پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 852 |
| تعداد مقالات | 8,232 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,358,404 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,824,947 |
بازتاب اسطورة پری کوه خواجه در فرش سیستان: خوانشی فرهنگ عامهای از نقشمایههای نمادین | ||
| مطالعات هنرهای تجسمی ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jart.2026.54825.1103 | ||
| نویسنده | ||
| پریا خسروبیگی* | ||
| همدان | ||
| چکیده | ||
| اسطورهها در فرهنگهای محلی ایران بهصورت شفاهی و از طریق آیینها و هنرهای سنتی تداوم یافتهاند. فرشبافی نیز علاوه بر کارکرد کاربردی، رسانهای دیداری برای انتقال مفاهیم نمادین است. سیستان، بهعنوان کانون روایتهای اسطورهای شرق ایران، دارای اسطورۀ پری کوه خواجه است؛ موجودی فرا انسانی که با مفاهیمی چون آب، باروری و قداست کوه پیوند دارد. با وجود اهمیت این اسطوره، بازتاب آن در فرشهای سیستان کمتر بررسی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیوند میان اسطورۀ پری کوه خواجه و نقشمایههای فرش سیستان انجام شده تا تبیین کند این اسطوره چگونه در نمادهای فرش بازنمایی شده و چه نسبتی با حافظۀ فرهنگی منطقه دارد. این پژوهش با روش کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی، بر پایه باورهای عامه و نمونههای فرش منطقه انجام شده است. یافتهها نشان میدهد فرش سیستان، بهعنوان رسانه فرهنگی، وظیفه انتقال اسطوره از حوزۀ شفاهی به نمادهای بصری را بر عهده دارد. این انتقال از طریق تبدیل شخصیت اسطوره به نقشمایههایی نظیر عناصر کوهستان، جریان آب، پرندگان و الگوهای گیاهی صورت میگیرد که نه بهعنوان تزیین، بلکه بهعنوان نشانههای حضور اسطوره در زیستجهان بومی عمل میکنند. در نتیجه، فرش در این منطقه ابزاری برای تثبیت اسطورهها و حفظ پیوستگی میان باورهای باستانی و هویت فرهنگی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسطوره پری کوه خواجه؛ فرهنگ عامه سیستان؛ فرش سیستان؛ نمادشناسی فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||