پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,855,506 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,588,352 |
بازتاب عشق قلندرانۀ شطاریه در دیوان عاقلخان رازی | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 2، دوره 23، شماره 44، فروردین 1404، صفحه 29-50 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2023.45281.3154 | ||
| نویسندگان | ||
| کلثوم اسفندیاری مهنی1؛ مریم خلیلی جهان تیغ* 2؛ محمّد بارانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان ، زاهدان، ایران | ||
| 2استادگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان ، زاهدان، ایران | ||
| 3دانشیارگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان ،زاهدان،ایران | ||
| چکیده | ||
| عاقلخان رازی، شاعر، مورخ و دولتمرد عهد گورکانیان هند بود که بنابر گفتۀ محمد امین عامر، در حدود سال 1206 ه.ق/1614 م در اورنگآباد دکن چشم به جهان گشود؛ اما براساس بیتی از خود وی، اصل او از خواف است. نام اصلی او، میرعسکری بود؛ اما تخلص رازی را برای خود برگزید که احتمالاً بهدلیل انتساب معنوی او به مرادش، برهانالدین راز الهی بوده است. او مقامات و مناصب والایی داشت و در عرصۀ تاریخ، سیاست و ادب، در سرزمین هند دارای نامی شناختهشده بود؛ اگرچه در ایران باید او را در شمار شاعران گمنام جای داد. وی پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، برای کسب علوم روحانی به حضرت برهانالدین راز الهی رجوع کرد که در دوران پادشاهی «اورنگ زیب عالمگیر»، پادشاه هند، میزیست و از سلسلۀ عرفای معروف شطّاریه به شمار میرفت. در پژوهش پیشِرو، نگارندگان بهروش تحلیل محتوا و با استفاده از دیوان شاعر، درصدد پاسخ به این سؤال هستند که نمود و تجلی عشق قلندرانۀ شطاریه در شعر عاقلخان رازی چگونه است؟ نتیجۀ تحقیق بیانگر چرخیدن مفاهیم وحدت، سکر، رهایی، فقر، فنا، بقا، رندی و قلندریِ شاعر، بر مدار عشق به گنج مخفیِ وجود مطلق است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عاقلخان رازی؛ شطاریه؛ عشق قلندرانه | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابنعربی، محییالدین. (1376). فرهنگ اصطلاحات عرفانی. ترجمه و تدوین قاسم میرآخوری و حیدر شجاعی، تهران: جامی.
برزی، اصغر. (1376)، دیباچهای بر مبانی عرفان و تصوّف. تهران: انتشارات اعظم.
بهرامی، تکتم؛ فولادی، علیرضا. (1392). بررسی و تحلیل شخصیت و اندیشة مؤذن خراسانی عارف و شاعر قرن یازدهم هجری. پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره 28، صص 111-134.
پورنامداریان، تقی. (1388). در سایة آفتاب (شعر فارسی و ساختشکنی در شعر مولوی). چاپ سوم، تهران: انتشارات سخن.
پورنامداریان، تقی. (1391). رمز و داستانهای رمزی در ادب فارسی. چاپ هشتم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
التهانوی، محمد اعلی بن علی. (بیتا). کشّاف اصطلاحات الفنون، بیروت: دار صادر.
جرجانی، السید الشریف. (1424ق). التّعریفات، وضع حواشیه و فهارسه محمد باسل عیون السّود، الطبعة الثانیه، بیروت: دارالکتب العلمیّه.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1389). حافظنامه، بخش اوّل، چاپ نوزدهم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
دائرةالمعارف الاسلامیة. (1352ق) ترجمۀ محمد ثابت الفندی، احمد الشنتناوی، ابراهیم زکی خورشید، عبدالحمید یونس، جلد 13، بیجا: بینا.
دشتی، علی. (1354). در دیار صوفیان، چاپ دوم، تهران: جاویدان.
رازی، عاقلخان. (1388). دیوان، به تصحیح محمد امین عامر، چاپ اول، دهلی نو: مرکز تحقیقات فارسی، رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران.
رازی، عاقلخان. (بیتا). مثنوی مهر و ماه (فارسی). شمارۀ نسخهخطی ۲۷۷، مجموعة کرزن، کلکته: انجمن آسیایی کلکته.
زرینکوب، عبدالحسین. (1385). تصوف ایرانی در منظر تاریخی آن، چاپ دوم، تهران: سخن.
زمانی، علی؛ هاشمی، فیروزه. (1393). بررسی و معرفی نسخهخطی جواهر خمسه در عقاید فرقۀ شطاریه، فصلنامۀ تخصصی سبکشناسی نظم و نثر، سال هفتم، شمارۀ 4، صص 405-418.
سجادی، سید جعفر. (1393). فرهنگ اصطلاحات عرفانی، تهران: نشر کتابخانة طهوری.
سندیلوی، احمد علی. (بیتا). مخزن الغرائب، ج ۱، مخطوطه حبیب گنج کلکشن، علیگره: کتابخانة مولانا آزاد.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1387). قلندریه در تاریخ، تهران: مهارت.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1391). تازیانههای سلوک، چاپ سیزدهم، تهران: آگاه.
طوسی، خواجه نصیرالدین. (1364). اخلاق ناصری، چاپ سوم، تهران: خوارزمی.
عدلی، محمدرضا. (1397). نفوذ طریقت عشقیه در هندوستان به روایت شیخ قاضن شطاری، نامۀ فرهنگستان ویژهنامۀ شبهقاره، صص 62-49.
عینالقضات، عبدالله بن محمد. (1377). نامههای عینالقضات همدانی، به اهتمام علینقی منزوی، عنیف عسیران، تهران: اساطیر.
غزالی، احمد. (1385). السوانح فیالعشق، به کوشش ایرج افشار، چاپ سوم، تهران: انتشارت منوچهری.
قشیری، ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن. (1376). رسالۀ قشیریه. ترجمۀ ابوعلی حسن بن احمد عثمانی، تهران: علمی و فرهنگی.
قشیری، ابوالقاسم عبدالکریم بن هوازن. (1387). رسالۀ قشیریه. ترجمۀ ابوعلی حسن بن احمد عثمانی، تصحیح بدیع الزمان فروزانفر، تهران: زوار.
قوامی، بدریه. (1389). شاعر و شعر قلندری، فصلنامۀ تخصصی زبان و ادب فارسی، سال اول، شمارۀ 3، صص 143-162.
کاشانی، عزالدین. (1381). مصباحالهدایه و مفتاحالکفایه، مقدمه، تصحیح و توضیحات عفّت کرباسی و محمدرضا برزگر خالقی، تهران: انتشارات زوّار.
لاهیجی، شمسالدینمحمد. (1383). مفاتیحالاعجاز فی شرح گلشن راز، تصحیح محمدرضا برزگر خالقی و عفت کرباسی، تهران: زوّار.
مجلسی، محمدباقر، (1363) مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول، تهران: دار الکتب اسلامیه.
مدرس تبریزی، محمدعلی. (1369). رَیحانَهُ الاَدَب فی تَراجِمِ المَعروفینَ بالکُنیه اَوِ اللّقَب یا کنی و القاب، جلد3، چاپ دوم، تهران: کتابفروشی خیام.
مطهری، مرتضی. (1373). عرفان حافظ، انتشارات صدر: تهران، چاپ نهم.
معصوم علیشاه، محمد معصوم. (1345). طرائق الحقائق، ج ۲، به کوشش محمد جعفر محجوب، تهران: انتشارات سنایی.
واله داغستانی. (بیتا). ریاض الشعراء، شمارهۀ نسخهخطی ۲۳، مجموعه سوسایتی، کلکته: انجمن آسیای کلکته.
هجویری، ابوالحسن علی بن عثمان (1384). کشف المحجوب، تصحیح محمود عابدی، انتشارات سروش: تهران.
همایی، جلالالدین. (1369). مولوینامه، تهران: هما.
یثربی، یحیی. (1382). ماجرای غمانگیز روشنفکری در ایران. تهران: مؤسسۀ فرهنگی دانش و اندیشۀ معاصر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 794 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 208 |
||