پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,490 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,514 |
بررسی گفتمان قدرت در خاندانهای پهلوانی شاهنامة فردوسی بر اساس نظریة فرکلاف | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| دوره 23، شماره 45، شهریور 1404، صفحه 169-192 اصل مقاله (870.77 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2024.48961.3264 | ||
| نویسندگان | ||
| شهریار شهرکی1؛ عبدا... واثق عباسی* 2؛ عبدالعلی اویسی کهخا3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان،ایران | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان،ایران | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان،ایران. | ||
| چکیده | ||
| شاهنامۀ فردوسی، داستان بلند پهلوانیهای قهرمانان است که ظاهراً در آن، قدرتطلبی برخاسته از «حرص» و «آز»، ریشۀ بسیاری از جنگها دانسته شده است؛ اما بررسی علل جنگطلبیها در شاهنامه، نشان از آن دارد که بسیاری از جنگها، میتواند ریشه در عللی بهجز حرص و طمع داشته باشد. در این پژوهش که با هدف شناخت هرچه بهتر نقش قدرتطلبی در جنگهای خاندانهای پهلوانی شاهنامه انجام شده است، به شیوۀ توصیفی-تحلیلی و براساس نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف، به بررسی گفتمان قدرت در خاندانهای پهلوانی شاهنامه پرداخته شده و تلاش شده است تا بدین پرسش اساسی پاسخ داده شود که مهمترین مؤلفۀ گفتمان قدرت در خاندانهای پهلوانی شاهنامه، کدام است؟ بدین منظور، گفتمانهای موجود در قدرتطلبی بین تعدادی از خاندانهای پهلوانی شاهنامه شامل گرشاسپیان و تورانیان، گرشاسپیان و کیانیان، گودرزیان و نوذریان، ساسانیان و اشکانیان، و کشوادگان و ویسگان، مورد بررسی قرار گرفت. نتیجۀ این پژوهش، نشان از آن دارد که قدرتطلبی در خاندانهای پهلوانی شاهنامه را به ترتیب اهمیت، میتوان در سه گفتمان اصلی ستیز تجدد و سنّت، طبقة اجتماعی و کینخواهی، و همچنین در بیستودو خُردهگفتمان قرار داد که خردهگفتمان کینکشی، پراهمیتترین آنها است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهنامۀ فردوسی؛ قدرتطلبی؛ خاندانهای پهلوانی؛ گفتمان قدرت | ||
| مراجع | ||
|
پاکرو، فاطمه. (1392). «سیر قدرت و آسیبهای آن از اسطوره تا حماسه در شاهنامۀ فردوسی»، فصلنامۀ تاریخ ادبیات، دورۀ ششم، صص 147-124.
حمیدیان، سعید. (1383). درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی، تهران: نشر مرکز.
خالقیمطلق، جلال. (1389). گل رنجهای کهن، تهران: نشر ثالث.
خالقیمطلق، جلال. (1400). یادداشتهای شاهنامه، تهران: دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
خلیل اللهی، شهلا؛ شیرخدا، طاهره؛ فروزانفر، احمد. (1398). «واکاوی گفتمان قدرت در داستان رستم و اسفندیار از منظر فوکو»، دوفصلنامۀ علمی جامعهشناسی سیاسی جهان اسلام، دورۀ هفتم، شمارۀ 2، صص 230-215.
دوستخواه، جلیل. (1353). «رستم و سهراب فاجعة برخورد آرمان و عاطفه»، فصلنامة فرهنگ و زندگی، شمارة 17. صص 167-159.
دیویس، دیک. (1396). حماسه و نافرمانی در شاهنامۀ فردوسی، ترجمۀ سهراب طاوسی، تهران: ققنوس.
راشدمحصّل، محمدرضا. (1389). شاهنامه جلوهگاه روح ملّی، مشهد: به نشر.
رحیمی، مصطفی. (1369). تراژدی قدرت در شاهنامه، تهران: انتشارات نیلوفر.
رزمجو، حسین. (1381). قلمرو ادبیات حماسی ایران، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
رضایی، مهدی؛ اکبری، لیلا. (1400). «روایت شاهنامه از گفتمان قدرت در داستان بهرام چوبینه و خسروپرویز»، پژوهشنامۀ ادب حماسی، دورۀ سیزدهم، شمارۀ 31، صص 166-147.
ریاحی، محمدامین. (1380). سرچشمههای فردوسیشناسی، تهران: انتشارات طرح نو.
زرین کوب، عبدالحسین. (1381). نامورنامه، تهران: انتشارات سخن.
زمردی، حمیرا؛ اسلامی، مصطفی. (1401). «بررسی گفتمانهای متقابل در شاهنامة فردوسی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی»، نشریۀ سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، دورۀ پانزدهم، صص 234-205.
سرامی، قدمعلی. (1388). از رنگ گل تا رنج خار، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
شجری، رضا. (1382). «تحلیل و بررسی عنصر آز در شاهنامۀ فردوسی»، فصلنامۀ پژوهشهای ادبی، شمارۀ 1، صص 65-82.
شمیسا، سیروس. (1376). طرح اصلی داستان رستم و اسفندیار، تهران: انتشارات میترا.
صادقی، علی. (1397). «قدرت سیاسی و تراژدی در شاهنامه»، فصلنامۀ حکمت و فلسفه، دورۀ چهاردهم، شمارۀ 56، صص 171-141.
صفا، ذبیحالله. (1390). حماسهسرایی در ایران. تهران: انتشارات فردوس.
فردوسی، ابوالقاسم. (1394). شاهنامه، تصحیح جلال خالقی مطلق، دورۀ چهار جلدی، تهران: سخن.
فرکلاف، نورمن. (1992). تحلیل انتقادی گفتمان، ترجمة شایسته پیران، فاطمه و همکاران، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
قربانیپور، زهرا؛ طهماسبی، فرهاد. (1402). «دیرینهشناسی ستیز قدرت در خاندانهای شاهی شاهنامه و ایلیاد»، متنپژوهی ادبی، دورۀ بیستوهفتم، شمارۀ 95، صص 181-120.
کلانتری، عبدالحسین. (1391). گفتمان از سه منظر زبانشناختی، فلسفی و جامعهشناختی، چاپ اول، تهران: نشر جامعهشناسان.
مختاری، محمد. (1379). حماسه در رمز و راز ملی، تهران: انتشارات آگاه.
مسکوب، شاهرخ. (1389). تن پهلوان و روان خردمند، تهران: انتشارات طرح نو. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 545 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 186 |
||