کارکرد جمله های استفهامی در شعر فروغ فرخزاد

محمد رحیمی فرد, بهناز; شیخلوند, فاطمه; فرهمند, محمد

doi:10.22111/jllr.2023.45697.3166

تعداد نشریات	31
تعداد شماره‌ها	834
تعداد مقالات	8,015
تعداد مشاهده مقاله	14,854,564
تعداد دریافت فایل اصل مقاله	9,587,633

	کارکرد جمله های استفهامی در شعر فروغ فرخزاد
پژوهشنامه ادب غنایی
مقاله 11، دوره 22، شماره 43، مهر 1403، صفحه 209-224 اصل مقاله (1023.81 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2023.45697.3166
نویسندگان
بهناز محمد رحیمی فرد¹؛ فاطمه شیخلوند^* ²؛ محمد فرهمند³
¹دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
²استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
³استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران..
چکیده
یکی از پایه‌‌های اساسی علم معانی، بررسی چگونگی القای سخن به مخاطب است و هر نویسنده و شاعری سعی می‌‌کند از ابزار مختلف همچون امر، نهی و پرسش برای بیان مقصود بهره بگیرد. با توجه به اینکه هدف از پرسش در زبان خبر، طلب آگاهی است و ارائۀ پیام به‌‌طورمستقیم، چندان هنری و تأثیرگذار نیست؛ بنابراین مسلّم است که پرسش در ادبیات به‌‌ویژه شعر، در مفهوم اصلی خود به‌‌کار نرود و دارای اغراض ثانوی باشد. با توجه به اهمیت این موضوع، این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، با هدف بررسی استفهام انکاری در آثار فروغ فرخزاد و در پی پاسخ‌‌دهی به این سؤال اساسی است که استفهام انکاری در شعر فروغ در کدام معانی ثانوی و با چه مفاهیمی مطرح شده که باعث دو معنایی یا چندمعنایی جملات شده است؟ به همین سبب، این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی در پی پاسخ‌‌دهی به این سؤال اصلی است که جملات پرسشی شعر فروغ چه معانی ثانوی دارد و در چه مفاهیم مختلفی به‌‌کار رفته است. یافته‌‌های پژوهش نشان می‌‌دهد که هشت معنای ثانوی برای استفهام انکاری در شعر فروغ فرخزاد وجود دارد و به این نتیجه دست یافتیم که بالاترین معنای ثانوی استفهام انکاری در معنای تعجب و کم‌بسامدترین آن در معنای پشیمانی بوده است که 9 مورد در معنای تعجب، 3 مورد در معنای حسرت، 2 مورد در معنای هشدار و تذکر، 4 مورد در معنای دردمندی، 2 مورد در معنای اندوه، 1 مورد در معنای پشیمانی، 2 مورد در معنای جرأت و 3 مورد هم در معنای تمنّاست.
کلیدواژه‌ها
استفهام انکاری؛ چندمعنایی؛ فروغ فرخزاد

مراجع
بوستانی‌‌نژاد، سوسن؛ مشهدی، محمدامیر؛ واثق عباسی، عبدالله. (1401). «صفای عشق (بررسی مؤلفه‌‌های مکتب وقوع در شعر فروغ فرخزاد)»، پژوهشنامۀ ادب غنایی، دورۀ بیستم، شمارۀ 39، صص 82-65. تجلیل، جلیل. (١٣86). معانی و بیان، چ ٢. تهران: مرکز نشر دانشگاه. رجائی، محمدخلیل. (1340). معالم البلاغه در علم معانی و بیان و بدیع، چاپ نهم، شیراز :انتشارات دانشگاه شیراز. سبزعلیپور، جهاندوست؛ واعظی، هنگامه. (1401). «معانی ثانوی جمله‌های پرسشی در اشعار پروین اعتصامی». متن‌پژوهی ادبی، دورۀ بیست‌وششم، شمارۀ 92، صص 223-252. سید آقایی، اکرم‌‌السادات. (1386). «بحثی در باب برخی از نشانه‌‌های استفهام در فارسی کهن»، فصلنامۀ فرهنگستان، دورۀ نهم، شمارۀ 2. شفیعی‌‌کدکنی، محمدرضا. (1390). با چراغ و آینه، تهران: سخن. شمیسا، سیروس. (١٣٧٣). معانی، چ ٢، تهران: میترا. علوی‌مقدّم، محمد؛ اشرف‌‌زاده، رضا. (1381). معانی و بیان، تهران: سمت. فرخزاد، فروغ. (1383). مجموعۀ سرودها، تهران: شابک. کزازی، میرجلال الدین. (١٣٩١). معانی ٢ زیباشناسی سخن پارسی، چ ٩، تهران: نیکا. کلیوند کاظمی، حکمت. (1395). بررسی معانی ثانویه در صد غزل صائب تبریزی، پایان‌‌نامۀ دانشگاه لرستان. یول، جورج. (١٣٨٧). کاربردشناسی زبان، ترجمۀ محمد عموزاده و منوچهرتوانگر، تهران: سمت.
آمار تعداد مشاهده مقاله: 702 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 273

سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب

پیوندهای مفید

اخبار و اعلانات

آمار

کارکرد جمله های استفهامی در شعر فروغ فرخزاد