پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,501 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,521 |
سفرنامههای فارسیِ هند؛ نخستین روایتگران نظام مشروطۀ انگلیس (مطالعۀ موردی: شگرفنامۀ ولایت، تحفهالعالم و مسیر طالبی) | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| دوره 13، شماره 41، مهر 1400، صفحه 213-234 اصل مقاله (333.5 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/JSR.2020.30615.1966 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی فرجی* 1؛ رضا نصیری حامد2 | ||
| 1استادیار مؤسسۀ تاریخ و فرهنگ ایران، دانشگاه تبریز (نویسنده مسئول) | ||
| 2استادیار مؤسسۀ تاریخ و فرهنگ ایران، دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| سفرنامههای ایرانیان هند ازجملۀ نخستین و مهمترین منابع در بررسی چگونگی مواجهۀ ایرانیان با تمدن جدید است. از نکات قابلتأمل این سفرنامهها، بازتاب جلوههایی از تمدن جدید اروپایی قبل از شکست ایران در جنگ با روسهاست. براساس شواهد و قرائن موجود، سه سفرنامۀ «شگرفنامۀ ولایت»، «تحفةالعالم» و «مسیر طالبی»، نخستین راویان نظام مشروطیت به زبان فارسی هستند که نوشتۀ پیشِرو به معرفی آنها پرداخته و با نگاهی به منشور کبیر بهعنوان سرآغاز مشروطۀ انگلستان و بلکه جهان، درصدد پاسخ به این سؤال است که نویسندگان این سفرنامهها چه دریافتی از مشروطیت انگلیس داشته و چه ارتباطی بین دریافت مزبور و وضعیت مردم و کشور ایران برقرار میکردند؟ یافتههای تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی نشان میدهد که مؤلفان شگرفنامه و تحفةالعالم، ضمن توصیف نظام مشروطۀ انگلیس، ارتباط مستقیمی بین نظام مشروطه با ترقی و تأمین حقوق و رفاه مردم قائلند. همچنین با آنکه مؤلف تحفةالعالم، مشروطیت را بدیل مناسبی برای نظام استبدادی ایران دانسته و استقرار این نظام را در ایران آرزو و توصیه میکند، اما مؤلف مسیر طالبی، بهرغم مشاهدۀ مستقیم انگلیس و نهادهای آن، تنها به روایتگری مشروطیت پرداخته است و اشارهای به پیوند مشروطیت و ترقی ندارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شگرفنامۀ ولایت؛ تحفةالعالم؛ مسیر طالبی؛ هند؛ مشروطیت انگلیس | ||
| مراجع | ||
|
1- استارکی، دیوید، مگناکارتا: ریشههای قرون وسطایی سیاست مدرن، ترجمۀ نیایش امیدی، تهران: دنیای اقتصاد، 1397.
2- اصفهانی، ابوطالب بن محمد، مسیر طالبی یا سفرنامه میرزا ابوطالب خان (1213-1218ه ق)، به کوشش حسین خدیو جم، چاپ چهارم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383.
3- اعتصامالدین، شگرفنامه ولایت، میکروفیلم نسخهخطی کتابخانۀ ملی به شماره 25580-5.
4- اقبال، عباس، چند سفرنامه از سفرای ایران، نشریۀ وزارت امور خارجه، شمارۀ 3، صص 26-37، شهریور 1328.
5- پرویزفر، پرویز، سیر حکومت مشروطه در انگلستان: از قدیمیترین ایام تا پایان قرون وسطی، جلد اول، بیجا: بینا، 1329.
6- توکلی طرقی، محمد، تجدد بومی و بازاندیشی تاریخ، تهران: نشر تاریخ ایران،1382.
7- حائری، عبدالهادی، آزادیهای سیاسی و اجتماعی از دیدگاه اندیشهگران: گذری بر نوشتههای پارسی در دو سدۀ واپسین، مشهد: جهاد دانشگاهی مشهد، 1374.
8- حائری، عبدالهادی، نخستین رویاروییهای اندیشهگران ایران با دو رویۀ تمدن بورژوازی غرب، تهران: امیرکبیر، 1380.
9- داگرتی، جیمز، منشور بزرگ، ترجمۀ ایرج ساویز، تهران: انتشارات نیل و امیر کبیر با همکاری مؤسسۀ انتشارات فرانکلین، 1339.
10- دهقان، ابوالحسن، ماگناکارتا یا منشور کبیر، چاپ دوم، شیراز: انتشارات دانشگاه پهلوی، 1353.
11- دهگاهی، علی، نقش هند در جریان نوگرایی و نواندیشی ایران در دورۀ قاجار، رسالۀ دکتری دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، 1392.
12- رایت، دنیس، ایرانیان در میان انگلیسیها، ترجمۀ منوچهر طاهرنیا، تهران: آشتیانی، 1364.
13- رحمانیان، داریوش، تاریخ علتشناسی انحطاط و عقبماندگی ایرانیان و مسلمین، تبریز: مؤسسۀ تحقیقات علوم اسلامی- انسانی دانشگاه تبریز، 1382.
14- سپهری، امید، گفتاری پیرامون کهنترین دستنوشتۀ فارسی دربارۀ تمدن غرب و انگلستان: شگرفنامه ولایت، کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، شمارۀ 66 و 67، فروردین و اردیبهشت 1382.
15- شوشتری، میرعبدالطیف خان، تحفةالعالم و ذیلالتحفه، به اهتمام صمد موحد، تهران: کتابخانه طهوری، 1363.
16- طباطبایی، سید جواد، تأملی دربارۀ ایران، جلد نخست: دیباچهای بر نظریۀ انحطاط ایران، تهران: نگاه معاصر، 1385.
17- عفیفی، حافظ، انگلیسیها در انگلستان: تاریخ تشکیلات انگلیس و تحولاتی که از آغاز تا قبل از جنگ اخیر در آن حاصل شده است، ترجمه احمد فرامرزی، تهران: بی نا؛ 1337.
18- کسروی، احمد، کاروند کسروی: مجموعۀ 78 رساله و گفتار از احمد کسروی، به کوشش یحیی ذکا، چاپ دوم، تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری مؤسسۀ انتشارات فرانکلین، 1356.
19- مرادی، نورالله، ماگناکارتا، بخارا، شمارۀ 19، صص 16-29؛ مرداد و شهریور 1380.
20- وینسنت، اندرو، نظریههای دولت، ترجمۀ حسین بشیریه، تهران: نشر نی، 1392.
21- هاشمزاده محمدیه، عباس، مهاجرت ایرانیان به هند از سقوط اصفهان تا عصر ناصری (1264- 1135قمری): علل، چگونگی و پیامدها، رسالۀ دکتری دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، 1385.
22- یوسفی، غلامحسین، دیداری با اهل قلم: دربارۀ بیست کتاب نثر فارسی، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی، 1367.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,106 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 673 |
||