پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 856 |
| تعداد مقالات | 8,299 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,667,017 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,119,280 |
گذار به معیشت پایدار در جوامع عشایری: تحلیل تنوعبخشی معیشت در عشایر پرور استان سمنان | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2026.56047.3853 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه پازکی* 1؛ علی محبی2؛ بهداد گیلوری3 | ||
| 1استادیار پژوهشی بخش تحقیقات اقتصادی - اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، | ||
| 2استادیار پژوهشی بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3محقق بخش علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سمنان، ایران | ||
| چکیده | ||
| جوامع عشایری دامدار، بهعنوان یکی از نظامهای تولیدی ـ فرهنگی ایران، با چالشهایی در حفظ و بازتولید معیشت سنتی مواجه شدهاند. تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، کاهش ظرفیت منابع طبیعی، نوسانات اقتصادی و تضعیف پایداری مراتع قرار گرفتهاند و توان آنها برای تداوم الگوهای سنتی معیشت با محدودیتهایی روبهرو شده است. تنوعبخشی معیشت بهعنوان راهبردی سازگارانه، نقشی در ارتقای تابآوری اقتصادی ـ اجتماعی و پایداری زیستبومی جوامع عشایری ایفا میکند. پژوهش با هدف تحلیل تنوعبخشی معیشت در جامعه عشایری ایل پرور و تبیین راهبردهای گذار به معیشت پایدار انجام شد. این تحقیق با رویکرد آمیخته و در قالب طرح اکتشافی ـ تبیینی صورت گرفت. در بخش کیفی، دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 25 نفر از کنشگران عشایری گردآوری و با بهرهگیری از نظریه دادهبنیاد تحلیل شد. در بخش کمی، 233 دامدار دارای پروانه چرا به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند و دادهها با استفاده از آزمون تی مستقل، آزمون کایاسکوئر و مدل تصمیمگیری چندمعیاره WASPAS تحلیل شدند. نتایج نشان داد متغیرهایی همچون سن، تعداد دام، اندازه خانوار، سطح درآمد، آسیبپذیری اقتصادی و میزان دسترسی به منابع طبیعی، رابطهای معنادار با گرایش دامداران به معیشتهای جایگزین دارند. یافتههای کیفی آشکار ساخت که وابستگی هویتی و فرهنگی به دامداری سنتی، هسته مرکزی تصمیمگیریهای معیشتی دامداران را شکل میدهد، اما تشدید فشارهای اقتصادی و محیطی، زمینهساز گذار تدریجی به فعالیتهای مکمل و نوین شده است. بر اساس نتایج مدل WASPAS، راهبردهایی نظیر ایجاد تعاونیهای محلی و صندوقهای اعتباری، آموزش مهارتهای نوین و بازاریابی دیجیتال، بیشترین نقش را در تقویت تابآوری اقتصادی و اجتماعی جامعه عشایری ایفا میکنند. در مجموع، یافتهها نشان میدهد تحقق معیشت پایدار در جوامع عشایری، مستلزم پیوند دانش بومی با سازوکارهای نوین اقتصادی، تقویت سرمایه اجتماعی، حمایت نهادی و توسعه الگوهای مشارکتی متناسب با بسترهای فرهنگی و محیطی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معیشت پایدار؛ تنوعبخشی معیشتی؛ تابآوری اقتصادی ـ اجتماعی؛ نظامهای دامداری عشایری؛ تغییرات اقلیمی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||