| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,345 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,796,054 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,229,498 |
پهنهبندی شدت غبارناکی در استان گلستان با استفاده از شاخص DSI | ||
| مخاطرات محیط طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405 اصل مقاله (3.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jneh.2026.56322.2190 | ||
| نویسندگان | ||
| اسماعیل ولی زاده1؛ علی محمدیان بهبهانی* 2؛ چوقی بایرام کمکی2؛ خلیل قربانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2دانشیار گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 3استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| چکیده | ||
| استان گلستان در سالهای اخیر با پدیده روزهای گرد و غباری به صورت فزایندهای مواجه بوده است. لذا پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوی مکانی و پهنهبندی شدت غبارناکی در استان گلستان بر پایه شاخص طوفان گردوغبار (DSI) انجام گردید. بدین منظور، دادههای سهساعته ایستگاههای سینوپتیک استان شامل کدهای هواشناسی و دید افقی گردآوری و تحلیل شد. رخدادهای گردوغبار بر اساس کدهای استاندارد سازمان جهانی هواشناسی استخراج و در سه طبقه رخدادهای ضعیف، طوفانهای متوسط و طوفانهای شدید دستهبندی شدند. سپس شاخص DSI در مقیاسهای ماهانه، فصلی و سالانه محاسبه و روند زمانی آن با آزمون من-کندال، شیب سن و آزمون پتیت ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که الگوی غبارناکی استان کاملاً ناهمگن و چندکانونی است. ایستگاه هواشناسی فرودگاهی گرگان با میانگین سالانه 47/4 بهعنوان کانون پایدار و اصلی گردوغبار شناسایی شد و ایستگاههای سینوپتیک گنبدکاووس، مراوهتپه و ایستگاه هواشناسی فرودگاهی کلاله در رده کانونهای فعال ثانویه قرار گرفتند. در مقابل، ایستگاههای سینوپتیک بندرگز، بندرترکمن و علیآباد کمترین مقادیر DSI را ثبت کردند. از نظر فصلی، شرق استان بیشینه غبارناکی را عمدتاً در فصل بهار و مرکز استان در فصول پاییز و زمستان تجربه میکند. تحلیل روند نیز نشاندهنده روند افزایشی معنادار غبارناکی در ایستگاههای سینوپتیک فرودگاهی گرگان و کلاله، روند کاهشی معنادار در ایستگاههای سینوپتیک گنبدکاووس، مراوهتپه و بندرگز، و نبود روند معنادار در سایر ایستگاهها بود. بهطور کلی می توان نتیجه گرفت که غبارناکی استان گلستان حاصل برهمکنش منابع محلی، شرایط سطح زمین و انتقال فرامرزی گردوغبار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گردوغبار؛ شاخص DSI؛ من-کندال؛ شیب سن؛ پهنهبندی؛ استان گلستان | ||
| مراجع | ||
|
بابویی، هانیه؛ محمدیان بهبهانی، علی؛ حسینعلیزاده، محسن؛ سعدالدین، امیر؛ بوعلی، حسین. (1405). کاربرد رویکرد شبکه بیزی برای مدلسازی شدت فرسایش بادی در استان گلستان. نشریه جغرافیا و توسعه. شماره 82، ص 233-254.
بامرینژاد، فریده؛ محمدیان بهبهانی، علی؛ کمکی، چوقی بایرام؛ پاپی، رضا؛ درویشی بلورانی، علی. (1404). ارزیابی الگوریتمهای یادگیری ماشین در تهیه نقشه حساسیت کانونهای گردوغبار با تلفیق سنجشازدور و پارامترهای محیطی (مطالعه موردی: حوضه قرهبغازگل). نشریه برنامهریزی فضایی و ژئوماتیک. دوره 29، شماره 2، ص 85-107.
خانسالاری، سکینه؛ مجیدی داشلیبرون، عثمان؛ نیکزادفر، مریم؛ ملاعرازی، عبدالجبار. (1402). تغییرات زمانی و مکانی گردوخاک در استان گلستان با استفاده از عمق نوری هواویزها (AOD) و تأثیرپذیری این استان از بیابانهای ترکمنستان. فیزیک زمین و فضا، 49(2)، 540–517.
رحیمی، محمد؛ جنترستمی، مجتبی؛ کابلی، سید حسن. (1400). تحلیل روند تغییرات شاخص گردوغبار (DSI) و ارزیابی ارتباط آن با خشکسالی در دامنه جنوبی البرز. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک. دوره یازدهم، شماره چهلوسوم، بهار 1400، صص 19-40.
عرب عامری، فائزه؛ محمدیان بهبهانی، علی؛ اونق، مجید؛ آرامی، سید حسین. (1402). تحلیل آماری تغییرات زمانی-مکانی رخدادهای گردوغبار در استان گلستان. مجله علمی پژوهشی مهندسی اکوسیستم بیابان، دوره 12، شماره 3، پاییز 1402، ص 59-72.
علیپور، ناهید؛ مصباحزاده، طیبه؛ احمدی، حسن؛ ملکیان، آرش؛ جعفری، محمد. (1397). تحلیل سینوتیکی وقایع گرد و غبار و ارتباط آن با خشکسالی در استانهای البرز و قزوین. فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیا. دوره 8، شماره 2، صص 52 تا 68.
نعیمی، مریم؛ میر اکبری، مریم؛ خسروشاهی، محمد؛ زندیفر، سمیرا؛ قاسمیآریان، یاسر. (1400). تحلیل اثرات تغییر اقلیم بر فراوانی رخدادهای گردوغبار، مطالعه موردی: استان خراسان رضوی. مجله علمی پژوهشی مهندسی اکوسیستم بیابان، سال دهم، شماره سیوسوم، زمستان 1400، صص 65-78.
ولی، عباسعلی؛ روستایی، فاطمه. (1396). بررسی روند فرسایش بادی در ایران مرکزی با استفاده از شاخص طوفان گرد و غبار در پنجاه سال اخیر. علوم آب و خاک. 21(4). صص 189-200.
یوسفیمبرهن، ابراهیم؛ خالقی، علی. (1403). بررسی روند تغییرات شاخص گردوغبار (DSI) و ارتباط آن با وضعیت خشکسالی هواشناسی در اقلیم خشک کشور (مطالعه موردی: استان سمنان). فصلنامه علوم محیطی. 22(2). صص 289-304.
Ebrahimi Khusfi, Z., Khosroshahi, M., Roustaei, F. and Mirakbari, M. (2020). Spatial and seasonal variations of sand-dust events and their relation to atmospheric conditions and vegetation cover in semi-arid regions of central Iran. Geoderma, 365, 114225. https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2020.114225 Goudie, A. (2018). Dust storms and ephemeral lakes. Desert, 23(1), 153-164. https://doi/10.22059/JDESERT.2018.66370 Hamed, K. H. (2008). Trend detection in hydrologic data: The Mann-Kendall trend test under the scaling hypothesis. Journal of Hydrology, 349(3-4), 350-363. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2007.11.009 Kendall, M. G. (1975). Rank Correlation Methods. Fifth Edition. Charles Griffin and Company Ltd. Publishers, London, UK. 202 pp. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=1997061 McTainsh, G. and Tews, E. (2007). Soil Erosion by Wind: Dust Storm Index (DSI). National Monitoring and Evaluation Framework, prepared for the National Land and Water Resources Audit (NLWRA), Canberra. 20. McTainsh, G. H. (1998). Dust storm index. Sustainable Agriculture: Assessing Australia’s Recent Performance, A Report of the National Collaborative Project on Indicators for Sustainable Agriculture, SCARM Technical Report, 70, 65-72. Middleton, N. J. (2017). Desert dust hazards: a global review. Aeolian Research, 24, 53-63. https://doi.org/10.1016/j.aeolia.2016.12.001 O’Loingsigh, T., McTainsh, G. H., Parsons, K., Strong, C. L., Shinkfield, P. and Tapper, N. J. (2015). Using meteorological observer data to compare wind erosion during two great droughts in eastern Australia: the World War II Drought (1937–1946) and the Millennium Drought (2001–2010). Earth Surface Processes and Landforms, 40(1), 123–130. https://doi.org/10.1002/esp.3668 O’Loingsigh, T., McTainsh, G. H., Tews, E. K., Strong, C. L., Leys, J. F., Shinkfield, P. and Tapper, N. J. (2014). The Dust Storm Index (DSI): a method for monitoring broadscale wind erosion using meteorological records. Aeolian Research, 12, 29–40. Sen, P. K. (1968). Estimates of the regression coefficient based on Kendall’s Tau. Journal of the American Statistical Association, 63(324), 1379-1389. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01621459.1968.10480934 Tabari, H., Marofi, S., Aeini, A., Hosseinzadeh, P., Talaee, Kurosh & Mohammadi. K. (2011). Trend analysis of reference evapotranspiration in the western half of Iran. Agricultural and Forest Meteorology. 151 (2), 128-136. https://doi.org/10.1016/j.agrformet.2010.09.009 Wang, F., Shao, W., Yu, H., Kan, G., He, X., Zhang, D., Ren, M., & Wang, G. (2020). Re-evaluation of the Power of the Mann-Kendall Test for Detecting Monotonic Trends in Hydrometeorological Time Series. Front. Earth Sci. 8(14), 1-12. https://doi.org/10.3389/feart.2020.00014 World Meteorological Organization (WMO). (2019). Manual On Codes: International Codes Volume 1.1 Annex II To The WMO Technical Regulations Part A-Alphanumeric Codes WMO No. 306 (2019 Edition). https://community.wmo.int/site/. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||