| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,854,569 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,644 |
سیر استکمالی مصرعهای تکراری حافظ | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 3، دوره 14، شماره 26، خرداد 1395، صفحه 41-58 اصل مقاله (465.84 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2016.2570 | ||
| نویسندگان | ||
| علی حیدری* 1؛ محمدرضا حسنی جلیلیان1؛ قاسم صحرایی1؛ بهنوش رحیمی هریسنی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه لرستان | ||
| 2دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه لرستان | ||
| چکیده | ||
| این که شاعران برخی سرودههای خود را تکرار کنند، امری رایج است. در اشعار حافظ نیز، هفده مصراع و یک بیت تکراری در هم ریخته، وجود دارد. به نظر میرسد تکرار این اشعار اتفاقی نبوده و حافظ اهدافی مشخص را پی میگرفتهاست. حال مسأله این است که حافظ از تکرار این اشعار چه اهداف فکری و اغراض بلاغی را در نظر داشته است؟ در این مقاله با روش تحلیلی توصیفی به این موضوع پرداخته شدهاست. تاریخ دقیق سرودههای حافظ مشخص نیست و نمیتوان تقدیم و تأخیر این ابیات را به صورت قطعی مشخص کرد، اما بررسی بلاغی و دقت در سیر عمودی و افقی اشعار و ابیاتی که مصراعهای تکراری در آنها آمده، روشن میسازد برخی از این ابیات از دیدگاه هنری و فکری نسبت به مشابه خود تفاوت و در اغلب موارد برتری دارند. از آنجا که میدانیم خواجه اشعار خود را همواره نقد واصلاح میکرده است، میتوان حدس زد ابیاتی که از دیدگاه بلاغی و فکری پختهتر و غنیترند و رنگ و بویی از ادب صوفیانه دارند، متأخرترند. چرخش دیدگاه هنری، بلاغی و فکری حافظ، با توجه به افزایش سن و سال، تحولات سیاسی و اجتماعی عصر او از مهمترین عوامل | ||
| کلیدواژهها | ||
| حافظ؛ تضمین؛ مصراعهای تکراری | ||
| مراجع | ||
|
1-پورنامداریان، تقی، گمشدهی لب دریا، چاپ دوم، تهران: سخن، 1384. 2-حافظ، شمسالدین محمد، دیوان حافظ، به تصحیح قزوینی- غنی، با مجموعه تعلیقات علامه قزوینی به کوشش عبدالکریم جربزه دار، چاپ سوم، تهران: اساطیر، 1370. 3---------- ، دیوان حافظ، (مقابله با حافظ پرویز خانلری)، چاپ چهارم، به کوشش رحیم ذوالنور، تهران: زوار، 1385. 4-حلبی، علیاصغر، تاثیر قرآن وحدیث در ادبیات فارسی، چاپ ششم، تهران: اساطیر، 1388. 5-خاقانی، افضلالدین، دیوان خاقانی، چاپ دهم، به کوشش ضیاءالدین سجادی، تهران: زوار، 1391. 6-دهخدا، علی اکبر، لغتنامه، چاپ دوم از دورهی جدید، تهران: دانشگاه تهران، 1377. 7-راستگوفر، سیدمحمد، مهندسی سخن در سرودههای حافظ، پژوهشهای ادبی، شماره 3، صص 65 – 82، 1393. 8-سعدی، مصلح بن عبدالله، کلیات سعدی، چاپ هشتم، به سعی و اهتمام محمد علی فروغی، تهران: امیرکبیر، 1369. 9-سودی بوسنوی، محمد، شرح سودی بوسنوی بر حافظ، ترجمهی عصمت ستارزاده، چاپ پنجم، تهران: چاپخانهی رنگین، 1387. 10-شفیعی کدکنی، محمدرضا، رستاخیز کلمات، چاپ دوم، تهران: سخن، 1391. 11----------------، موسیقی شعر، چاپ دوم، تهران: آگاه، 1368. 12-شمیسا، سیروس، یادداشتهای حافظ، چاپ اول، تهران: نشر علم، 1388. 13-غنی، قاسم، تاریخ عصر حافظ، چاپ نهم، تهران: زوار، 1383. 14-قزوینی، محمد، تحقیق در اشعار حافظ، بعضی تضمینهای حافظ، یادگار، شمارهی 5 و6، تهران: به ترتیب صص 72-67، صص71-62، 1323. 15-..................، تحقیق در اشعار حافظ، بعضی تضمینهای حافظ، تضمین اشعار فارسی، یادگار، شمارهی 8، تهران، صص 60-71، 1324. 17-...............، تحقیق در اشعار حافظ، بعضی تضمینها حافظ، تضمین اشعار فارسی، یادگار، شمارهی 9، تهران، صص 65-78، 1324. 18-قیصری، ابراهیم، پردهی گلریز: تکرار مضمون در کلام حافظ، چاپ اول، تهران: توس، 1380. 19-مالمیر، تیمور، ساختار منسجم غزلیات حافظ شیرازی، فنون ادبی، شماره 1، اصفهان: صص 41-56، 1388. 20-مولوی، جلال الدین، کلیات دیوان شمس تبریزی، چاپ چهارم، تهران: ثالث، 1384. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,327 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,417 |
||