| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,724 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,169 |
تکیهگاههای دیداری تصویر در ترکیببندیهای نسخههای مصور پیشامغول | ||
| مطالعات هنرهای تجسمی | ||
| دوره 1، شماره 2، دی 1403، صفحه 89-106 اصل مقاله (1.44 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jart.2024.48198.1055 | ||
| نویسنده | ||
| مریم کشمیری* | ||
| استادیار گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| با نبودِ خط افق در نسخهنگارههای دورۀ اسلامی تا پیش از گسترش سبک ایلخانی، چینش عناصر بصری، ویژگیهای یگانهای داشت. نسخهپردازان برای ایجاد همبستگی و استحکام میان عناصر تصویر، تکیهگاههای دیداری دیگری را پدید آوردند. این تکیهگاهها عناصر صحنه را پیرامون خود مینشاند و از تعلیق آنها میکاست. پژوهش حاضر با هدف شناخت و کارکرد تکیهگاههای بصری به این پرسش میپردازد: در نبودِ خط افق، شیوههای انسجام فضای تصویر در نگارگری پیشامغول چه بود؟ بدین منظور، نگارهها در دو گروهِ صحنههای طبیعتنما و پیکرهنمای صرف بررسی شد. در صحنههای طبیعتنما، تکیهگاهها را در بالا(آسماننگاری) یا پایین صحنه(زمیننگاری) پرداختهاند. در صحنههای پیکرهنمای صرف به پیروی از ترکیببندی دیوارنگاریهای خاوری، تکیهگاه بصری روی پیکرۀ مرکزی است. این پیکره(بزرگترین فیگور)، درست بر نقطۀ تعادل محور محسوس جای دارد و شیوۀ نشستن چهارزانوی آن، راستای افقی محور محسوس را چشمگیرتر میکند. بنابراین، مرکزگرایی متعادل ترکیببندی و کشش بصری برآمده از آن، سببِ پیوندِ پیکرههای پیرامونی با فیگور مرکزی؛ و انسجام تصویر میشود. بزرگنمایی مقامی پیکرۀ میانی برپایۀ شناخت پیشینی بیننده دربارۀ جایگاه فرد مرکزی، انسجامبخشی این شخصیت را در سطح مفهومی نیز یادآور میشود. پژوهش، توصیفیـتحلیلی؛ و گردآوری دادهها(متنی و تصویری)، کتابخانهای و برخط است. ماهیت دادهها و شیوۀ تحلیل نیز کیفی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نگارگری دورۀ اسلامی؛ ترکیببندی (کمپوزیسیون)؛ فشار بصری؛ تعادل بصری؛ طرازکردن؛ محور محسوس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 490 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 323 |
||