| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,854,562 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,632 |
بررسی بینامتنیت منظومۀ ویس و رامین و داستان سمک عیار | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 6، دوره 21، شماره 41، مهر 1402، صفحه 97-112 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2022.41401.3033 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا خاکباز* 1؛ ناصر نیکوبخت2 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از وجوه اهمیت منظومۀ غنایی ویس و رامین، زنده کردن فرهنگ ایران باستان است، امری که در داستان سمک عیار – قصهای ایرانی که در دورۀ سلجوقیان نگاشته شد - نیز مشهود است. نوع حکومتداری، آئین نوش خواری، جنگیدن، سوگند خوردن، تفریح و شکار بزرگان و... در این دو اثر کاملاً مطابق با فرهنگ ایران قبل از اسلام است. در خلال داستان سمک، ابیاتی از ویس و رامین تضمین شده که نشان میدهد این منظومه، مطمح نظر نویسندۀ سمک بوده است لیکن معمولاً سمک عیار را اثری حماسی قلمداد میکنند و به همین علت، تاکنون بینامتنیت این داستان با هیچ اثر غنایی دیگری بررسی نشده است. باتوجهبه منظوم بودن ویس و رامین و منثور بودن سمک عیار، غنایی بودن یکی و حماسی قلمداد شدن دیگری، در این مقاله به روش توصیفی و تحلیل محتوا به این پرسش پاسخ داده شده است که آیا میتوان نشانههای بینامتنیت را در این دو اثر ردیابی کرد؟ نگارندگان ضمن بررسی هر دو اثر، هفت مؤلفۀ مهم را از منظر بینامتنیت بررسی کرده که عبارتند از: منشأ عامیانه، اشارۀ مشترک به نام خورشید شاه، نقش منفی دایه، نامهنگاری، نقشآفرینی زنان، نقش ویژۀ موسیقی و خنیاگری و نوع سوگندها. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بینامتنیت؛ سمک عیار؛ ویس و رامین | ||
| مراجع | ||
|
آلن، گراهام،(1385)، بینامتنیت، تهران: مرکز.
ارّجانی، فرامرز بن خداداد بن عبدالله الکاتب، (1362)، سمک عیار، با مقدمه و تصحیح پرویز ناتل خانلری، ج 1، چ 5، تهران: آگاه.
ارّجانی، فرامرز بن خداداد بن عبدالله الکاتب ، (1363)، سمک عیار، با مقدمه و تصحیح پرویز ناتل خانلری، ج 2، چ 3، تهران: آگاه.
ارّجانی، فرامرز بن خداداد بن عبدالله الکاتب ، (1363)، سمک عیار، با مقدمه و تصحیح پرویز ناتل خانلری، ج 3، چ 2، تهران: آگاه،
اسلامی ندوشن، محمدعلی، (1346)، جام جهانبین، تهران: جامی.
اسلامی ندوشن، محمدعلی، (1374)، جام جهانبین درزمینۀ نقد ادبی و ادبیات تطبیقی، ویرایش 6، تهران: جامی.
اوبهنگی، شریف، (1398)، «بررسی تطبیقی منظومههای ویس و رامین و لیلی و مجنون»، شیراز: مطالعات ادبیات، عرفان و فلسفه، دوره 5، شماره 2، صص 17-29.
حسنآبادی، محمود، (1386)، «سمک عیار، افسانه یا حماسه؟ (مقایسۀ سازه شناختی سمک عیار با شاهنامۀ فردوسی)»، مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، شماره 158، صص 37-56، مشهد، 1386.
حسنی، حسن، (1356)، «سوگند و سوگند خوردن»، تهران: نامه علوم اجتماعی، شماره 7، صص 33-39.
خالقی مطلق، جلال، (1369)، «بیژن و منیژه و ویس و رامین (مقدمهای بر ادبیات پارتی و ساسانی)»، تهران: ایرانشناسی، شماره 6، صص 273-298.
ذوالفقاری، حسن، (1398)، زبان و ادبیات عامۀ ایران، چ 4، تهران: سمت.
رحیمی و همکاران، (1398)، «گونههایی از عناصر داستانی منظومه ویس و رامین اثر فخرالدین اسعد گرگانی»، تهران: دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، سال 2، شماره 15، صص 95-107.
رمضانی، علی، (1392)، «پیشینۀ ترسل و نامهنگاری در ایران از آغاز تا قرن ششم هجری»،سنندج: زبان و ادبیات فارسی، دوره 5، شماره 14، صص 107-130.
رویانی، وحید، (1391)، «تشابهات ویس و رامین و بهمن نامه»،مشهد: جستارهای نوین ادبی، شماره 176، صص 75-94.
زارعی فرد، رها و همکاران، (1398)، «بررسی بازنمود واژههای زنانه در دو منظومۀ ویس و رامین و خسرو و شیرین از منظر زبان و جنسیت»، دانشگاه سیستان و بلوچستان: پژوهشنامه ادب غنایی، شماره 33، صص 149-168.
شاد آرام، علیرضا و همکاران، (1389)، «نقش زنان در دو داستان تریستان و ایزوت و ویس و رامین»،کرمان: ادبیات تطبیقی، شماره 2، صص 119-136.
صالحی، رحیم، (1396)، «مقایسۀ آئین پهلوانی در آیینۀ رستم و سمک عیار»، رشد آموزش زبان و ادب فارسی، ش 120، صص3-5.
عاملی، ناصر، (1332)، «مقایسۀ ویس و رامین فخرالدین گرگانی و خسرو و شیرین نظامی»، نامۀ فرهنگ، سال 2، صص 189-192.
فخرالدین اسعد گرگانی، (1349)، ویس و رامین، تصحیح ماگالی تودوا و الکساندر گواخاریا، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
قنبری، افسون و غلامحسین غلامحسین زاده، (1394)، «نگاهی به مناسبات بینامتنی متون حماسی و عیاری (بر اساس شاهنامه و سمک عیار)»، پژوهشهای ادبی، ش 50، صص 83-122.
محجوب، محمدجعفر، (1386)، ادبیات عامیانۀ ایران، به کوشش حسن ذوالفقاری، چ 3، تهران: چشمه.
محمد کاشی، صابره و همکاران، (1394)، «تحلیل و مقایسه کهنالگویی قصههای عاشقانه در ایران (سمک عیار) و فرانسه (تریستان و ایزولت)»، نشریۀ پژوهشهای ادبیات تطبیقی، شماره 2، صص 183-207.
محمدی، هاشم، (1380)، «نقش دایهها در داستانهای عاشقانۀ ایرانی»، کیهان فرهنگی، شماره 181، صص 62-64.
مهدی زاده، مهدی، (1378)، «تاریخچۀ منشآت در ادب فارسی»، کیهان فرهنگی، شماره 154، صص 64-67.
ناتل خانلری، پرویز، (1364)، شهر سمک، تهران: آگاه.
هینلز، جان، (1374)، شناخت اساطیر ایران، ترجمۀ ژاله آموزگار و احمد تفضلی، چ 4، تهران: چشمه.
یوسفی، غلامحسین، (1357)، دیداری با اهلقلم، ج 1، چ 2، مشهد: موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه فردوسی.
Gumperz, j. (1982) discourse strategies. Cambridge: Cambridge university press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 833 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 371 |
||