| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,490 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,513 |
شناسایی و تحلیل زمانی- مکانی امواج گرمایی ایران زمین | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 14، دوره 12، شماره 35، تیر 1393، صفحه 167-180 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2014.1561 | ||
| نویسنده | ||
| محمد دارند* | ||
| دانشگاهکردستان | ||
| چکیده | ||
| هدف از انجام این پژوهش شناسایی امواج گرما و واکاوی زمانی- مکانی آنها بر روی گسترهی ایران زمین است. برای انجام این پژوهش از دادههای بیشینه و کمینهی روزانهی دادههای درونیابی شدهی پایگاه داده اسفزاری[1] طیّ بازهی زمانی1/1/1962 تا 31/12/2004 استفاده شد. قدرت تفکیک مکانی این دادهها 15×15 کیلومتر است. جهت شناسایی امواج گرمایی از شش نمایه بر پایهی صدکهای 90، 95 و 99اُم استفاده شد که شدت، دوام و بسامد رخداد امواج گرمایی را نمایان میکنند. شناسایی و معناداری روند نمایهها طیّ دورهی مورد پژوهش به کمک آزمون ناپارامتری من-کندال آزمون شد و شیب و نرخ روند به کمک رگرسیون خطی برآورد شد. یافتهها نشان داد که بسامد رخداد امواج گرمایی در ایران زمین رو به افزایش است. علاوه بر افزایش بسامد، ماندگاری و شدت امواج گرمایی نیز افزایش یافته است. از لحاظ پراکنش مکانی، نوع و نرخ روند بر روی مناطق مختلف هماندازه و یکسان نیست. بر روی سرزمینهای پست، هموار و دشتها هم از لحاظ شدت و هم به لحاظ دوام و فراوانی، امواج گرمایی روند روبه افزایشی را نشان میدهند. در میان مناطق یاد شده، بیشترین شیب و نرخ تغییرات روند افزایشی در دشت لوت (شمال شرق کرمان)، سرزمینهای هموار شمال شرق بندرعباس، دشت کویر و خوزستان مشاهده شد. بر روی بلندیها و ارتفاعات رشتهکوههای زاگرس و البرز و بلندیهای پراکنده بر روی گسترهی ایران زمین نرخ روند امواج گرمایی رو به کاهش است. شدت کاهشی بسامد، دوام و شدت امواج گرمایی بر روی این مناطق بیشتر از نرخ افزایشی آنها بر روی سرزمینهای پست و کمارتفاع است. بر روی ارتفاعات غرب شهرکرد نرخ کاهشی روند نمایهها به بیشینهی خود میرسد. بین نوع روند نمایهها و پراکنش مکانی آنها بر پایهی صدکهای 95 و 95 و 99اُم تفاوتی وجود ندارد ولی نرخ روند نمایهها بر پایهی صدک 95اُم شدیدتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امواج گرمایی؛ روند؛ آستانههای صدکی؛ ایران | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,264 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,914 |
||