پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 857 |
| تعداد مقالات | 8,311 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,710,316 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,143,739 |
ارزیابی پیامدهای تغییر اقلیم بر توسعه پایدار کشاورزی دیم در زاگرس غربی ایران با استفاده از سناریوهای CMIP6 (مطالعه موردی: ایستگاههای کرمانشاه و خرمآباد) | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 22 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2026.56089.3854 | ||
| نویسندگان | ||
| فروغ محمدی راوری1؛ کمال امیدوار* 2؛ غلامعلی مظفری3؛ ایمان روستا4؛ احمد مزیدی5 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی اقلیم شناسی دانشگاه یزد. یزد ایران | ||
| 2عضو هیئت علمی گروه جغرافیا- دانشگاه یزد | ||
| 3استاد اقلیم شناسی و عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| 4دانشیار اقلیم شناسی و عضو هیات گروه جغرافیا دانشگاه یزد، یزد، ایران. | ||
| 5دانشیار اقلیم شناسی و عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه یزد، یزد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تغییرات اقلیمی بهعنوان یکی از مهمترین چالشهای محیطی قرن حاضر،با افزایش دما و تغییر در الگوهای زمانی–مکانی بارش، پایداری و توسعه کشاورزی دیم را در بسیاری از مناطق خشک و نیمهخشک با مخاطره مواجه ساخته است.پژوهش حاضر با هدف ارزیابی پیامدهای تغییرات اقلیمی بر توسعه پایدار کشاورزی دیم از طریق واکاوی تغییرات دما و بارش و بررسی اثرات آن بر سطح برداشت و تولید گندم دیم در زاگرس غربی ایران(ایستگاههای کرمانشاه و خرمآباد)انجام شد.در این راستا،دادههای دما و بارش ماهانه طی دوره 1995–2024 از ایستگاههای هواشناسی،دادههای کشاورزی طی دوره 2000–2024 از وزارت جهاد کشاورزی و دادههای سنجشازدور شامل بارش CHIRPS و دمای سطح زمین MODIS مورد استفاده قرار گرفت.روند تغییرات با آزمون ناپارامتری من–کندال تحلیل شد و برای ارزیابی شرایط آینده، دادههای مدلهای اقلیمی CMIP6 تحت سناریوهای مختلف SSP پس از ریزمقیاسنمایی آماری (SDSM) بررسی گردید. نتایج نشان داد که دما در هر دو ایستگاه دارای روند افزایشی معنیدار بوده و بر اساس سناریوهای آینده، احتمال افزایش دما، بهویژه در ماههای گرم سال، وجود دارد؛ بهطوریکه بیشترین دمای ماهانه در دوره پایه حدود 44 درجه سانتیگراد بوده و در سناریوهای خوشبینانه و میانی افزایش دما نسبت به دوره پایه پیشبینی میشود. در مقابل، اگرچه بارش روند معنیدار بلندمدتی نشان نداد،اما نوسانات بینسالی آن میتواند با کاهش کارایی بارش و افزایش احتمال خشکی در ماههای حساس رشد گیاه همراه باشد.این شرایط میتواند پایداری تولید گندم دیم را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهگونهای که سطح برداشت در خرم-آبادبیش از 55 درصد کاهش یافته و تولید گندم دیم از بیش از 220 هزار تن در سالهای تر به حدود 80 تا 120 هزار تن در دورههای خشک رسیده است.در مجموع،نتایج بیانگر آسیبپذیری تولید گندم دیم در برابر تغییرپذیری اقلیمی است و ضرورت برنامهریزی اقلیممحور،اصلاح الگوی کشت و توسعه ارقام مقاوم به خشکی را برای افزایش تابآوری بخش کشاورزی در زاگرس غربی نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "تغییرات اقلیمی"؛ "توسعه پایدار کشاورزی"؛ "گندم دیم"؛ "CMIP6"؛ "زاگرس غربی" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||