| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,494 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,515 |
مقایسۀ ساختارِ مرزباننامه و کلیلهودمنه (با تکیه بر نمودِ اندیشة هند و ایرانِ باستان) | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 9، دوره 12، شماره 38، فروردین 1399، صفحه 177-194 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2020.5243 | ||
| نویسندگان | ||
| یعقوب فولادی1؛ محمد بارانی* 2؛ مریم خلیلی جهانتیغ3 | ||
| 1دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| 3استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| چکیده | ||
| مرزباننامه به شیوة کلیله و دمنه مشتمل بر حکایات و افسانههای حکمتآمیز است و از زبانِ انسان ها و وحوش نوشته شده است. این مؤلفه ها به همراه شیوة نگارشِ کتاب باعث شده است تا این اثر را تقلیدی از کلیله و دمنه بدانند و اهمیّتِ آن را بیش تر در فنّ نگارشِ آن قلمداد کنند، در صورتیکه وقتی زیرساخت و ساحتِ محتواییِ این دو کتاب را مقایسه کنیم، در خواهیم یافت که زیرساختِ فکری شان به دلیلِ دیدگاه حاکم بر آنها، بسیار متفاوت است. پژوهشِ حاضر در پیِ پاسخ به این پرسش است که آیا اندیشۀ حاکم بر مرزبان نامه تحتِ تأثیرِ جهان بینیِ ایرانِ باستان است و یا فرهنگ و اندیشۀ هندیِ حاکم بر کلیله و دمنه؟ یافته های حاصل از این پژوهش که به روشِ مقایسهای - تحلیلی و با نگاهی به زیرساختِ فکریِ هر دو اثر، به انجام رسیده، نشان میدهد که دیدگاهِ حاکم بر مرزبان نامه بر خلافِ کلیله و دمنه - دیدگاهی مثبت نگر است؛ به گونهای که بیشترِ داستان های آن، دارای پایانِ خوبی هستند. زیرساختِ فکری مرزبان نامه بر اساسِ فلسفة مزدیسنا - فلسفة پیروزی نیکی بر بدی - و جهان بینیِ ایرانی شکل گرفته است و بر همین بنیاد، این اثر نه تنها تقلیدی محض از کلیله و دمنه نیست؛ بلکه تدوینی هدف مند و آگاهانه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مرزبان نامه؛ کلیله و دمنه؛ زیرساخت؛ جهان بینیِ ایرانی؛ فلسفة مزدیسنا | ||
| مراجع | ||
|
منابع 1- اطمینان، خدیجه. «لیبرالیزم و مشابهتهای مضامینِ کلیله و دمنه و مرزباننامه با آن». مجلة زبان و ادبیاتِ فارسی. س 3. ش 4. بهار. صص: 49-37، بهار 1378. 2- بهار، محمدتقی. سبکشناسی(تاریخ تطور نثر فارسی). ج3 از دورة 3 جلدی. تهران: امیرکبیر، 1373. 3- بهار، مهرداد. پژوهشی در اساطیرِ ایران. چاپ نهم. تهران: آگه، 1391. 4- بویس، مری. «دیانتِ زرتشتی در دورانِ متأخر». در دیانتِ زرتشتی. ترجمة فریدون وهمن. چاپ دوم. تهران: ثالث، 1389. 5- پارسا، سیّد احمد. «بُنمایههای اسطورهای حکایت خیر و شرّ در هفتپیکر نظامی». فصلنامة ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب. س 11. ش 38. صص 56-41، 1394. 6- حلبی، علیاصغر و اطمینان، خدیجه. «ماکیاولیسم و مشابهتهای مندرج در کلیله و دمنه و مرزباننامه با آن». مجلة پیکِ نور. س 7. ش 1. صص: 31-22، 1386. 7- دادَگی، فَرْنَبغ. بُندَهِش. گزارنده: مهرداد بهار. چاپ پنجم. تهران: توس، 1395. 8- رضایی، مهدی. «مرزباننامه یادگاری از ایرانِ ساسانی». پژوهشنامة زبان و ادبِ فارسی (گوهرِ گویا). ش 13. صص 68 – 47، 1389. 9- ریپکا، یان و دیگران. تاریخِ ادبیاتِ ایران (از دورانِ باستان تا قاجاریه). ترجمة عیسی شهابی. چاپ دوم. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1381. 10- شمیسا، سیروس. «مرزباننامه و خاطرة شکستِ دیوان». چیستا. شمارة 10. صص 1283 – 1276، 1361. 11- صفا، ذبیحالله. تاریخِ ادبیات در ایران. ج 2. چاپ دهم. تهران: فردوس، 1369. 12- معین، محمّد. یوشت فریان و مرزباننامه. تهران: مجلس، 1324. 13- _______. مزدیسنا و ادبِ پارسی. جلد اول. چاپ ششم. تهران: دانشگاه تهران، 1389. 14- محمّدی ملایری، محمّد. فرهنگِ ایرانیِ پیش از اسلام و آثارِ آن در تمدّنِ اسلامی و ادبیاتِ عربی. چاپ چهارم. تهران: توس، 1374. 15- مرزبانبن رستمبن شروین. مرزباننامه. ترجمه و اصلاحِ سعدالدین وراوینی، به تصحیح و تحشیة محمّدبن عبدالوهّاب قزوینی. تهران: کتابفروشی فروغی، 1363. ۱6- منشی، نصرالله. کلیله و دمنه. تصحیح و توضیح عبدالعظیم قریب. تهران: انتشارات پیروز، 1345. ۱7- مینُوی طهرانی، مجتبی. مقدمة کلیله و دمنه، انشای ابوالمعالی نصرالله منشی. تصحیح و توضیح: مجتبی مینُوی طهرانی. چاپ هشتم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1391. 18- نجفی، عیسی و فرزی، فرزاد. «بررسی اندیشههای ایرانشهری در مرزباننامه». دوفصلنامة ادبیاتِ حماسی. دانشگاه لرستان. س 1. ش 1. صص 154 – 123. بهار و تابستان 1393. 19- Riedel, Dagmar. “KALILA WA DEMNA i. Redactions and circulation”. Encyclopedia Iranica, Available at: http://www.iranicaonline.org/articles/kalila-demna-i. [Accessed 22 October 2018]. 20- Williams, K. Crewe. “MARZBĀN-NĀMA”. Encyclopedia Iranica. Available at: http://www.iranicaonline.org/articles/marzban-nama. [Accessed 20 October 2018]. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,260 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,269 |
||