پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,500 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,520 |
تحلیل و ارزیابی تقریر ملا علی نوری از توحید وجودی بر اساس تضایف علیت و معلولیت | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| دوره 8، شماره 2، مهر 1403، صفحه 177-198 اصل مقاله (375.13 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2024.48747.1193 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا محمدی مطلق* ؛ مهدی منفرد؛ احمد عابدی آرانی | ||
| گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| چکیده بر اساس نظریه توحید وجودی، حقیقت وجود منحصر در حقّ تعالی است و ماسوای او، مظاهر و تجلیات همان وجود واحد الهی اند. اگرچه پیش از صدرالمتالهین، برخی عارفان و فلاسفه در پی تقربر برهان برای توحید وجودی بودهاند، ولی صدرالمتالهین موفق تر از دیگران بود. او در آثارش برهانی را برای اثبات توحید وجودی، آورده است که از طریق تحلیل علیت و معلولیت و ارجاع علیت به تشأن و تطور علت در مجالی و مظاهر خویش است. پس از او، شارحان آثار او در پی تقریر برهان او برآمدند. ملا علی نوری و برخی تابعانش، برهان تحلیل علیت و معلولیت را بر اساس تضایف علت و معلول، تقریر و تفسیر کرده اند و توانسته اند نحوه ای از توحید وجودی را در ساحت وجود ربطی معلولی و وحدت تشکیکی وجود، پیاده کنند. از دیدگاه ایشان توحید وجودی به معنای انحصار حقیقت وجود در حقّ تعالی است، البته این وجود واحد حقّانی ،دارای دو مرتبه وجودی است؛ یکی مرتبه ذات الهی که مرتبه انطواء کثرت در وحدت است و بر اساس قاعده «بسیط الحقیقه کلّ الاشیاء» تمام کمالات وجودات امکانی ربطی را به نحو بسیط جمعی احدی دارد؛ دوم مرتبه فعل اطلاقی و رحمت واسعه که مرتبه سریان وحدت در کثرت؛ یعنی مرتبه سریان رحمت واسعه قیومیه اشراقیه در وجودات مقید امکانی ربطی است و این وجودات مقید چیزی جز مراتب تنزّلات همان فعل واحد اطلاقی نیستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توحید وجودی؛ وحدت وجود؛ تحلیل علیت و معلولیت؛ تضایف علت و معلول؛ ملاعلی نوری | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم.
آشتیانی، میرزا مهدی.(1377). اساس التوحید، تهران، امیر کبیر.
آشتیانی، میرزا مهدی.(1372). تعلیقة بر شرح منظومه حکمت السبزواری، تهران، دانشگاه تهران.
آملی، سیدحیدر.(1384). جامع الاسرار و منبع الانوار، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
اردکانی، ملّا احمد.(1396). نور البصائر فی حل مشکلات المشاعر، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
اصفهانی، ملا اسماعیل.(1391). شرح الحکمة العرشیة، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
جامی، عبدالرحمن.(1381). نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
جندی، مویدالدین.(1387). شرح فصوص الحکم، قم، مؤسسه بوستان کتاب.
جوادی آملی، عبدالله.(1382). رحیق مختوم شرح حکمت متعالیه، قم، اسراء.
خمینی، امام سید روح الله.(1386). شرح دعاء السحر، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، امام سید روح الله.(1410). تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الأنس، قم، دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیّه قم.
خمینی، امام سید روح الله.(1378). سرّالصلوة، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
حسن زاده آملی، حسن.(1379). انّه الحقّ، قم، قیام.
حسن زاده آملی، حسن.(1380). وحدت از دیدگاه عارف و حکیم، قم، تشیع.
زنوزی، آقاعلی مدرس.(1397). بدایع الحکم، قم، مجمع عالی حکمت اسلامی.
زنوزی، ملا عبدالله.(1381). لمعات الهیه، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
صدرا، محمد بن ابراهیم.(1387).رسالة فی اتحاد العاقل و المعقول، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرا، محمد بن ابراهیم.(1388). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، قم، مؤسسه بوستان کتاب.
صدرا، محمد بن ابراهیم.(1428). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة، قم، طلیعه نور.
صدرا، محمد بن ابراهیم.(1429). تفسیر القرآن الکریم، قم، انتشارات بیدار.
صدوق، ابن بابویه.(1403). معانی الاخبار، قم، جامعه مدرسین.
فناری، حمزه.(1384). مصباح الأنس بین المعقول و المشهود، (مفتاح الغیب صدر الدین القونوی و شرحه مصباح الأنس حمزة الفناری)، تصحیح محمد خواجوی، تهران، مولی.
قمشه اى، محمد رضا.(1394). مجموعة آثار حکیم صهبا آقا محمد رضا قمشه اى، تصحیح حامد ناجی، قم، انتشارات آیت اشراق.
قونوی، صدرالدین.(1387). اعجاز البیان، فی تفسیر امّ القرآن، قم، مؤسسه بوستان کتاب.
قیصری، داود.(1386). شرح فصوص الحکم، قم، مؤسسه بوستان کتاب.
کاشانی، عبدالرزاق.(1383). شرح فصوص الحکم، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
لاهیجی، محمد جعفر.(1386). شرح رسالةالمشاعر ملاصدرا، قم، مؤسسه بوستان کتاب.
نائیجی، محمد حسین.(1386). ترجمه و شرح التمهید فی شرح قواعد التوحید، قم، آیت اشراق.
النوری، ملا زین العابدین.(1396). ضوء المناظر فی شرح المشاعر، تهران، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
نوری، ملاعلی.(1385). تفسیر سورة الاخلاص، گاهنامه آفاق نور، ج 4، قم، موسسه معارف اسلامی امام رضا (ع).
النیریزی، السید شهاب الدین بن نور الدین الحسینی.(1430ق). الحواشی علی تمهیدالقواعد، قم، موسسة السیدة المعصومة (س). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 481 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 292 |
||