| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 856 |
| تعداد مقالات | 8,290 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,656,732 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,086,837 |
شناسایی مولفه های شکل دهنده شهر ۱۵ دقیقهای دوستدار سالمند در شهرک های جدید خاوران و اندیشه تبریز | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2026.56266.3863 | ||
| نویسنده | ||
| مسعود حق لسان* | ||
| دانشیار گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران. | ||
| چکیده | ||
| شهرکهای جدید ایران باوجود استقبال گسترده از سوی گروههای مختلف جمعیتی، عمدتاً بدون توجه به اصول شهر ۱۵ دقیقهای و نیازهای ویژه گروههای آسیبپذیر ازجمله سالمندان طراحیشدهاند. با توجه به روند شتابان سالمندی جمعیت کشور، بازنگری در ساختار فضایی و عملکردی این شهرکها ضرورتی انکارناپذیر است. پژوهش حاضر باهدف شناسایی مؤلفههای شکلدهنده شهر ۱۵ دقیقهای دوستدار سالمند در شهرکهای جدید خاوران و اندیشه انجامشده است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی-تحلیلی با رویکرد آیندهپژوهی است. دادهها با استفاده از پرسشنامه ماتریس اثرات متقاطع و نظرخواهی از ۲۵ خبره (با روش دلفی در سه دور) گردآوری شد. تحلیل دادهها با نرمافزار میک مک و با استفاده از تحلیل اثرات مستقیم و غیرمستقیم انجام گرفت. نتایج نشان داد که سیستم موردمطالعه از ناپایداری برخوردار است و مؤلفههای عملکردی-خدماتی بهویژه E5، E4 و E6 با مجموع تأثیرگذاری ۲۶۷، بیشترین نقش را بهعنوان متغیرهای محرک و اثرگذار در سیستم دارند. مؤلفههای کالبدی-فضایی با مجموع تأثیرپذیری ۳۱۰، بیشترین تأثیر را از سایر عوامل میپذیرند و مؤلفههای اجتماعی-ادراکی نیز در وضعیت نسبتاً متعادلی قرار دارند. بر اساس تحلیل ساختاری، متغیرها در چهار گروه تعیینکننده، تأثیرگذار، تأثیرپذیر و مستقل دستهبندی شدند. نتایج نشان داد برای تحقق شهر ۱۵ دقیقهای دوستدار سالمند در شهرکهای خاوران و اندیشه، تقویت مؤلفههای عملکردی-خدماتی (توسعه مراکز روزانه سالمندان، خدمات مراقبت در منزل و حملونقل عمومی فراگیر) در اولویت نخست قرار دارد. همچنین پیشنهاد میشود پژوهشهای آینده با رویکرد ترکیبی (کمی-کیفی) و با استفاده از دادههای پیمایشی از دیدگاه خود سالمندان انجام شود. این پژوهش چارچوبی عملیاتی برای سیاستگذاران شهری در جهت بازآفرینی محلههای فراگیر و پاسخگو به نیازهای سالمندان در شهرکهای جدید فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شهر ۱۵ دقیقهای؛ شهر دوستدار سالمند؛ تحلیل ساختاری؛ نرم افزار میک مک | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||