پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,910 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,821 |
بررسی قابلیتها و تنگناهای محیطی توسعۀ فیزیکی شهر اقلید با استفاده از تصاویر ماهوارهای | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقاله 7، دوره 13، شماره 49، دی 1402، صفحه 165-200 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2023.46962.3151 | ||
| نویسندگان | ||
| بابک اجتماعی* ؛ علی خلج؛ قاسمعلی مقتدری | ||
| استادیار گروه جغرافیای دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| «توسعۀ فیزیکی» شهر، فرایندی پویا و پیوسته است که در اثر آن، بستر فیزیکی شهر در جهات عمودی و افقی به لحاظ کمی-کیفی دچار افزونگی میشود. در عصر کنونی، توسعۀ فیزیکی غیراصولی وناسنجیده یکی از مسائل و چالشهای برنامهریزی و مدیریت شهری در کشورهای توسعهنیافته است. تحقیق حاضر با هدف ارزیابی و تعیین امکانات و محدودیتهای محیط طبیعی جهت گسترش فیزیکی شهر اقلید. انجام شده است. محدوده مورد مطالعه شامل پهنهای دایرهای شکل به شعاع 10 کیلومتر از مرکز شهر اقلید بود. متغیرهای محیطی شامل نوع اقلیم، همبارش، همدما، ارتفاع از سطح دریا، شیب زمین، لیتولوژی، فاصله از گسل، تیپ ناهمواری، فاصله از رودخانه، تراکم چاه، تراکم قنات، نوع کاربری و پوشش زمین بود که دادههای آنها از طریق منابع مختلف کتابخانهای مانند نقشههای اسکنشده، مدل رقومی ارتفاع (DEM) و سالنامههای آماری گردآوری شد. آمادهسازی، مدیریت و تجزیه و تحلیل دادهها و اطلاعات در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام گرفت. جهت آگاهی از اوضاع مساعد و نامساعد طبیعی در قبال توسعه فیزیکی شهر از درجهبندی تناسب هر یک از متغیرهای محیطی برای توسعه فیزیکی شهر استفاده شد. در نهایت، همپوشانی تمامی لایههای مکانی مربوط به متغیرهای محیطی جهت تعیین جهات بهینه توسعۀ فیزیکی آتی شهر مدنظر قرار گرفت. نتایج حاصل از تفسیر تصاویر ماهوارهای طی 30 سال اخیر نشانگر خزیدگی و گسترش شهر در یک راستای شمال شرقی - جنوب غربی بوده است. تحلیل همپوشانی در قالب نقشه نهایی تناسب اراضی برای توسعۀ فیزیکی شهر نشان داد که شهر اقلید از جهات شمال و شرق و تاحدودی جنوب، با تنگناهای جدی برای توسعۀ فیزیکی خود روبرو بود، بهطوریکه 40 درصد از اراضی محدوده مورد مطالعه به لحاظ توسعۀ فیزیکی شهر در وضعیت نامساعدی قرار داشت. در مقابل، 25 درصد از مساحت محدوده اقلید از شرایط مناسبی برای توسعه فیزیکی برخوردار بود که عمدتا جهات مختلف غربی (شمال غرب، غرب و جنوب غرب) را دربرداشت. در بین عوامل مورد بررسی، عامل ناهمواری و ژئومورفیک نقش مهم و آشکاری در گذشته و حال شهرنشینی اقلید داشته و در آینده نیز تعیینکننده سمت و سوی توسعه آن خواهند بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| متغیرهای محیطی؛ لایه های مکانی؛ توسعۀ فیزیکی؛ همپوشانی؛ شهرستان اقلید | ||
| مراجع | ||
|
اسدی, احمد, اکبری, ابراهیم و شفیعی, نجمه. (1399). پیشبینی توسعة فیزیکی شهر قائن با استفاده از تصاویر ماهوارهای، برنامه ریزی فضایی، (1)10، 67-84 .doi: 10.22108/sppl.2019.114824.1336 https://sppl.ui.ac.ir/article_24345.html
اسدی, حیدری, امامی و کامیار (1401). ارزیابی روند توسعه فیزیکی شهر پلدختر به سمت مناطق سیلخیز. جغرافیا و مخاطرات محیطی، دانشگاه فردوسی مشهد، 11(2), صص 159-174.https://geoeh.um.ac.ir/article_40765
انصاری لاری، احمد؛ نجفی، اسماعیل و نوربخش، سیده فاطمه. 1390. قابلیتها و محدودیتهای ژئومورفولوژیکی توسعه فیزیکی شهر ایلام. نشریه آمایش محیط، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر، شماره 15، صص 16-1. https://www.sid.ir/paper/130564/
پریزادی, طاهر, میرزازاده, حجت, اصغری, رویا ، کریمی, علیرضا. (1401). بررسی الگوی توسعه فیزیکی شهر با رویکرد توسعه میانافزا مورد مطالعه: شهر میاندوآب، پژوهشهای جغرافیای انسانی، دانشگاه تهران، (4)54، صص 1303-1321.doi: 10.22059/jhgr.2021.323421.1008298 https://jhgr.ut.ac.ir/article_83723.html
ثروتی، محمدرضا؛ خضری، سعید و رحمانی، توفیق. 1388. بررسی تنگناهای طبیعی توسعه فیزیکی شهر سنندج. فصلنامه پژوهشهای جغرافیایی، دانشگاه تهران، شماره 67، صص 29-13.. https://jhgr.ut.ac.ir/article_83723.html
حکمت نیا, حسن, موسوی, میرنجف, رسولی, محمد و سعیدپور, شراره. (1400). شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر در سیاستگذاری توسعه فیزیکی شهر ارومیه. فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت با همکاری انجمن علمی ساختمان های پایدار ایران، (45)12، 70-55. doi: 10.30495/jupm.2021.3964https://jupm.marvdasht.iau.ir/article_3964.html
حیدری، مهناز. 1385. تحلیل برنامهریزی توسعه فیزیکی شهر کوهدشت. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان.
خادم نژاد, علی, عزت پناه, بختیار و شمس الدینی, علی. (1399). آیندهنگاری روند توسعه فیزیکی شهرها با رویکرد سناریونویسی (نمونه موردی: شهرماکو. فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت با همکاری انجمن علمی ساختمان های پایدار ایران، (43)11، صص 100-85. https://jupm.marvdasht.iau.ir/article_3955.html
خمر، غلامعلی؛ بلوچ، ناهید. 1400. ارزیابی و تحلیل پهنههای بلافصل شهر نیکشهر به منظور تعیین جهات مناسب توسعه فیزیکی. نشریه آمایش محیط، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر، شماره 55، صص 189-169.https://www.sid.ir/paper/958668/fa
رجایی، عبدالحمید. 1393. کاربرد ژئومورفولوژی در آمایش سرزمین و مدیریت محیط، تهران : نشر قومس، 344 ص.
رستمی, رحیمه، محمد خورشیددوست, علی. (1401). مکانیابی مناطق بهینه توسعه فیزیکی شهر با استفاده از مدل Fuzzy ANP(مطالعه موردی شهر مراغه)، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، دانشگاه تبریز، (79)26، صص 141-153. doi: 10.22034/gp.2022.10833http://ensani.ir/fa/article/505859
رنجبر شورستانی، زهرا. 1396. بررسی تنگناها و پتانسیلهای ژئومورفولوژیکی موثر در توسعه فیزیکی شهر تربتجام. پایاننامه کارشناسی ارشد رشته ژئومورفولوژی در برنامهریزی محیطی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری.
سرایی، محمدحسین. (1386). الگوهای چندگانه توسعه فیزیکی شهر یزد. تحقیقات جغرافیایی، 22(1 (پیاپی 84))، 75-98.https://sid.ir/paper/29740/fa
شیعه، اسماعیل. 1397. مبانی برنامهریزی شهری. تهران، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، 207 ص.
صفری، احمد و عزیزی، زهرا. 1399. پتانسیلها و موانع توسعه فیزیکی شهر رودبار با رویکرد دورسنجی و GIS. نشریه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، شماره 101، صص 235-225.https://jest.srbiau.ac.ir/article_17737.html
عبدالله حسین, شاخوان, قربانی, رامین, پوراحمد, خندان, اسحاق. (1400). تحلیل فرآیندهای توسعه فیزیکی شهر کلار بر اساس مطلوبیت های زیست محیطی. علوم و تکنولوژی محیط زیست.https://jest.srbiau.ac.ir/article_19386.html
ملکی, کیومرث, علی اکبری, اسماعیل، پاهکیده, اقبال. (1401). ریسک پذیری توسعه فیزیکی شهر کرمانشاه در مقابل خطر زلزله با رویکرد پدافند غیر عامل. برنامه ریزی شهری و توسعه منطقه ای، دانشگاه علامه طباطبایی، (2)1، صص 114-95. doi: 10.22034/jprd.2022.50979.1005 https://urplanning.tabrizu.ac.ir/article_15702.html
منصورزاده، علیمحمد. 1393. نقش عوامل محیطی در توسعه فیزیــکی شهر. پایاننامه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
نادرصفت، محمدحسین. 1393. ژئومورفولوژی مناطق شهری. تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور، 238 ص.
نظریان، اصغر؛ کریمی، ببراز و روشنی، احمد. 1388. ارزیابی توسعه فیزیکی شهر شیراز با تأکید بر عوامل طبیعی. فصلنامه چشم انداز زاگرس، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، سال اول، شماره 1، صص 18-5.https://www.sid.ir/paper/175704
نگهبان، سعید؛ گنجائیان، حمید؛ فریدونی کردستانی، مژده و چشمه سفیدی، زیبا. 1398. ارزیابی توسعه فیزیکی شهرها و گسترش به سمت مناطق ممنوعه ژئومورفولوژیکی با استفاده از LCM (مطالعه موردی: شهر سنندج). فصلنامه مخاطرات محیط طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، شماره 20، صص 52-39.https://jneh.usb.ac.ir/article_4061.html
Afonso, M. J., Chaminé, H. I., Gomes, A. A., Fonseca, P. E., Marques, J. M. V. B., Guimarães, L., ... & Rocha, F. T. 2006. Urban hydrogeomorphology and geology of the Porto metropolitan area (NW Portugal): a multidisciplinary approach. IAGE, NO. 92. https://repositorio-aberto.up.pt/bitstream/10216/22373/2/antoniogomes32000091200.pdf
ALBĂ, C., Mititelu-Ionuş, O., & Boengiu, S. 2017. Geomorphological facilities and constraints in urban expansion of Craiova city. In Conference: Proceedings of the Romanian Geomorphology Symposium, 11-14.https://www.researchgate.net/publication/322515741
Alca´ntara-Ayala, I. 2002. Geomorphology, natural hazards, vulnerability and prevention of natural disasters in developing countries. Geomorphology, 47: 107–124.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0169555X02000831
Andriamamonjisoa, S. N., & Hubert-Ferrari, A. 2019. Combining geology, geomorphology and geotechnical data for a safer urban extension: application to the Antananarivo capital city (Madagascar). Journal of African Earth Sciences, 151: 417-437.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1464343X18303716
Bamrungkhul, S., & Tanaka, T. 2022. The assessment of land suitability for urban development in the anticipated rapid urbanization area from the Belt and Road Initiative: A case study of Nong Khai City. Thailand. Sustainable Cities and Society, 83: 103988. 139.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2210670722003080
Djaka, M. (2019). Spatial Trends of Urban Physical Growth of Cities in Java, Indonesia, 1975–2015. ASEAN Journal on Science and Technology for Development, 36(2), 5.https://pdfs.semanticscholar.org/df05/cd67b3ba0aeaef06801bae1850ba287c88d7.pdf
Jat, M. K., Garg, P. K., & Khare, D. (2008). Modelling of urban growth using spatial analysis techniques: a case study of Ajmer city (India). International Journal of Remote Sensing, 29(2), 543-567.https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01431160701280983
Lobo, J., Bautista, C., Dimalanta, G., & Manuel, S. (2022). Coaching commitment and physical development of student-athletes from various public schools in Angeles City, Pampanga, Philippines. International Journal of Health Sciences, 6, 5735-5758. https://sciencescholar.us/journal/index.php/ijhs/article/view/10874
Metaxas, T., Gallego, J. S., & Juarez, L. (2023). Sustainable urban development and the role of mega-projects: Experts’ view about Madrid Nuevo Norte Project. Journal of Infrastructure, Policy and Development.https://www.researchgate.net/publication/373624514
Pareta, K., & Prasad, S. 2012. Geomorphic effects on urban expansion: a case study of small town in central India. In 14th annual international conference and exhibition on geospatial information technology and applications: 1-9. http://www.indiageospatialforum.org/2012/proceedings/ppt/Dr%20Kuldeep%20Pareta.pdf | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 758 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 461 |
||