| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,855,839 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,588,628 |
واکاوی تغییرات و روند مکانی زمانی بارش در استان یزد با استفاده از پایگاه داده اسفزاری طی سالهای 1349 تا 1394 | ||
| مخاطرات محیط طبیعی | ||
| مقاله 6، دوره 12، شماره 35 - شماره پیاپی 1، فروردین 1402، صفحه 95-114 اصل مقاله (3.92 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jneh.2022.40681.1862 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد شیرغلامی1؛ سیدابوالفضل مسعودیان* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان | ||
| 2استاد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| بارش یکی از مهمترین و متغیرترین عناصر آب و هوایی است که تغییرپذیری مکانی زمانی زیادی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک دارد. آگاهی و دانش کافی از تغییرات بارش برای برنامهریزی کشاورزی و مدیریت منابع آب در هر منطقه بسیار مهم است. به همین منظور در این پژوهش با استفاده از دادههای روزانه پایگاه بارش اسفزاری در بازه زمانی 1349 تا 1394 به بررسی ویژگیهای بارش و همچنین روند بارش در استان یزد پرداخته شد. میانگین ضریب تغییرات مجموع بارش سالانه استان ، 2/42 برآورد شد که از 9/32 تا 4/68 در یاختههای مختلف متغیر بود. بیشترین ضریب تغییرات بارش در مقیاس سالانه نیز در مناطق مرکزی و غربی استان مشاهده شد که نشان-دهنده پراکندگی و خطر بیشتر بارش در این مناطق میباشد. مقادیر مثبت کشیدگی و چولگی بارش سالانه نیز بیانگر فزونی سالهای با بارش کمتر از میانگین بود. روند تغییرات بارش با استفاده از آزمون های آماری ناپارامتری من کندال و برآوردگر شیب سن مورد بررسی قرار گرفت. توزیع مکانی زمانی روند مجموع بارش سالانه و مجموع بارش فرین سالانه مشابه یکدیگر بود و در هر دو مورد روند کلی حاکم بر استان، روند کاهشی بود. بیشترین سهم بارش فرین به مجموع بارش سالانه نیز در مناطق مرکزی استان (دشت یزد-اردکان) مشاهده شد. بنابراین در سالهای پرباران، این مناطق مستعد سیلابهای شدید هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بارش؛ ضریب تغییرات؛ بارش فرین؛ روند؛ پایگاه داده اسفزاری؛ استان یزد | ||
| مراجع | ||
|
دارند، محمد؛ ظرافتی، هادی؛ کفایت مطلق، امیدرضا؛ سمندر؛ ریحانه. (1394). مقایسه بین پایگاههای داده جهانی و منطقهای بارش با پایگاه بارش اسفزاری و ایستگاهی ایران زمین. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 30(2)، 65-84.
عساکره، حسین؛ رزمی قلندری، رباب. (1393). توزیع زمانی و رژیم بارش در شمال غرب ایران. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، ۲۹ (۱)، ۱۶۰-۱۴۵
عساکره، حسین؛ مسعودیان، سیدابوالفضل؛ ترکارانی، فاطمه. (1400). بررسی وردایی دههای بارش سالانه ایرانزمین طی چهار دهه اخیر (1394-1355). نشریه علمی جغرافیا و برنامهریزی، 25(76)، 187-202. doi: 10.22034/gp.2020.41308.2680
علیجانی، بهلول. (1390). تحلیل فضایی دماها و بارشهای بحرانی روزانه در ایران. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 17(20)، 9-30.
محمدی، مژده؛ طالبی، علی. (1399). تحلیل منطقهای حداکثر بارشهای 24 ساعته با استفاده از گشتاورهای خطی در مناطق خشک (مطالعه موردی: استان یزد). مدیریت بیابان، 8(15 )، 37-52.
مسعودیان، ابوالفضل؛ کیخسروی کیانی، محمد صادق؛ رعیت پیشه، فاطمه. (1393). معرفی و مقایسه پایگاه داده اسفزاری با پایگاههای داده GPCC ، GPCP و CMAP. تحقیقات جغرافیایی، 29(1 (پیاپی 112))، 73-87.
مفاخری، امید؛ سلیقه، محمد؛ علیجانی، بهلول؛ اکبری، مهری. (1396). شناسایی و ناحیهبندی تغییرات زمانی و یکنواختی بارش ایران. پژوهشهای جغرافیای طبیعی (پژوهشهای جغرافیایی), 49(2 )، 191-205.
وخشوری، علی. (1391). بررسی سیلابهای حوضه سدّ سیلبند و راههای جلوگیری از خطرات ناشی از آن بر شهر لار. فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی « سپهر »، 21(81)، 66-75.
Adler, R. F., Huffman, G. J., Chang, A., Ferraro, R., Xie, P.-P., Janowiak, J., Rudolf, B., Schneider, U., Curtis, S., & Bolvin, D. (2003). The version-2 global precipitation climatology project (GPCP) monthly precipitation analysis (1979–present). Journal of hydrometeorology, 4(6), 1147-1167. https://doi.org/10.1175/1525-7541 Ahani, H., Kherad, M., Kousari, M. R., Rezaeian-Zadeh, M., Karampour, M. A., Ejraee, F., & Kamali, S. (2012). An investigation of trends in precipitation volume for the last three decades in different regions of Fars province, Iran. Theoretical and Applied Climatology, 109(3), 361-382. https://doi.org/10.1007/s00704-011-0572-z Alijani, B., O’Brien, J., & Yarnal, B. (2008). Spatial analysis of precipitation intensity and concentration in Iran. Theoretical and Applied Climatology, 94(1), 107-124. https://doi.org/10.1007/s00704-007-0344-y Bao, J., Sherwood, S. C., Alexander, L. V., & Evans, J. P. (2017). Future increases in extreme precipitation exceed observed scaling rates. Nature Climate Change, 7(2), 128-132. https://doi.org/10.1038/nclimate3201 Bhatti, A. S., Wang, G., Ullah, W., Ullah, S., Fiifi Tawia Hagan, D., Kwesi Nooni, I., Lou, D., & Ullah, I. (2020). Trend in extreme precipitation indices based on long term in situ precipitation records over Pakistan. Water, 12(3), 797. https://doi.org/10.3390/w12030797 Carvalho, L. M. (2020). Assessing precipitation trends in the Americas with historical data: A review. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 11(2), e627. https://doi.org/10.1002/wcc.627 Cohen Liechti, T., Matos, J., Boillat, J.-L., & Schleiss, A. (2012). Comparison and evaluation of satellite derived precipitation products for hydrological modeling of the Zambezi River Basin. Hydrology and Earth System Sciences, 16(2), 489-500. https://doi.org/10.5194/hess-16-489-2012 Dore, M. H. (2005). Climate change and changes in global precipitation patterns: what do we know? Environment international, 31(8), 1167-1181. https://doi.org/10.1016/j.envint.2005.03.004 Fujibe, F., Yamazaki, N., Katsuyama, M., & Kobayashi, K. (2005). The increasing trend of intense precipitation in Japan based on four-hourly data for a hundred years. Sola, 1, 41-44. https://doi.org/10.2151/sola.2005-012 Ghajarnia, N., Liaghat, A., & Arasteh, P. D. (2015). Comparison and evaluation of high resolution precipitation estimation products in Urmia Basin-Iran. Atmospheric Research, 158, 50-65. https://doi.org/10.1016/j.atmosres.2015.02.010 IPCC. Climate Change 2013: The Physical Science Basis; Cambridge University Press: Cambridge, UK, 2013. Kim, I.-W., Oh, J., Woo, S., & Kripalani, R. (2019). Evaluation of precipitation extremes over the Asian domain: observation and modelling studies. Climate Dynamics, 52(3), 1317-1342. https://doi.org/10.1007/s00382-018-4193-4 Liu, Y., Chen, S., Sun, H., Gui, D., Xue, J., Lei, J., Zeng, X., & Lv, G. (2019). Does the long-term precipitation variations and dry-wet conditions exist in the arid areas? A case study from China. Quaternary International, 519, 3-9. https://doi.org/10.1016/j.quaint.2019.01.034 Livada, I., & Asimakopoulos, D. (2005). Individual seasonality index of rainfall regimes in Greece. Climate Research, 28(2), 155-161. doi:10.3354/cr028155 Lu, S., Hu, Z., Wang, B., Qin, P., & Wang, L. (2020). Spatio-temporal patterns of extreme precipitation events over China in recent 56 years. Plateau Meteorology, 39(4), 683-693. DOI: 10.7522/j.issn.1000-0534.2019.00058 Modarres, R., & da Silva, V. d. P. R. (2007). Rainfall trends in arid and semi-arid regions of Iran. Journal of arid environments, 70(2), 344-355. https://doi.org/10.1016/j.jaridenv.2006.12.024 New, M., Todd, M., Hulme, M., & Jones, P. (2001). Precipitation measurements and trends in the twentieth century. International Journal of Climatology: A Journal of the Royal Meteorological Society, 21(15), 1889-1922. https://doi.org/10.1002/joc.680 Partal, T., & Kahya, E. (2006). Trend analysis in Turkish precipitation data. Hydrological Processes: An International Journal, 20(9), 2011-2026. https://doi.org/10.1002/hyp.5993 Raziei, T., Arasteh, P. D., & Saghafian, B. (2005). Annual rainfall trend in arid and semi-arid regions of Iran. ICID 21st European regional conference, Sayemuzzaman, M., & Jha, M. K. (2014). Seasonal and annual precipitation time series trend analysis in North Carolina, United States. Atmospheric Research, 137, 183-194. https://doi.org/10.1016/j.atmosres.2013.10.012 Song, X., Zhang, J., Zou, X., Zhang, C., AghaKouchak, A., & Kong, F. (2019). Changes in precipitation extremes in the Beijing metropolitan area during 1960–2012. Atmospheric Research, 222, 134-153. https://doi.org/10.1016/j.atmosres.2019.02.006 Thangjai, W., Niwitpong, S. A., & Niwitpong, S. (2020). Confidence intervals for the common coefficient of variation of rainfall in Thailand. PeerJ, 8, e10004. https://doi.org/10.7717/peerj.10004 Tilahun, K. (2006). The characterisation of rainfall in the arid and semi-arid regions of Ethiopia. Water SA, 32(3), 429-436. Doi.10.4314/wsa.v32i3.5269 Trenberth, K. E. (2011). Changes in precipitation with climate change. Climate Research, 47(1-2), 123-138. https://doi.org/10.3354/cr00953 Xu, L., Zheng, C., & Ma, Y. (2021). Variations in precipitation extremes in the arid and semi‐arid regions of China. International Journal of Climatology, 41(3), 1542-1554. https://doi.org/10.1002/joc.6884 Zhan, Y. J., Ren, G. Y., Shrestha, A. B., Rajbhandari, R., Ren, Y. Y., Sanjay, J., ... & Wang, S. (2017). Changes in extreme precipitation events over the Hindu Kush Himalayan region during 1961–2012. Advances in Climate Change Research, 8(3), 166-175. https://doi.org/10.1016/j.accre.2017.08.002. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,070 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 663 |
||