| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,912 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,821 |
مسعودبک، حلّاجی دیگر در تصوّف اسلامی | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 5، دوره 1، شماره 1، دی 1388، صفحه 111-134 اصل مقاله (554.01 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2010.363 | ||
| نویسنده | ||
| عباس کی منش* | ||
| استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| در این مقاله، نگارنده بر آن است که احوال، آثار و افکار مسعودبک را به عنوان حلّاجی دیگر در تصوّف اسلامی مورد بحث و نظر قرار دهد. بدین سبب به معرّفی چهار طریقه از مهمترین طرایق صوفیه در شبه قاره پرداخته و مسعودبک را در میان طایفه ی چهارم (چشتیه) در مطالعه آورده، نتیجه میگیرد که معماران کاخ بلند تصوّف، ایرانیانی بودند که به قصد گسترش دین مبین اسلام به آن سرزمین مهاجرت نموده و درفش اسلام را در لباس زبان پارسی در شبه قاره برافراشتهاند. سپس مسعودبک را از نگاه تذکرهنگاران نگریسته و افکار صوفیانه او را که سبب قتل وی شده است در ترازوی بررسی نهاده است و در پایان آثار منثور و منظوم وی را معرفی نموده و جایگاه او را در میان مشایخ صوفیه مشخص کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مسعودبک؛ حلّاج؛ وحدت وجود؛ قتل مسعودبک؛ معماران کاخ بلند تصوّف | ||
| مراجع | ||
|
- قرآن کریم 1- آریا، غلامعلی (1365) طریقه ی چشتیه، انتشارات: زوّار. 2- اته، هرمان (1356) تاریخ ادبیات فارسی، ترجمه ی دکتر رضا زاده شفق، بنگاه ترجمه و نشر کتاب. 3- احمدپوری، گل محمد(1987.م) ذکرالاصفیا (تکمله ی سیرالاولیا)، اردو آکادمی، بهاولپور. 4- اخترچیمه، محمّد (1994) قام شیخ فخرالدین ابراهیم عراقی در تصوف اسلامی، پاکستان. 5- اعظمی، شعیب (1984م) فارسی ادب بعهد سلاطین تغلق، دهلی. 6- افلاکی، مناقبالعارفین(1362) تحسین یازیجی، دنیای کتاب. 7- امام ربّانی، مکتوبات(بی تا) پاکستان. 8- بدایونی، ملّا عبدالقادر (1868)منتخبالتواریخ، به تصحیح مولوی احمدعلی، کلکته، کالج پریس. 9- پطروشفسکی، ایلیا پاولویچ (1353) اسلام در ایران، ترجمه کریم کشاورز، انتشارات پیام. 10- توکلّی، محمد رئوف (1358) تاریخ تصوف در کردستان، انتشارات اشراقی. 11- جامی، عبدالرحمان(1375) نفحاتالانس، با مقدمه مهدی توحیدی پور، انتشارات علمی. 12- جهانگیر سمنانی، سیّد اشرف (1999م) لطائف اشرفی، کراچی. 13- چشتی، عبدالرحمن (؟) مرآتالاسرار، نسخه ی خطّی متعلق به کتابخانه دانشگاه دولتی لاهور. 14- خلیق احمد نظامی (بی تا) تاریخ مشایخ چشت، اداره ی ادبیات دلّی (دهلی). 15- خواندمیر (1333) تاریخ حبیبالسیر، با مقدمه استاد جلالالدین همایی، انتشارات خیام. 16- خیام پور، عبدالرسول (1339) یوسف و زلیخا، تبریز. 17- _______________ (1368) فرهنگ سخنوران، انتشارات طلایه. 18- خیرآبادی، احمدعلی (1965) قصر عارفان،ج1، لاهور. 19- دانشنامه ی ایران و اسلام (1360)، بنگاه ترجمه و نشر کتاب. 20- دهخدا، علی اکبر (علّامه) لغتنامه، ج1 و 15. 21- دهلوی کشمیری همدانی (1988.م) کلماتالصّادقین، تصحیح و تعلیق و مقدمه ی انگلیسی محمد سلیم اختر، اسلام آباد. 22- سرور لاهوری، غلام (مفتی)(بی تا) خزینه یالاصفیا، چاپ هرات. 23- سعدی (1387) گلستان، محمدعلی ناصح، به کوشش دکتر خلیل خطیب رهبر. 24- ----- (1387) گلستان، دکتر خلیل خطیب رهبر، صفی علیشاه. 25- شیروانی، الطاف حسینخان(1984)تاریخ و تحقیق، لکنهو. 26- صفا، ذبیحالله (1373) تاریخ ادبیات در ایران، مشهد: انتشارات فردوس. 27- طهرانی، آقابزرگ( 1403ق /1983) بیروت الذریعه، القسم الثالث، من الجزء التاسع، چاپ بیروت. 28- عبدالحق محدث دهلوی، عبدالحق (1332) اخبارالاخیار فی اسرار الابرار، پاکستان. 29- عبدالحی بنفخرالدین الحسنی (1988) نزهه یالخواطر و بهجه المسامح و النّواظر، حیدرآباد دکن. 30- عراقی (1338) کلیات، با مقدمه و تصحیح سعید نفیسی، انتشارات سنایی. 31- عطّار، فریدالدین (1346) تذکره الاولیاء، از روی چاپ نیکلسون، محمد قزوینی،چاپ چهارم، چاپخانه ی علمی. 32- فرشته، محمد قاسم (1914) تاریخ فرشته، هند: نولکشور. 33- کیایی نژاد، زینالدین (1366) سیر عرفان در اسلام، انتشارات اشراقی. 34- لاهوری، امام بخش(1379) مرآت غفوریّه، پاکستان. 35- لعلی بدخشی، میرزا لعل بیگ (1376) ثمراتالقدس من شجراتالانس، تصحیح دکتر سیدکمال حاج سید جوادی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 36- مایل هروی، نجیب (1372) اندر غزل خویش نهان خواهم گشتن، نشر نی. 37- محمد اکرام (1971) ارمغان پاک با مقدمه ی سعید نفیسی، لاهور. 38- محمد غوثی شطاری(بی تا) گلزار ابرار، بی جا. 39- محمد باقر، وحید میرزا(بی تا)تاریخ ادبیات مسلمانان پاکستان و هند، بی جا. 40- محمود، سید قاسم(بی تا) شاهکار اسلامی انسائیکلوپیدیا، لاهور، اردوبازار. 41- مستوفی، حمدالله(1339) تاریخ گزیده، به اهتمام دکتر عبدالحسین نوایی، تهران: انتشارات امیرکبیر. 42- مسعود بک (1309) مرآت العارفین، دکن: چاپ سنگی. 43- منزوی، استاد احمد (1363) فهرست نسخههای خطی فارسی پاکستان، اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. 44- مولانا، جلال الدین (8-1346) مثنوی معنوی، شرح بدیع الزمان فروزانفر، تهران: انتشارات دانشگاه. 45- نارویی، رحمان علی(1914) تذکره ی علمای هند،دهلی: نولکشور. 46- نفیسی، سعید(1343) سرچشمه ی تصوف در ایران، تهران: انتشارات فروغی. 47- نفیسی، سعید(1363) تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی، تهران: انتشارات فروغی 48- نوشاهی، سید شریف احمد شرافت(بی تا) شریف التواریخ، اداره ی معارف نوشاهیّه. 49- هاشمی سندیلوی، احمدعلی خان(1371) مخزنالغرائب، اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان. 50- هدایت، رضا قلیخان (1344) ریاضالعارفین، به کوشش مهر علی گرکانی، بی جا
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,210 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,496 |
||