| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,732 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,179 |
نقش خاندان نوبخت در پیوند بخشیدن به اندیشه ایرانی و شیعی | ||
| نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام | ||
| مقاله 9، دوره 10، شماره 18، فروردین 1395، صفحه 181-198 اصل مقاله (191.2 K) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2016.2805 | ||
| نویسندگان | ||
| نجم الدین گیلانی1؛ علی اکبر کجباف2؛ سید اصغر محمودآبادی3 | ||
| 1دانشآموختهی دکترای تاریخ محلی دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان | ||
| 3استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| خاندان نوبخت یکی از خاندانهای دانشدوست ایرانی (از خطه خوزستان فعلی) بودند که در عصر اول عباسی تلاش زیادی در راه احیای فرهنگ ایران باستان و پیوند اندیشههای ایرانی با اندیشههای شیعه از خود نشان دادند. اگر چه با ورود اسلام به ایران ساختار طبقات اجتماعی، آنگونه که در سابق بود، در همریخت؛ اما بعضی از خاندانهای دانشپژوه مانند خاندان نوبخت، با استخدام در کادر اداری و دیوانی، ضمن اینکه موقعیت سابق خود را حفظ کردند؛ حافظ و ترویجدهندة بسیاری از آداب و سنتهای اصیل نیاکان خود در بین مسلمین شدند. خاندان نوبخت جدا از اینکه با ترجمة کتب پهلوی در انتقال و پیوند فرهنگ ایرانی به عالم اسلام نقش داشتند، همانند دیگر دبیران ایرانی عهد عباسی در مسائلی همچون آسمانی بودن مقام سلطنت و ارثی بودن آن در خاندان سلطنت، و مسئلة فره ایزدی، بین اندیشة ایرانی و اندیشة شیعی پیوند و تطبیق قابل تأملی ایجاد کردند. مقالة حاضر با استناد به منابع به دنبال شرح و بسط و تحلیل موارد فوق میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خاندان نوبخت؛ اندیشة ایرانی؛ اندیشة شیعی؛ ابوسهل نوبخت؛ امامت | ||
| مراجع | ||
|
منابع
ابنحُوقل (1366) سفرنامهی ابن حوقل – ایران در صورةالارض، ترجمه جعفر شعار، تهران: انتشارات امیرکبیر.
ابنصاعد الاندلسی، ابوقاسم صاعد (1912) طبقات الامم، تصحیح: لویس شیخو، بیروت.
ابنطقطقی، محمدبن علی بن طباطبا (1418ق) الفخری، تحقیق عبدالقادر مایو، بیروت، دارالقلم العربی.
ابنندیم، محمدبن اسحاق (1381) الفهرست، ترجمه رضا تجدد، تهران: اساطیر.
ابوالقاسمی، محسن (1381) راهنمای زبانهای باستانی ایران، ج اول، تهران: سمت.
اشپولر، برتولد (1369) تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی، جلد اول، ترجمه جواد فلاطوری، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
اقبال، عباس (1345) خاندان نوبختی، تهران: زبان و فرهنگ ایران.
براون، ادوارد (1354) تاریخ ادبی ایران، ج 1، ترجمه علی پاشا صالح، تهران: مروارید.
بیرونی، ابوریحان (1393) التفهیم لِأَوائل صناعه التنجیم، با تجدید نظر و تعلیقات و مقدمه جلال الدین همایی، انتشارات انجمن ملی ایران: تهران.
تفضلی، احمد (1376) تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، به کوشش ژاله آموزگار، تهران: انتشارات سخن.
دوستخواه، جلیل (1385) اوستا کهنترین سرودها و متنهای ایرانی، جلد 1، انتشارات مروارید: تهران.
روشه، گی (1368) تغییرات اجتماعی، ترجمه منصور وثوقی، تهران: نشر نی.
زرینکوب، عبدالحسین (1373) تاریخ ایران بعد از اسلام، تهران: امیرکبیر.
سودآور، ابوالعلاء (1383) فرّه ایزدی در آیین پادشاهی ایران باستان، هوستون ایالت متحده آمریکا: نشر میرک.
سیدمرتضی، علی بن حسین (1384) الشافی، فیالإمامه، مصحح: فاضل حسینی میلانی، تهران: مؤسسه الصادق (ع).
طباطبایی، سیدمحمد حسین (1390)گلچینی از معارف تشیع، قم: بوستان کتاب.
(1378) شیعه در اسلام، تهران: دفتر انتشارات اسلامی.
طبری، محمد بن جریر (1362) تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر.
طوسی، محمدبن حسن (1387) غیبت، ترجمه مجتبی عزیز، قم: مسجد مقدس جمکران.
فردوسی، ابوالقاسم (1385) شاهنامه، به کوشش عبدالله اکبریان راد، بر اساس نسخهی ژول-مُل، تهران: الهام.
فرهوشی، بهرام (1380) کارنامه اردشیر بابکان، ترجمه و واژه نویسی، انشارات دانشگاه تهران: تهران.
قفطی (1371) تاریخالحکما، به کوشش بهین دارائی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کاتوزیان، محمدعلی (1377) «فره ایزدی و حق الهی پادشاهان»، اطلاعات سیاسی، اقتصادی، شماره صد و بیست نه و صد و سی، خرداد و تیر.
کاشف الغطا، محمدحسین (1337) این است آئین ما، «اصل شیعه و اصولها»، ترجمه و تحقیق: ناصر مکارم شیرازی، قم: انتشارات امام على بن ابى طالب(علیه السلام).
کاهن، کلود (1363) «فلسفه و جهانشناسی»، تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه، جلد چهارم، پژوهش دانشگاه کیمبریج، گردآورنده ریچارد نلسون فرای، ترجمه حسن انوشه، تهران: مؤسسه انتشاراتی امیرکبیر، ص 383- 365.
کلینی (1388) اصول الکافی، ج 1، تصحیح و تعلیق، علی اکبر غفاری، تهران: دارالکتاب.
گیلانی، نجمالدین، (1394)، «تأملی بر جامعة طبقاتی عصر ساسانی و تداوم آن در قرون اولیة اسلامی (با تکیه بر خاندان بختیشوع)»، پژوهشنامة تاریخ اجتماعی و اقتصادی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، شمارة اول، بهار و تابستان1394، 82- 67.
محمدی ملایری، محمد (1374) فرهنگ ایرانی پیش از اسلام و آثار آن در تمدن اسلامی و ادبیات عربی، تهران: انتشارات توس.
(1379) تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانى به عصر اسلامى، جلد 1و 3، تهران: انتشارات توس.
(1380) تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانى به عصر اسلامى، جلد 4، تهران: انتشارات توس.
مسعودی، ابوالحسن علیبن حسین (1347) مروجالذهب و معادنالجوهر، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
مشکور، محمدجواد (1379) تاریخ شیعه و فرقههای اسلام تا قرن چهارم هجری، تهران: اشراقی.
مینوی، مجتبی (1354) نامه تنسر به گشنسب، تهران: شرکت انتشارات خوارزمی.
نجاشی، احمد بن علی (1365) رجال نجاشی، قم: موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه.
نوبختی، حسن بن موسی(1386) فرقالشیعه، ترجمه مشکور، تهران: شرکت انتشارات علمی- فرهنگی.
وینتر، انگلبرت و بئاته دیگناس (1386) روم و ایران دو قدرت جهانی در کشاکش و همزیستی، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: نشر و پژوهش فرزان روز.
هاینس، هالم (1385) تشیع، ترجمه محمد تقی اکبری، قم: نشر ادیان.
همتی گلیان، عبدالله، «سهم دهقانان و دبیران در انتقال میراث ایران به جهان اسلام»، تعامل اسلام و ایران در گسترهی تاریخ، (مجموعه مقالات، سخنرانیها و میزگردها)، جلد دوم، به اهتمام هادی وکیلی؛ [برگزار کننده] نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاها: دانشگاه فردوسی مشهد.
یارشاطر، احسان (1380) «باورهای عامیانه و جهاننگری ایرانیان»، تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، جلد سوم- قسمت اول، ترجمه حسن انوشه، تهران: انتشارات امیرکبیر.
Arjomand, Said Amir, The shadow of gad on earth and hiden Imam, (Chicago , The University of Chicago Press, 1946. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,793 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,120 |
||