| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,489 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,513 |
امام بخش صهبایی منتقدی برجسته از شبه قاره | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 8، دوره 17، شماره 49، مهر 1404، صفحه 131-146 اصل مقاله (471.11 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2024.47558.2404 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی رحیم پور* | ||
| استادیار زبان و ادب فارسی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی (نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| یکی از برجستهترین ویژگیهای زبان و ادبیات فارسی در شبهقارة هند، حضور نقد ادبی در آن است. در این زمینه نویسندگان و منتقدان زیادی آثار مختلفی از خود به یادگار گذاشتهاند. این آثار یا بهصورت مستقل نگاشته شدهاند، یا در ضمنِ آثاری با موضوعاتی دیگر، به نقد اشعار دیگران پرداختهاند. در مواجهه با این آثار، ممکن است ما با برخی دیدگاههای انتقادی آن منتقدان موافق نباشیم، اما معرفی و ارزیابی این آثار، از لحاظ تاریخ نقد ادبی در زبان فارسی بسیار حائز اهمیت است. یکی از این منتقدان شبهقاره که آثار قابلتوجهی از او باقی مانده، امامبخش صهبایی است. وی در آثار خود مکرر به مسائل نقد و بلاغت پرداخته است. او که در سدة سیزدهم میزیست، با تألیف بیش از بیست رساله در زمینههای مختلف اعم از نقد ادبی، شرح برخی متون فارسی، بلاغت، لغت و... شخصیت تأثیرگذاری در این زمینهها بوده است. علاوه بر این وی با تدریس زبان فارسی، شاگردان زیادی تربیت کرد که همگی آنان در گسترش زبان فارسی نقش عمدهای ایفا کردهاند. در این مقاله به معرفی امامبخش صهبایی و بررسی اجمالی سوانح زندگی او پرداخته شده و در ضمن با معرفی آثارش، دیدگاههای مختلف وی بهویژه در حوزة نقد ادبی بررسی و تحلیل شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "امام بخش صهبایی"؛ "نقد ادبی"؛ "شبه قاره"؛ "کلیات صهبایی"؛ "قول فیصل" | ||
| مراجع | ||
|
آزاد، محمدحسین. (1992). نگارستان فارس، دهلی: آزاد بک دپو.
الطافحسین حالی. (1903). حیات جاوید، آگره: مطبع مفید عام.
حسینی، سیده بلقیس فاطمه. (2011). «امامبخش صهبایی: اولین استاد فارسی دلّی کالج»، دهلی در آئینۀ ادبیات فارسی: به سرپرستی ریحانه خاتون، دهلینو: دانشگاه دهلی، ص 123-134.
حیرت، حافظ عبدالرحمن. (1884). سفینة رحمانی، لکهنو: مطبع نولکشور.
خلیق انجم. (1992). «مقدمه»، آثارالصنادید سید احمدخان، دهلی: اردو آکادمی دلی.
دتاسی، گارسان. (1935). خطبات، دکن: انجمن ترقی اردو.
ذاکر حسین، محمد. (2002). امامبخش صهبائی کی ادبی خدمات، پتنه: محمد ذاکر حسین.
راشدالخیری. (1987). دلّی کی آخری بهار، به کوشش سید ضمیر حسن دهلوی، دهلی: محبوب المطابع.
رحیمپور، مهدی. (1391). بر خوان آرزو، قم: مرکز احیاء میراث اسلامی.
سلیم، سید علی حسنخان. (1968). بزم سخن، به انضمام طور کلیم، به کوشش عطاءالرحمن عطا کاکوی، پتنه: بک دپو.
سید احمدخان. (1992). آثار الصنادید، به کوشش خلیق انجم، دهلی: اردو آکادمی دلی.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1375). شاعری در هجوم منتقدان، تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس؛ فرقدانی، شهلا. (1389). تحلیل دیدگاههای انتقادی خان آرزو در تذکرة مجمع النفایس، مطالعات شبهقاره، 2(5): 7-28.
صابر دهلوی، میرزا قادربخش. (1966). تذکرة گلستان سخن، لاهور: مجلس ترقی ادب.
صدیق حسنخان بهادر، سید محمد. (1386). تذکرة شمع انجمن، به کوشش محمدکاظم کهدویی، یزد: دانشگاه یزد.
صهبایی، امامبخش. (1297). شرح شبنم شاداب، لکهنو: نولکشور.
صهبایی، امامبخش. (1324). شرح سه نثر ظهوری، لکهنو: نولکشور.
صهبایی، امامبخش. (1862). قول فیصل، کانپور: مطبع نظامی.
صهبایی، امامبخش. (1878). شرح مینا بازار، کانپور: نولکشور.
صهبایی، امامبخش. (1879). کلیات، به کوشش منشی دیندیال، کانپور: مطبع نظامی.
صهبایی، امامبخش. (1880). مناقشات سخن، به کوشش منشی دیندیال، کانپور: نولکشور.
صهبایی، امامبخش.(1896). شرح پنج رقعه، لکهنو: نولکشور.
عبدالحق، صاحب. (1945). مرحوم دهلی کالج، دهلی: انجمن ترقی اردو.
عبدالرزاق سورتی. (1869). مقدمات ظهوری، لکهنو: مطبع نولکشور.
عبدالعلی مدراسی، محمد. (1879). «خاتمة الطبع»، کلیات صهبایی، کانپور، مطبع نظامی.
غالب دهلوی. (2008). کلیات، به کوشش سید تقی عابدی، دهلی: انستیتو غالب.
فرحتالله بیگ. (1949). دهلی کی شاعری کی آخری شمع، دهلی: دلی پزتنگ ورکس.
کریمالدین. (1983). طبقات شعرای هند، لکهنو: مطبعالعلوم.
کلیم، نورالحسنخان. (1968). طور کلیم، به انضمام بزم سخن، به کوشش عطاءالرحمن عطا کاکوی، پتنه: بک دپو.
مالک رام. (1950). ذکر غالب، دهلی: مکتبه جامعه لمیتید.
محمد انصارالله. (1986). صهبایی ایک مختصر تعارف، اعظمگره: شبلی آکادمی.
محمد حامد. (1982). امامبخش صهبایی، شخص، شاعر، شارح، ناگپور: بزم غالب.
منشی دیندیال. (1879الف). غوامض سخن، کلیات صهبایی، کانپور، مطبع نظامی.
منشی دیندیال. (1879ب). کلیات صهبایی، کانپور، مطبع نظامی.
میرزا علینقی. (1292). جنگ رباعیات، نسخة خطی کتابخانة مجلس شورای اسلامی، شمارة 14099.
نجمالغنیخان رامپوری. (1919). نهجالادب، لکهنو: نولکشور.
نساخ، عبدالغفور. (1982). سخن شعرا، لکهنو: اترپردیش اردو آکادمی.
نوشاهی، عارف. (1391). کتابشناسی آثار فارسی چاپشده در شبهقاره، تهران: میراث مکتوب.
وحید قریشی. (1966). «گلستان سخن کا تجزیه»، گلستان سخن، لاهور: مجلس ترقی ادب.
هاشمی سندیلوی، شیخ احمدعلیخان. (1372). تذکرة مخزن الغرائب، به کوشش محمد باقر، اسلامآباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
Nazir Ahmad. (1953). Zuhuri, life and works, Allahabad: Block Works
Zahra Shah. (2017). Bringing Spring to Sahbai’s Rose-Garden’: Persian Printing in North India after 1857, The Global Histories of Books: Methods and Practices, Switzerland: Palgrave Macmillan. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 670 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 135 |
||