پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,518 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,536 |
فضیلت اخلاقی از دیدگاه مولوی و اقبال لاهوری | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 18، دوره 17، شماره 49، مهر 1404، صفحه 299-314 اصل مقاله (546.83 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2024.47404.2401 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیرا هوتی1؛ ابراهیم نوری* 2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران(نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| بخش بزرگی از ادب تعلیمی زبان فارسی مشتمل بر آموزههای اخلاقی است که با بیان فضایل و رذایل اخلاقی، انسان را به ترک رذیلت و کسب فضیلت به منظور خودسازی فرا میخواند. هدف این پژوهش مقایسۀ اندیشۀ اخلاقی مولوی و اقبال لاهوری در مسئلۀ فضیلت اخلاقی بوده و پژوهش از یک روش توصیفی-تحلیلی بهره برده است. نتیجۀ پژوهش بیانگر آن است که مولوی انسان را موجودی غریب در دنیای مادی میداند که از اصل خویش دور مانده است. راه رسیدن به معبود، پایبندی به آموزههای شرعی و عرفانی، ترک رذایل و عمل به فضایل اخلاقی است تا انسان به مقام فنا نائل آید. اقبال بهعنوان مرید مولوی، شاخصههای اخلاقی وی را در ذهن دارد، اما مقام فنا را نمیپذیرد و اصلاح فرد را مقدمۀ اصلاح جامعه میداند. همچنین مولوی ترک رذایل را مقدّم بر عمل به فضایل دانسته و در ملاک فضیلت، جانب دین را ترجیح میدهد، اما اقبال بر فضایل تأکید دارد و نسبت به مولانا بر عقل، بیشتر تکیه میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد این دو شاعر ضمن فطریدانستن آموزههای اخلاقی، شکوفایی اخلاقی را در گرو تربیت میدانند و اخلاق عرفانی مورد تأکید هردو است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مولوی؛ اقبال لاهوی؛ اخلاق؛ فضایل؛ رذایل | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
ارسطو. (1381). اخلاق نیکوماخس، ترجمۀ ابوالقاسم پورحسینی، تهران: دانشگاه تهران.
استعلامی، محمد. (1387). شرح مثنوی، تهران: سخن.
اقبال لاهوری، محمد. (1370). کلیات اشعار مولانا اقبال لاهوری، با مقدمه و شرح احمد سروش، تهران: سنایی.
اقبال لاهوری، محمد. (بیتا). کلیات اردو، لاهور: انتشارات علم و عرفان.
بورمان، کارل. (1375). افلاطون، ترجمۀ محمدحسن لطفی، تهران: طرح نو.
بهنامفر، محمد؛ زمانیپور، مریم. (1391). کوه و معانی نمادین آن در بیان عواطف عارفانه و عاشقانۀ مولانا در مثنوی، ادب غنایی، 10(19): 33-54.
پناه، زینب؛ فولادی، محمد. (1402). تأملی در مفهوم فنا در اندیشۀ بیدل و مولانا و تفاوت آن با فنا در عرفان هندی (بودایی)، مطالعات شبهقاره، 15(44): 93-110.
حیدری نراقی، علیمحمد. (1387). گنجهای بهشتی، قم: انتشارات مهدی نراقی.
دهخدا، علیاکبر. (1341). لغتنامه، تهران: دانشگاه تهران.
ربانی گلپایگانی، علی. (1383 ش). کلام تطبیقی (توحید، صفات و عدل الهی)، قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
زرینکوب، عبدالحسین. (1367). بحر در کوزه، تهران: انتشارات علمی.
زرینکوب، عبدالحسین. (1382). نردبان شکسته، تهران: انتشارات سخن.
زمانی، کریم. (1383). شرح جامع مثنوی معنوی، تهران: انتشارات اطلاعات.
سیدین، غلام. (1379). مبانی تربیت فرد و جامعه از دیدگاه اقبال، ترجمۀ محمد بقایی، تهران: انتشارات برگ.
شیخالاسلامی، سید جعفر. (۱۳۶۳). مبانی کلام اسلامی. تهران: انتشارات سمت.
عبدالحکیم، خلیفه. (1389). عرفان مولوی، ترجمۀ احمد محمدی و احمد میرعلایی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
قانعی خوزانی، مهناز. (1390). اخلاق در نگاه مولانا: هستی و چیستی، تهران: نگاه معاصر.
کاپلستون، فردریک. (1388). تاریخ فلسفه، ترجمۀ جلالالدین مجتبوی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی و انتشارات سروش.
کانت، ایمانوئل. (1369). بنیاد مابعدالطبیعۀ اخلاق، ترجمۀ حمید عنایت و علی قیصری، تهران: انتشارات خوارزمی.
گوهرین، سید صادق. (1376). شرح اصطلاحات تصوف، تهران: زوار.
مشرف، مریم. (1389). جستارهایی در ادبیات تعلیمی ایران، تهران: انتشارات سخن با همکاری انتشارات دانشگاه شهید بهشتی تهران.
مولوی، جلالالدین محمد. (1354). مثنوی معنوی، تصحیح رینولد نیکلسون، شیراز: معرفت.
مولوی، جلالالدین محمد. (۱۳۷۱). مثنوی معنوی، مصحح: رینولد ال. نیکسون. تهران: امیرکبیر.
مولوی، جلالالدین محمد. (1386). دیوان کبیر، به تصحیح توفیق سبحانی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
مولوی، جلالالدین محمد. (1387). مکتوبات و مجالس سبعه، مقدمه جواد سلماسیزاده، تهران: انتشارات اقبال.
نوری، ابراهیم؛ مهرآوران، محمود. (1401). مراتب خداشناسی در مثنوی مولوی، ادب غنایی، 20(39): 227-242.
نیکپناه، منصور؛ نوری، ابراهیم. (1395). خلوت در حرای دل، بارزترین توصیه اقبال به عرفا، مطالعات شبهقاره، 8(27): 164-147.
Rengarajan, T. (2006). Dictionary of Indian Epics. New Delhi: Eastern Book Linkers.
Macdonell, A. A. (2004). Vedic Mythology. University Press of the Pacific | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 684 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 159 |
||