پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 855 |
| تعداد مقالات | 8,271 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,523,491 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,982,578 |
جغرافیای انسانی و هوش مصنوعی جغرافیایی: تحلیل ابرروندهای آینده در ایران | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2026.55102.3824 | ||
| نویسنده | ||
| عقیل خالقی* | ||
| دکترای جغرافیا و برنامهریزی روستایی، استاد مدعو دانشگاه فرهنگیان، تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| تحولات سریع هوش مصنوعی و گسترش دادههای فضایی، چشمانداز جدیدی در تعامل میان جغرافیای انسانی و هوش مصنوعی جغرافیایی (ژئوایآی) ایجاد کرده است؛ بااینحال، شناخت ساختاری از ابرروندهای شکلدهنده آینده این همگرایی در ایران محدود است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشرانهای کلیدی و تبیین ساختار اثرگذاری متغیرهای مؤثر بر آینده همگرایی جغرافیای انسانی و ژئوایآیدر ایران انجام شد. بدین منظور، 35 شاخص عملیاتی بر اساس ادبیات تخصصی و نظر خبرگان استخراج و در ماتریس اثرات متقاطع 35×35 با استفاده از نرمافزار میکمک تحلیل شد. نتایج نشان داد که سیستم مورد مطالعه از درهمتنیدگی و حساسیت ساختاری بالایی برخوردار است و بسیاری از متغیرها همزمان اثرگذار و اثرپذیرند. تحلیل اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم، شش پیشران کلیدی شامل استانداردهای ملی مستندسازی و تکرارپذیری، شفافیت الگوریتمهای مکانی در دولت، استفاده دانشگاهی از ژئوایآی در تحلیل فرهنگ و فضا، وابستگی به سرویسهای پردازش ابری خارجی، توسعه دوقلوهای دیجیتال زیرساختی و قدرت مدلهای طبقهبندی فرهنگی-فضایی را شناسایی کرد. این پیشرانها در چهار حوزه راهبردی حاکمیت محاسباتی و بازتولیدپذیری بومی، ژئوپلیتیک داده و حکمرانی اخلاقمحور فضایی، جغرافیای فرهنگی-اجتماعی محاسباتی و همگرایی سایبرجیآیاس و ژئوایآی قابل صورتبندیاند. یافتهها نشان میدهد آینده ژئوایآی در ایران صرفاً فناورانه نیست و به استانداردسازی داده و مدل، استقلال محاسباتی، شفافیت الگوریتمی و زیرساختهای هوشمند وابسته است؛ بنابراین، تدوین استانداردهای ملی مستندسازی و تکرارپذیری، توسعه محاسبات ابری بومی و استقرار سازوکارهای ممیزی الگوریتمی باید در کانون سیاستگذاری آینده قرار گیرد تا توسعه ژئوایآیبه شکل پایدار، شفاف و عادلانه تحقق یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابرروندها؛ تحلیل میکمک؛ دوقلوی دیجیتال؛ ژئوایآی؛ حکمرانی داده | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 21 |
||