پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,135 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,947 |
اسطورهکاوی عشق عرفانی در متون اسرارالتوحید، تذکرهالاولیا، تمهیدات، مرصادالعباد و عوارف المعارف | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| دوره 23، شماره 44، فروردین 1404، صفحه 51-68 اصل مقاله (1.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2024.47924.3230 | ||
| نویسندگان | ||
| المیرا تسلیمی1؛ علی رضا فولادی* 2؛ سید محمد راستگو3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران | ||
| 2دانشیارگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کاشان، کاشان،ایران. | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کاشان، کاشان،ایران | ||
| چکیده | ||
| رویکرد اسطورهکاوی توسط دِنی دو روژمون (Denis de Rougemont)، محقق سوئیسی، ارائه شد و سپس توسط ژیلبر دوران (Gilbert Durand)، محقق فرانسوی، تکامل پیدا کرد. در مقالة حاضر به چگونگی اسطورهکاوی عشق در متون عرفانی اسرارالتوحید، تذکرهالاولیا، تمهیدات، مرصادالعباد و عوارفالمعارف پرداخته شده است. این مقاله برپایة دیدگاه ژیلبر دوران و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و سرانجام این نتیجه بهدست آمده است که اسطورة عشق در میان اسطورههای ایرانی و غیرایرانی، با مضامینی تجلی پیدا میکند که عبارتاند از: پیونددهندة غالب و مغلوب، غنی و فقیر و پیر و جوان، ایجاد حسادت و انتقام و زودرنجی، خاصیت جاودانگی و جاودانکنندگی، اعراض موقت عاشق از معشوق و خودکشی. در متون عرفانی نیز عشق، صفات مثبتی دارد مانند حیاتبخشی، ازلی و ابدی بودن، جاودانگی و جاودانکنندگی، دارای منشأ الهی، چیرگی، سرّی و رمزی بودن و نیز جذب حقیقت شدن. علاوهبر آنها، صفات دیگری نیز دارد که بهظاهر منفیاند و عبارتاند از: بلای جان، حجاب راه، رسواکنندگی و درمانناپذیری. همچنین صفات دیگر عشق، مربوط به عاشق است که عبارتاند از: اصالت جوهر جان، داشتن مظهر، باعث ذکر بودن، نافی نفسانیت و عجب داشتن، عامل تسلیم و رضا و نیز مانع تعلقات دنیوی بودن. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقد اسطورهای؛ اسطورهکاوی؛ ژیلبر دوران؛ عشق؛ عرفان | ||
| مراجع | ||
|
باستید، ژرژ. (1370). دانش اساطیر، ترجمۀ جلال ستاری، تهران: نشر توس.
بیرلین، ج.ف. (1389). اسطورههای موازی، ترجمۀ عباس مخبر، چاپ دوم، تهران: نشر مرکز.
ثمینی، نغمه. (1393). تماشاخانۀ اساطیر (اسطوره و کهن نمونه در ادبیات نمایشی ایران)، چاپ سوم، تهران: انتشارات نی.
جلالی شیخانی، جمشید. (1397). تشیع عرفانی و تأثیر آن بر ظهور صفویه، فصلنامۀ شیعهشناسی، شمارۀ 62، صص 7-32.
جینگرین، میراندا. (1376). اسطورههای سلتی، ترجمۀ عباس مخبر، تهران: انتشارات مرکز.
حاضری، علیمحمد؛ بیات، لیلا. (1398). رابطۀ عرفان و جامعهشناسی، پژوهشهای عرفانی، شمارۀ 4، صص 1-25.
حافظ شیرازی، خواجه شمسالدین محمد. (1368). دیوان حافظ، براساس غنی و قزوینی، چاپ دوم، تهران: اساطیر.
خاکباز، زهرا؛ نیکوبخت، ناصر. (1402). بررسی بینامتنیت منظومۀ ویس و رامین و داستان سمک عیار، پژوهشنامۀ ادب غنایی، شمارۀ 41، صص 97-112.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1393). حافظنامه، جلد اول و دوم، چاپ بیستویکم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
زرینکوب، عبدالحسین. (1390). جستوجو در تصوف ایران، چاپ دهم، تهران: نشر امیرکبیر.
زمانی، کریم. (1383). میناگر عشق، چاپ دوم، تهران: نشر نی.
ستاری، جلال. (1375). عشق صوفیانه، تهران: نشر مرکز.
سجادی، ضیاءالدین. (1388). مقدمهای بر مبانی عرفان و تصوف، تهران: نشر سمت.
سلیمانیان، حمیدرضا. (1388). همگرایی هنر و عرفان در فرهنگ ایرانی اسلامی با نگاهی به ادب فارسی، نشریۀ ادبیات فارسی دانشگاه آزاد مشهد، شمارۀ 21، صص 58-73.
سهروردی، شیخ شهابالدین. (1392). عوارف المعارف، ترجمۀ ابومنصور عبدالمؤمن اصفهانی، به اهتمام قاسم انصاری، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
عطار نیشابوری، فریدالدین. (1398). تذکرةالاولیاء، مصحح: محمدرضا شفیعی کدکنی، جلد اول، چاپ پنجم، تهران: سخن.
عوضپور، بهروز؛ محمدی خبازان، سهند و ساینا. (1399). رواناسطورهشناسیهای هنری، تهران: نشر سخن.
عوضپور، بهروز؛ نامور مطلق، بهمن. (1393). ژیلبر دوران و نقد اسطورهای پیکرۀ مطالعاتی: رمان قلب سگی اثر میخاییل بولگاکف، نشریۀ ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی، شمارۀ 37، صص 205-236.
عینالقضات همدانی، ابوالمعالی عبداللهبن محمدبن علیبن الحسنبن علی المیانجی. (1392). تمهیدات، مصحح: عفیف عسیران، چاپ چهارم، تهران: نشر منوچهری.
قائمی، فرزاد. (1389). پیشینه و بنیادهای نظری نقد اسطورهای و زمینه و شیوۀ کاربرد آن در خوانش متون ادبی، فصلنامۀ نقد ادبی، شمارۀ 11 و 12، صص 33-56.
کرتیس، وستا سرخوش. (1400). اسطورههای ایرانی، مترجم: عباس مخبر، چاپ چهاردهم، تهران: نشر مرکز.
کرنیی، شارل؛ بنوا، لوک؛ دورو، ژرژ و همکاران. (1393). جهان اسطورهشناسی 3، ترجمۀ جلال ستاری، چاپ چهارم، تهران: نشر مرکز.
مولوی، جلالالدین محمدبن محمد. (1389). مثنوی معنوی، با مقدمه و شرح و تعلیقات کریم زمانی، جلد پنجم، چاپ سیوششم. تهران: نشر اطلاعات.
میهنی، محمد بن منور. (1397). اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابوسعید ابوالخیر، با تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، چاپ دوازدهم، تهران: سخن.
نامورمطلق، بهمن. (1388). گذار از اسطوره سنجی به اسطوره کاوی: بررسی دو روش اسطورهای و رابطۀ آنها، پژوهشنامۀ فرهنگستان هنر، شمارۀ 14، صص 92-100.
نامورمطلق، بهمن. (1397). درآمدی بر اسطورهشناسی، نظریهها و کاربردها، چاپ دوم، تهران: نشر سخن.
نامورمطلق، بهمن. (1398). اسطورهکاوی عشق در فرهنگ ایرانی، تهران: نشر سخن.
نجم رازی، ابوبکر بن محمد شاهاوربن انوشروان رازی معروف به دایه. (1383). مرصادالعباد، به اهتمام محمدامین ریاحی، چاپ دهم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 606 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 242 |
||