پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,855,122 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,588,084 |
تحلیل نشانهشناسی معشوق در شعر شاملو براساس نظریۀ مایکل ریفاتر مطالعۀ موردی: شعر «سرود آنکس که از کوچه به خانه بازمیگردد» | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 5، دوره 17، شماره 33، مهر 1398، صفحه 97-116 اصل مقاله (331.58 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2019.4853 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه ذاکری1؛ محمدرضا قاری* 2؛ علی سرور یعقوبی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک | ||
| 3استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک | ||
| چکیده | ||
| نظریۀ نشانهشناسی شعر مایکل ریفاتر، از نظریههای خوانندهمحور سدۀ بیستم اروپاست که در تحلیل شعرهای اروپایی بسیار تأثیرگذار بودهاست. در پژوهش حاضر با بهرهگیری از نظریۀ مذکور، موضوع معشوق در نمونهای از شعر معاصر -از شاملو- بررسی شدهاست. پژوهشگران پس از خوانش اکتشافی، با بهرهگیری از توانش ادبی به خوانش پسکنشانۀ شعر پرداختهاند. انباشتهایی با معنابنهای «فرزند» و «معشوق»، اندیشۀ غالب شعر را نشانداد. از بررسی منظومههای توصیفی با هستههای «تولد»، «معشوق» و «خانه» و رابطۀ این انگارههای بنیادین با انباشتها، جملههای حدسی در قالب هیپوگرام حاصل شد. ماتریس ساختاری شعر که دربرگیرندۀ ویژگیهای خاص معشوق شعر شاملو است، به این ترتیب است: امید به آیندهای پربار -اشتیاق صادقانۀ معشوق- معشوق نخستین خوانندۀ نوسرودههای شاعر -حضور حقیقی معشوق انگیزۀ سرایش شاعر- تشویق معشوق از شاعر -معشوق پناهگاه شاعر- ناگزیری مردم از پذیرش شعرهای سپید شاعر. ویژگیهای خاص معشوق در شعر شاملو از راه بررسی نشانهشناختی را میتوان اینگونه برشمرد: جلوۀ انسانی دارد، حقیقی است، دارای هویت فردی، یگانه، زمینی و در دسترس است. همچنین همپا، همراه، پناه، قابلاعتماد، کنشور و انگیزۀ سرایش شـاعر است. پارهای از زندگی واقعی اوست. دوست دارد و دوست داشتهمیشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانهشناسی شعر؛ خوانش اکتشافی؛ خوانش پسکنشانه؛ توانش ادبی؛ معشوق؛ احمد شاملو؛ مایکل ریفاتر | ||
| مراجع | ||
|
1- براهنی، رضا، طلا در مس، ج 1، تهران: انتشارات زریاب، 1380. 2- بهفر، مهری، عشق در گذرگاههای شبزده: نقدی بر عاشقانههای معاصر، تهران: هیرمند، 1380. 3- پورنامداریان، تقی، سفر در مه، تهران، زمستان، 1374. 4- سعدی، مصلحالدین، بوستان، تصحیح خلیل خطیبرهبر، تهران: صفی علیشاه، 1371. 5- شاملو، احمد، مثل خون در رگهای من (نامههای احمد شاملو به آیدا)، چاپ چهاردهم، تهران: چشمه، 1397. 6- ـــــــــــ ، مجموعه آثار، تهران، نگاه، 1387. 7- شفیعیکدکنی، محمدرضا، ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت، چاپ چهارم، تهران: سخن، 1387. 8- شمیسا، سیروس، سیر غزل در شعر پارسی، چاپ سوم، تهران: فردوس، 1370. 9- فرخزاد، پوران، مسیح مادر، نشان زن در زندگی و آثار احمد شاملو، چاپ اول، تهران: ایرانجام، 1383. 10- کیخایفرزانه، احمدرضا، عشق و امید در شعر برخی از شاعران معاصر ایران، پژوهشنامۀ ادبیات غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، دورۀ 9، شمارۀ 17، صص 210-191، زاهدان: پاییز و زمستان 1390. 11- مختاری، محمد، انسان در شعر معاصر، تهران: توس، 1378. 12- مدی، ارژنگ، عشق در ادب فارسی از آغاز تا قرن ششم، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1371. 13- مظفری، علیرضا، وصل خورشید (شرح شصت غزل از حافظ شیرازی)، تبریز: آیدین، 1387. 14- مکاریک، ایرناریما، دانشنامۀ نظریۀ ادبی معاصر، ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه، 1384. 15- نبیلو، علیرضا، کاربرد نظریۀ نشانهشناسی مایکل ریفاتر در تحلیل شعر ققنوس نیما، فصلنامۀ پژوهشهای زبانشناختی و زبانهای خارجی، دورۀ 1، شمارۀ 2، صص 94-81، دانشگاه تهران: پاییز و زمستان 1390. 16- ـــــــــــــ ، خوانش نشانهشناختی «زمستان» اخوان ثالث و «پیامی در راه» سپهری، فصلنامۀ ادبیات پارسی معاصر، دورۀ 3، شمارۀ 4، صص 136-113، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: زمستان 1392. 17- یزدانی، زینب، زن در شعر پارسی؛ دیروز- امروز، تهران: فردوس، 1378. 18- Reffaterre, Michael, (1978). Semiotic of poetry. 1st.ed, Blomington: Indiana University press. 19- ـــــــــــــــــــــــ , (1983). Text production. 1st ed. New York. Colombia University press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,479 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,050 |
||