پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شماره‌ها | 866 |
| تعداد مقالات | 8,366 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,908,338 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,321,724 |
زوال سوژه در مسلخ ابژه؛ تحلیل جامعه‌شناختی پدیدۀ کالاوارگی و از خود بیگانگی در منظومۀ ویس و رامین | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2026.54498.3387 | ||
| نویسنده | ||
| فرزانه قنبری* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول ، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول ، ایران. | ||
| چکیده | ||
| منظومۀ ویس و رامین به‌عنوان یکی از امهات متون ادب غنایی فارسی و حلقۀ اتصال ادبیات پیش از اسلام به دوران اسلامی، همواره با داوری‌های اخلاقی و برچسب‌هایی چون «هوس‌نامه» یا «سخیف» به حاشیه رانده شده است. این قضاوت‌ها اغلب بر رفتارهای ظاهری شخصیت زن متمرکز بوده و زمینه‌های اجتماعی و ساختاری متن را نادیده گرفته‌اند. پژوهش حاضر با هدف نقد و ساختارشکنی این نگاه سنتی و با تکیه بر رویکرد جامعه‌شناسی ادبیات، می‌کوشد نشان دهد که شخصیت «ویس» نه یک فاعلِ گناهکار، بلکه ابژه‌ای قربانی در ساختاری پدرسالار، طبقاتی و جبرآلود است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی است و چارچوب نظری آن بر مفاهیم «کالاوارگی» نزد مارکس و ایریگاری، «ازخودبیگانگی» در اندیشهٔ مارکس و سیمن، و «شیء‌وارگی» در نظریۀ لوکاچ استوار است. تمرکز پژوهش بر تحلیل نقش نهادهای قدرت مانند موبد، سنت‌هایی چون دایه، و خانواده به‌ویژه شهرو در سلب عاملیت از ویس است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ویس در فرآیندی تدریجی به کالا بدل می‌شود: از پیش‌فروش‌شدن پیش از تولد تا تبدیل‌شدن به ارزش مبادله میان مردان. کنش‌ها و طغیان‌های او واکنشی ناگزیر به این شیء‌وارگی تحمیلی است و بدنامی تاریخی ویس بازتاب ازخودبیگانگی زنی است که هویتش در مناسبات قدرت مصادره شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ویس و رامین؛ فخرالدین اسعد گرگانی؛ نقد جامعه‌شناختی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||