پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 28 |
| تعداد شماره‌ها | 875 |
| تعداد مقالات | 8,469 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,229,413 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,570,224 |
بررسی بافت اجتماعی ـ سیاسی ماوراءالنهر و نقش آن در گسیختگی قدرت حکومت منغیت‌ها | ||
| نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2026.54792.3883 | ||
| نویسندگان | ||
| عبداله متولی1؛ محمد حسن بیگی* 2 | ||
| 1استاد گروه تاریخ دانشگاه اراک | ||
| 2دانشیار گروه تاریخ دانشگاه اراک | ||
| چکیده | ||
| چکیده منطقه ماوراءالنهر در قرن نوزدهم میلادی، هم‌زمان با حاکمیت خاندان منغیت‌ها، از ساخت اجتماعی ـ سیاسی پیچیده و ناهمگونی برخوردار بود که بر پایه تنوع قومی، شیوه‌های متفاوت معیشت و استقرار جمعیتی (یکجانشینی شهری و روستایی در کنار کوچ‌نشینی قبایلی) شکل گرفته بود. این ترکیب اجتماعی، در کنار استمرار مناسبات ایلی و قبیله‌ای، زمینه‌ساز شکل‌گیری منازعات گسترده و گریز از تمرکز قدرت سیاسی در این منطقه شد. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع تاریخی، سفرنامه‌ها و گزارش‌های معاصر، به بررسی رابطه میان بافت اجتماعی–قبایلی ماوراءالنهر و گسیختگی قدرت سیاسی در دوره حکومت منغیت‌ها می‌پردازد. سؤال اصلی پژوهش آن است که بافت اجتماعی ـ سیاسی ماوراءالنهر چه نقشی در ناتوانی حکومت منغیت‌ها در ایجاد اقتدار سیاسی متمرکز و پایدار ایفا کرده است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که غلبه ساختار قبایلی، تعارض منافع میان گروه‌های کوچ‌نشین و یکجانشین، ضعف پیوندهای اقتصادی پایدار، فقدان مشروعیت سیاسی فراگیر، منازعات درون‌قبایلی و رقابت‌های جانشینی، در کنار محدودیت‌های جغرافیایی، از مهم‌ترین عواملی بودند که مانع شکل‌گیری قدرت متمرکز در خان‌نشین بخارا شدند. این عوامل نه‌تنها توان حاکمیت منغیت‌ها را در کنترل قلمرو تضعیف کردند، بلکه با فرسایش منابع مادی و انسانی، جامعه ماوراءالنهر را در آستانه نفوذ و سلطه قدرت‌های خارجی آسیب‌پذیر ساختند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ماوراءالنهر؛ ساخت اجتماعی ـ سیاسی؛ گسیختگی قدرت.ماوراءالنهر؛ منغیت‌ها؛ ساخت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||