پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,714 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,167 |
بررسی منشأ زائومها در غزلیات شمس با تکیه بر آرای کارل گوستاو یونگ | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 8، دوره 22، شماره 42، اردیبهشت 1403، صفحه 147-160 اصل مقاله (1021.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2023.40796.3005 | ||
| نویسندگان | ||
| علی صادقی منش* 1؛ حسن دلبری2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری. سبزوار. ایران | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری. سبزوار. ایران | ||
| چکیده | ||
| در مطالعه و بررسی غزلیات شمس با ابیاتی مواجه میشویم که موسیقیایی، امّا فاقد معنایی خاص هستند. عبارات این ابیات که در برخی از پژوهشها، با نگرشی فرمالیستی، زائوم یا فراخرد نامیده شدهاند، بحثها و چالشهای فراوانی در میان پژوهشگران برانگیختهاند. دریافت پاسخ این پرسش که منشأ روانشناختی سرایش چنین ابیاتی چیست و ریشه در چه رویدادهایی در زندگی مولانا دارد، یکی از مباحثِ دارای اهمیّت و ضرورت ویژه است. در پژوهش پیشرو با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و با تکیه بر منابع کتابخانهای و به ویژه با بهرهگیری از اندیشههای روانشناختی کارل گوستاو یونگ به بررسی این ابیات خواهیم پرداخت. بدنة اصلی مقاله را بررسی روانشناسانة ابیاتی از مولانا تشکیل میدهد که میتواند مصداقی از زائوم باشد. برآیند این پژوهش، کشف پیوند تنگاتنگی است که در میانۀ این زائومها با نمود کهنالگوی دیونیسوسی وجود دارد و از رویدادهای تراژیک زندگی مولانا سرچشمه میگیرد؛ رویدادهایی که بر شکلگیری اشعار فاقد معنا امّا موسیقیایی غزلیات شمس، تأثیر مستقیم گذاشته است. بر این اساس، ابیات زائومگونۀ مولانا، ریشه در ضمیر ناخوداگاه جمعی شاعر دارد و حاصل تجلی کهنالگوی دیونیسوسی وی در پی رویدادی تراژیک، یعنی دوری دفعی از شمس تبریزی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| غزلیات دیوان شمس؛ زائوم؛ مولوی؛ کهنالگو؛ یونگ؛ تراژدی؛ دیونیسوس | ||
| مراجع | ||
|
استرن، جوزف پیتر، (1372)، "زایش تراژدی"، فصلنامۀ هنر: شمارۀ پیاپی24، صص265ـ259.
پورنامدارایان، تقی، (1380)، در سایۀ آفتاب، چاپ اوّل، تهران: سخن.
حیدری، حسن و رحیمی، یدالله،( 1393)، "زائوم در غزلیات شمس"، عرفانیات در ادب فارسی، سال پنجم، شمارۀ 18، صص46ـ27.
حیدری، حسن و رحیمی، یدالله، (1394)، "سکوت ارتباطی در غزلیات شمس"، مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات: سال شانزدهم، شمارۀ پیاپی 61، صص72-51.
داد، سیما،( 1385)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ سوم، تهران: مروارید.
شفیع صفاری، محمّد و شهرامی، محمّدباقر، (1395)، "قلب و قالب (بررسی معناپردازی در غزلیات شمس)"، مطالعات ادبیات، عرفان و فلسفه: دورۀ دوم، شمارۀ1، صص85-76.
شفیعیکدکنی، محمدرضا،( 1391)، رستاخیز کلمات، چاپ اوّل، تهران: سخن.
طهماسبی، ستار و کرباسیزاده، علی،( 1393)، "زایش و مرگ تراژدی در اندیشۀ نیچه"، مجلۀ متافیزیک: سال ششم، شمارۀ 17، صص 96ـ79.
فلّاح، غلامعلی و رضایی، نوشاد،( 1394)، "بررسی و مقایسۀ چهار دورۀ قهرمانی شاهنامه بر اساس نقد کهن الگویی"، فصلنامۀ متن پژوهی ادبی: دورۀ19، شمارۀ پیاپی65، صص189-161.
گلکاریان، قدیر،( 1381)، فرهنگ دوسویۀ فارسی ـ روسی و روسی ـ فارسی، چاپ اوّل، تهران: دانشیار.
محمّدی آسیابادی، علی و علیپور، زهرا،( 1388)،" شادی و خوشدلی نزد شمس". پژوهشنامه ادب غنایی، سال هفتم، شمارۀ 13، صص 125-148.
مولوی، جلالالدین محمّد،( 1376)، کلّیات شمس تبریزی، تصحیح بدیعالزمان فروزانفر، چاپ چهاردهم، تهران: امیرکبیر.
مولوی، جلالالدین محمّد،( 1378)، مثنوی معنوی، تصحیح رینوالدالین نیکلسون، چاپ چهاردهم، تهران: بهزاد.
نظری قرهچماق، محمد کاظم و رحیمی، سید مهدی،( 1400)، "زائوم در ادبیات عامه برمبنای ادبیات عامۀ تربت جام"، فرهنگ و ادبیات عامه: شمارۀ ۹ (پیاپی۳۸) :صص۲۱۹-۱۸۳.
نیچه، فریدریش، (الف1386)، این است انسان، ترجمۀ سعید فیروزآبادی، چاپ دوم، تهران: جامی.
نیچه، فریدریش،( ب1386)، غروب بتها، ترجمۀ داریوش آشوری، چاپ چهارم، تهران: آگه.
هرگنهان، بی. آر،( 1389)، تاریخ روانشناسی، ترجمۀ یحیی سیّدمحمّدی، چاپ اوّل، تهران: نشر ارسباران.
Benson, Ruthann)1994(.The Use Of Mythology And Archetypes In Character, A Dissertation In Fine Arts, Submitted to the graduate faculty of Texas Tech University in Partial Fulfillments for the Degree of Doctor of Philosophy.
Colacicchi,Giovanni, )2015(. Jung and ethics: a conceptual exploration, A thesis Submiitted for the degree of doctor of Philosophy, University of Essex.
Janecek, G. )1996(. Zaum: the transrational poetry of Russian futurism. Sandiego State University Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 780 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 341 |
||