پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,914 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,822 |
اهمیت هند در اقتصاد حوزه خلیج فارس و دریای عمان دوره ساسانی | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 6، دوره 17، شماره 49، مهر 1404، صفحه 95-112 اصل مقاله (571.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2024.47390.2400 | ||
| نویسنده | ||
| محمدجعفر چمنکار* | ||
| دانشیار گروه تاریخ دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در دورۀ ساسانی، فعالیتهای تجاری با شبهقارۀ هند بهویژه مناطق سواحلی آن، از طریق خلیجفارس و دریای عمان توسعه یافت. با تصرف نواحی کلیدی، ارتباط میان خلیجفارس و دریای عمان با جزایر و بنادر هندوستان تسهیل شد. ساسانیان در مناطق ساحلی هند، قرارگاههایی ساختند و بهتدریج بازرگانان مهاجر زرتشتی و مسیحی نسطوری در آن ساکن شدند. دریانوردان، بین بنادر و جزایر خلیجفارس و دریای عمان تا هند در رفتوآمد بودند و به بارگیری و باراندازی کالا میپرداختند. هدف از این پژوهش، بررسی ارتباط تجاری کرانههای شمالی و جنوبی خلیجفارس و دریای عمان با شبهقارۀ هند در دورۀ ساسانی است. نگارنده با تکیه بر روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و شیوۀ کتابخانهای (Library research) و براساس مطالعۀ تحقیقات مستند، سعی دارد به این سؤال پاسخ دهد که هند در اقتصاد حوزۀ خلیجفارس و دریای عمان دورۀ ساسانی، دارای چه اهمیتی بوده است؟ در انتها نتیجه گرفته میشود که مجموعهای از عوامل مثبت ازجمله سیاست شهرسازی بندری در خلیجفارس، تشکیل ناوگان تجاری و نظامی قدرتمند، شناخت راههای دریایی و تصرف ارضی و بحری کرانههای اقیانوس هند توسط ساسانیان، موجب گسترش شکوفایی متقابل کانونهای تجاری خلیجفارس و دریای عمان و شبهقارۀ هند بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خلیجفارس و دریای عمان؛ ساسانیان؛ شبهقارۀ هند؛ اقتصاد دریایی | ||
| مراجع | ||
|
ابوالقاسمی، محسن؛ قائممقامی، احمدرضا؛ زاهدی، فرح. (1400). دریای مکران در اسناد و منابع تاریخی، پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام، 15(28): 1- 18.
توفیقیان، حسین. (۱۳۹۳الف). بنادر تاریخی خلیجفارس در دوران ساسانی و صدر اسلام با تکیه بر مطالعات باستانشناسی و باستانشناسی زیر آب، تهران: سازمان میراث فرهنگی.
توفیقیان، حسین. (1393ب). پژوهشی در بررسی باستانشناسی زیر آب سواحل بندر ریگ»، مطالعات باستانشناسی، 4(6): 121-138.چمنکار، محمدجعفر. (1389). جابهجایی کانونهای تجاری خلیجفارس و دریای عمان در سدههای هفت و هشت هجری، فصلنامۀ تاریخ اسلام و ایران، 20(6): 27-53.
چمنکار، محمدجعفر. (1394). تجارت دریایی ایران و هند در دورۀ باستان، هزارههای پیش از میلاد تا عصر سلوکی، فصلنامۀ تاریخ روابط خارجی، 16(64): 9-24.
چمنکار، محمدجعفر. (1401). تاریخ خلیجفارس در دورۀ باستان، چاپ اول، ارومیه: انتشارات دانشگاه ارومیه.
حسن، هادی. (1371). سرگذشت کشتیرانی ایرانیان از دیرباز تا قرن شانزدهم میلادی، ترجمۀ امید اقتداری، به اهتمام احمد اقتداری، چاپ اول، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
حکمت، علیاصغر. (1337). روابط هند قدیم و ایران باستان، فصلنامۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، 5(3): 2-7.
دریایی، تورج. (1382). تاریخ و فرهنگ ساسانی، ترجمۀ مهرداد قدرت دیزجی، چاپ اول، تهران: ققنوس.
دوبواز، نیلسون کارل. (1342). تاریخ سیاسی پارت، اشکانیان، ترجمۀ علیاصغر حکمت، چاپ اول، تهران: انتشارات ابن سینا و فرانکلین.
رائین، اسماعیل. (1356). دریانوردی ایرانیان از عصر استعمار تا امروز، چاپ اول، تهران: جاویدان.
زیدان، جرجی. (1369). تاریخ تمدن اسلام، ترجمۀ علی جواهرکلام، چاپ دوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
سالم، عبدالعزیز. (1380). تاریخ عرب قبل از اسلام، ترجمۀ باقر صدرینیا، چاپ اول، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
سامی، علی. (1344). تمدن ساسانی، جلد دوم، چاپ اول، شیراز: بدون ناشر.
سامی، علی. (1354). ویرانههای شهر باستانی استخر، مجلۀ هنر و مردم، 14(158): 2-12.
سرفراز، علیاکبر؛ آورزمانی، فریدون. (1380). سکه های ایران، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.
شهرستانهای ایرانشهر. (1388). نوشتهای به زبان فارسی میانه دربارۀ تاریخ، حماسه و جغرافیای باستانی ایران، ترجمۀ شهرام جلیلیان، چاپ اول، تهران: انتشارات توس.
قربانی، حمیدرضا؛ کوهستانی، حسین؛ خسروی، کاووس. (1400). برهمکنش اقتصادی-سیاسی جوامع جنوب شرقی فلات ایران با شبهقارۀ هند و میانرودان، مطالعات شبهقاره، 13(40): 213-230.
قلیزاده، محمدرضا؛ رفیعی، کوثر. (1393). تجارت دریایی ساسانیان در حوزۀ خلیجفارس، مجموعه مقالات دهمین همایش ملی خلیجفارس، تهران: مرکز جهاد دانشگاهی.
قمر، محمود احمد محمد. (1396). جایگاه بحرین در دریانوردی و تجارت دریایی از صدر اسلام تا سقوط خلافت عباسی، ترجمۀ نعمتالله مقصودی و غلامرضا زائری، چاپ اول، تهران: انتشارات گیوا.
کاویانی پویا، حمید. (1401). طب هندی و نقش ایرانیان در انتقال آن به دوران اسلامی، مطالعات شبهقاره، 14(42): 281-308.
کیان راد، حسین. (1385). موقعیت توزگ در پسکرانۀ خلیجفارس، نامه ایران باستان، 6(1-2): 43-53.
مارکوارت، یوزف. (1373). ایرانشهر بر مبنای جغرافیای موسی خورنی، ترجمۀ مریم میراحمدی، چاپ اول، تهران: انتشارات اطلاعات.
مجتهدزاده، پیروز. (1376). نگاهی به جغرافیای تاریخی خلیجفارس (ایرانیان در خلیجفارس)، فصلنامۀ سپهر، 6(22): 34-37.حمدی، حسین؛ تهامی، مرتضی. (1398). روابط اقتصادی ایران و هند در عصر ساسانیان، مطالعات شبهقاره، 11(37): 155-170.
مرادیان، خدامراد. (1355). کشور حیره در قلمرو شاهنشاهی ساسانیان از 226 تا 632 میلادی، چاپ اول، تهران: انتشارات بنیاد نیکوکاری نوریانی.
ناهیدی آذر، فریدون؛ خادمی ندوشن، فرهنگ. (1383). تحولات تاریخی شرق ایران در دورۀ ساسانی، پیام باستانشناسی، 1(2): 19-28.
ویسهوفر، یوزف. (1377). ایران باستان از 550 پیش از میلاد تا 650 پس از میلاد، ترجمۀ مرتضی ثاقبفر، چاپ اول، تهران: ققنوس.
ویلیامسون، اندریو؛ وایتهاوس، دیوید. (1355). بازرگانی دریایی ساسانیان، ترجمۀ ملکیان، چاپ اول، تهران: انتشارات کشتیرانی آریا.
یارشاطر، احسان. (1377). تاریخ ایران کمبریج، از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان، جلد 3، قسمت 1، ترجمۀ حسن انوشه، چاپ اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.
یکتایی، مجید. (1353). نفوذ فرهنگ و تمدن ایران و اسلام در سرزمین هند و پاکستان، چاپ اول، تهران: انتشارات اقبال.
Adams, R. (1981). Heartland of cities, Surveys of ancient settlement and land use on the central floodplain of the Euphrates, Chicago: The University of Chicago Press.
Cereti, G., et al. (2002). The problem of the St. Thomas’ crosses and related questions. 1. Epigraphical survey and preliminary researches, East and West. N. 52.
Chand, T. (1964). Indo-Iranian relations. Information Service of India, Embassy of India.
Cosmas Indicopleustes. (1909). The Christian topography of Cosmas Indicopleustes, Cambridge University Press.
Hiuen-Tsiang. (1884). Si-yu-ki, Buddhist records of the western world (S. Beal, Trans.). London: Kegan Paul Trench and Trübner Co Ltd.
Jorfi, A.A. (1994). Iran and India: Age-old friendship. India Quarterly, Oct-De.
Majumdar, R. (1971). History of ancient Bengal. Calcutta: Bharadwaj.
Munro-Hay, S. (1982). The foreign trade of the Aksumite port of Adulis. Azania: Archaeological Research in Africa. N.17.
Payne, R.E. (2018). The Silk Road and the Iranian political economy in late antiquity: Iran, the Silk Road, and the problem of aristocratic empire. Bulletin of SOAS, 81(2).
Perera, B. J. (1951). The foreign trade and commerce of ancient Ceylon. Ceylon Historical Journal. N.1.
Pigulevskaya, N. V. (1956). Economic relations in Iran during the IV-VI centuries A.D. Journal of the K.R. Cama Oriental Institute, N. 38.
Power, T. (2010). The Red Sea region during the ‘Long’ late antiquity (AD 500-1000). University of Oxford Press.
Ray, H.P. (2019). Negotiating cultural identity: Landscapes in early medieval South Asian history. London and New York: Taylor & Francis.
Reade, J. (Ed.). (1996). Indian Ocean in antiquity. London and New York: Routledge.
Schenk, H. (2007). Parthian glazed pottery from Sri Lanka and the Indian Ocean trade. Zeitschrift für Archäologie Außereuropäischer Kulturen, N. 2. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 744 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 172 |
||