| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,494 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,515 |
تحلیل سبکی زبانی و فکری غزلهای سالک قزوینی | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 13، دوره 15، شماره 45، مهر 1402، صفحه 199-216 اصل مقاله (603.23 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2022.41875.2251 | ||
| نویسندگان | ||
| سارا نظام دوست1؛ محمدامیر مشهدی* 2؛ محمد علی محمودی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران، | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سالک قزوینی (1201هـ.ش) از شاعران دورة صفوی است. دیوان سالک شامل انواع قالبهای شعر فارسی است. در این پژوهش، ضمن معرفی سالک قزوینی، سعی بر آن است که با روش تحلیلی-توصیفی و با تکیهبر منابع کتابخانهای، محور زبانی و فکری غزلیات وی را تحلیل کنیم؛ ازاینرو ابتدا در محور زبانی مشخصات ترکیبات نحوی زبان موردتوجه قرار گرفته و سپس اصول دیدگاههای فکری شاعر ارزیابی شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که با توجه به اینکه سالک قزوینی از شاعران دورة سبک هندی است، بهلحاظ افزایش بسامد ترکیبات کنایی عامیانه و اصطلاحات شغلی، وفور ترکیبات نو یا کمکاربرد، ترکیبات اضافی (تشبیهی، استعاری و اقترانی)، بسامد بالای واژگان دوره و نیز بسامد وابستههای عددی که از برجستهترین مختصات زبانی غزلیات وی است، تحتتأثیر سبک عمومی دوره است؛ اما سادگی لفظ و زبان در شیوة غزلسرایی با درونمایههای عرفانی و مذهبی و نیز تخلص در بیت پایانی تمام غزلها (1366 غزل) شعر وی را از جهت سبک شخصی ممتاز کرده است. سالک، شخصی انفسی و درونگراست و معنا و مضمون را بر لفظپردازی ترجیح میدهد و «معنی رنگین» اشعار وی، نشأتگرفته از «خیالات درستاندیشة» اوست. علاوهبر انعکاس اندیشههای عرفانی و مذهبی در سطح فکری، یأس و ناامیدی، تیرهبختی و غم و اندوه زیاد بر غزلیاتش سایه افکنده است که بهنظر میرسد در کاربرد این درونمایهها افراط کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سبک هندی؛ سالک قزوینی؛ غزلها؛ زبان؛ عاطفه | ||
| مراجع | ||
|
انوری، حسن؛ احمدی گیوی، حسن. (1387). دستور زبان فارسی 2. چاپ چهارم، ویرایش سوم، تهران: فاطمی.
بهمنی، امیرحسین؛ حسینپور آلاشتی، حسین؛ ستاری، رضا؛ حقجو، سیاوش. (1396). بررسی سرمتنیت در غزل سبک هندی. پژوهشنامة ادب غنایی، 15(28): 96-77.
خاتمی، احمد. (1371). پژوهشی در سبک هندی و دورة بازگشت ادبی، تهران: بهارستان.
خسروی، حسین. (1397). بازشناسی ویژگیهای سبک هندی. پژوهشهای نقد ادبی و سبکشناسی، 1: 75-106.
سالک قزوینی، محمدابراهیم. (1372). دیوان سالک قزوینی. با مقدمه و تصحیح عبدالصمد حقیقت و به کوشش احمد کرمی، چاپ اول، تهران: ما.
شاهد، محمداقبال (بیتا). محیطالکونین، سفرنامة سالک قزوینی به هندوستان. دانشگاه اسلامیه، بهاولپور، پاکستان، نامة پارسی، 4(2): 212-218.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1371). شاعر آیینهها و بررسی سبک هندی و شعر بیدل. چاپ سوم، تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس. (1388). سبکشناسی شعر. چاپ چهارم، ویرایش دوم، تهران: میترا.
صادقزاده، محمود. (1389). بررسی مختصات سبکی و موتیفپردازی در غزلیات کلیم کاشانی. پژوهشنامة ادب حماسی (پژوهشنامة فرهنگ و ادب)، 6(10): 279-297.
صادقی تحصیلی، طاهره. (1394). بازتاب عناصر زبانی و بیانی سبک هندی در غزل زیبالنساء (مخفی)». فصلنامة تخصصی سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، 8(2): 287-302.
صفا، ذبیحالله. (1372). تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس.
علیمنش، ولی؛ قاسمی، ابراهیم. (1390). شکلگیری و تکامل ساخت «ترکیبات خاص» در سبک هندی. فصلنامة تخصصی نظم و نثر (بهار ادب)، 4(3): 231-243.
فتوحی رودمعجنی، محمود. (1395). مضمون در فن شعر سبک هندی. فصلنامة علمی-پژوهشی نقد ادبی، 9(43): 119-156.
کاردگر، یحیی. (1390). دوگانگی سبکی در سبک هندی. فصلنامة مطالعات شبهقاره هند، دانشگاه سیستان و بلوچستان، 3(6): 89-114.
مدرس تبریزی، علامه محمدعلی. (1374). ریحانه الادب، جلد دوم، چاپ چهارم، چاپخانة حیدری، تهران: خیام.
میرجمالالدین، سیدمجتبی؛ عمرانیمقدّم، عبداله؛ نیکسرشت، علی. (1394). بازتاب سبک هندی، در آیینۀ غزلیات سالک قزوینی. کنفرانس بینالمللی ادبیات و پژوهشهای تطبیقی در آن، گرگان.
میرجمالالدین، سیدمجتبی؛ مزیدی، محمدجعفر. (1393). نگاهی به مضامین عرفانی غزلیات سالک قزوینی. فصلنامة علمی-پژوهشی عرفانیات در ادب فارسی، 120-140.
نصرآبادی اصفهانی، میرزا محمدطاهر. (1378). تذکرهالشعرا. تهران: بهزاد.
واثق عباسی، عبدالله؛ مشهدی، محمدامیر؛ مرادقلی، سهیلا. (1388). زاهد تبریزی و غزل غنایی او. پژوهشنامة ادب غنایی، 7(13): 149-170.
وفایی، عباسعلی؛ سورتیجی، آسیه. (1393). غنی کشمیری و سبک هندی. فصلنامة تخصصی سبکشناسی نظم و نثر (بهار ادب)، 7(3): 161-176. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,098 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 490 |
||