| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,854,475 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,525 |
بررسی و تحلیلِ ساختاری و محتواییِ«افسانهی شبِ» شهریار | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| دوره 23، شماره 45، شهریور 1404، صفحه 23-44 اصل مقاله (752.79 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2024.48195.3238 | ||
| نویسنده | ||
| منوچهر جوکار* | ||
| دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| مثنویهای شاخص شهریار از نظر هنر شاعری عرصهی توصیف، تصویرگری و میدانِ جولان خیالِ رها و الهامِ محضاند؛ بهجهت موضوع و محتوا نیز جنبههای بیرونی زندگی شاعر وعلایق و مناسبات اجتماعی، فرهنگی و تاریخیِ او را بازتاب میدهند؛ در عین حال، بهجهت «ساختار» و «نظام فرهنگی»، مثنویهای شهریار جزئی مهم از کلیّتِ اجزای «جهانِ فرهنگی و ادبی» شعر اویند. مثنویِ «افسانهی شب» با 1622بیت در 40مدخل عنواندار و موضوعات متنوّع، بلندترین مثنوی شهریار و یکی از مثنویهای شاخص در شعر معاصر است. این شعر با آنکه بهظاهر بُرشهای گوناگون از مقاطعِ مختلف زندگی است که با برخی رخدادهای تاریخیِ ملی و مذهبیِ جامعهی ایرانی درهم آمیخته وگاه با استفاده از تکنیک تکگویی درونی، با زندگی شاعر، علایق شخصی و خاطرات او پیوند خورده و روایت میشود، امّا از ساختاری منسجم و متناسب با محتوای اصلیِ شعر برخوردار است و همهی اجزای آن یک کلیّت را تشکیل میدهند. همهی رخدادهایِ خیالی و واقعیِ این شعر در ظرفِ زمانیِ «شب» اتّفاق میافتد و شهریار با برداشتی ویژه از پدیدهی شب، آن را بهگونهی بیسابقه و با کاربستِ جنبههایی از زبانِ گفتار با «تگگویی» و«گفتگو» توصیف میکندو عالیترین تصاویر و «تابلو»ها را از این حوادث و مناظر طبیعی در ظرف شب بهدست میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "شهریار"؛ " افسانهی شب"؛ "تحلیلِ ساختاری- محتوایی" | ||
| مراجع | ||
|
آقاخانی بیژنی، محمود؛ اسماعیل صادقی؛ مسعود فروزنده. (1391). «تحلیل ساختاری شعر عقاب خانلری و خانۀ سریویلی نیمایوشیج براساس نظریههای برمون و گریماس»، فصلنامۀ تخصصی مطالعات داستانی، دورۀ اول، شمارۀ 1، صص 5-19.
اسکولز، رابرت. (1379). درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات، ترجمۀ فرزانه طاهری، چاپ اول، تهران: آگه.
اسماعیلزاده مبارکه، مرضیه؛ محمدی فشارکی، محسن. (1400). «مقایسۀ تأثیر گفتوگو بر کنش داستانی «خسرو و شیرین» و «لیلی و مجنون نظامی»، پژوهشنامۀ ادب غنایی، دورۀ نوزدهم، شمارۀ 37، صص 58-31.
برهانی، مهدی. (1374). «مثنویهای شهریار»، نقل در، به همین سادگی و زیبایی (مجموعه مقالات یادنامۀ شهریار). به اهتمام جمشید علیزاده، چاپ اول، تهران: نشر مرکز، صص 285-290.
جوکار، منوچهر. (1402). «از قصیده تا مثنوی؛ مروری بر مثنویسرایی بهار با تأکید بر«کارنامۀ زندان» او»، پژوهشنامۀ مکتبهای ادبی، دورۀ هفتم، شمارۀ 24، صص 143- 167.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1368). موسیقی شعر، چاپ سوم، تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس. (1388). نقد ادبی (ویرایش دوم)، چاپ سوم، تهران: نشر میترا.
شهریار، سید محمد حسین. (1336). ج4 دیوان، افسانۀ شب و سایر آثار، چاپ اول، تهران: کتابفروشی خیام.
شهریار، سید محمد حسین. (1370). کلیات دیوان شهریار، چاپ دهم، تهران: زرّین و نگاه.
صفیزاده، علی. (1399)، «بررسی تحلیلی ساختارهای تشبیه در مثنویهای شهریار»، فصلنامۀ مطالعات شهریارپژوهی، دورۀ هفتم، شمارۀ 25، صص 105-125.
ضرابی، علیاصغر. (1374). «دیدار با شهریار» [گفتوگوی علیاصغر ضرابی با شهریار]، نقل در، به همین سادگی و زیبایی (مجموعه مقالات و... یادنامۀ شهریار)، به اهتمام جمشید علیزاده، چاپ اول، تهران: نشر مرکز (صص 519-535).
علیزاده، جمشید، [به اهتمام]. (1374). به همین سادگی و زیبایی (مجموعه مقالات و... یادنامۀ شهریار)، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.
غیاثی، محمدتقی. (1368). درآمدی بر سبکشناختیِ ساختاری، چاپ اول، تهران: اندیشه.
مللی، مهدیه؛ نصراصفهانی، محمدرضا؛ نجفی، زهره. (1397). «تحلیل ساختار روایی داستان «زال و رودابه» بر مبنای الگوی کنشگر گریماس»، پژوهشنامۀ ادب غنایی، دورۀ شانزدهم، شمارۀ 31، صص 252-235.
منزوی، حسین. (1372). این ترکِ پارسیگوی؛ تحلیل و بررسی شعر شهریار، چاپ اول، تهران: برگ.
یوشیج، نیما. (1375). برگزیدۀ اشعار. چاپ دوم، تهران: نگاه. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 620 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 287 |
||