیراز و امتناع اصطخر از پذیرش حاکمان عرب. بر این اساس، شهر شیراز در دوره‌ی فتوحات اسلامی با کارکردی نظامی برگزیده شد و توجه دولت‌های اموی، عباسی و صفاری منجر به رشد جمعیت و زایش عناصر اداری و سیاسی این شهر گردید. با گزینش شیراز به پایتختی آل‌بویه، رشد روزافزون شیراز در ابعاد گوناگون رخ داد. بناهای رو به ویرانی مورد بازسازی قرار گرفت، نظام آب‌رسانی احیا شد و دیگر بناهای عام‌المنفعه احداث گردید. بر این اساس، با زوال اصطخر و افول گور، شیراز به مرکز اقتصادی و اداری و در مجموع به مهم‌ترین شهر فارس تبدیل شد. این فرآیند همزمان و همسو با زوال کیش زردشت در فارس و رشد اسلام نیز هست و نشان از تغییر الگوهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در سطح کلان است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شیراز؛ شهر و شهرنشینی؛ جغرافیای تاریخی؛ سده‌های نخستین اسلامی؛ آل بویه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 162 |
||