| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,730 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,173 |
تحلیل نقش بازساخت سیاسی فضا در توسعة شهر اردبیل | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 5، دوره 23، شماره 78، فروردین 1404، صفحه 133-156 اصل مقاله (956.53 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2024.48951.3655 | ||
| نویسندگان | ||
| سید علی خلیلی اوماسلان سفلی1؛ علی شماعی2؛ حبیباله فصیحی* 3؛ موسی کمانرودی کجوری4 | ||
| 1دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران | ||
| 4دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در نظامهای دیوانسالار و سیستمهای مدیریتی متمرکز، دولت نقش برجستهای در بازساخت سیاسی فضا و توسعه دارد. این نقش در مورد شهرهایی که ارتقای مرتبه مییابند بیشتر مشهود است. هدف این پژوهش واکاوی تأثیرات ارتقای شهر اردبیل به مرکز استان بر جهات و جوانب مختلف رشد و توسعة این شهر در سالهای پس از سال 1372 است. روش پژوهش، تحلیلی- توصیفی و دادههای مورد تحلیل، اسنادی و آماری است و از منابعی چون سالنامههای آماری استخراج شده و یا از مراجع معتبر دریافت گردیدهاند. تجزیهوتحلیل دادهها و اطلاعات، با استفاده از امکانات محاسباتی، ترسیمی و تحلیلی نرمافزارهای «SPSS»، «GIS» و بهکارگیری مدلهای آمار توصیفی، انجام شده است. مدل «آنتروپی شانون» نیز برای تعیین فرم رشد شهری بهکار رفته است. یافتهها نشاندادند که پس از ارتقای مرتبة شهر اردبیل به مرکز استان، شاخصهای توسعة اجتماعی و فرهنگی مانند: تعداد مراکز مالی، فرهنگی، آموزشی، درمانی، قضایی، تعداد دستگاههای دولتی، کارمندان دولت و مشاغل بخش خدمات، بهسرعت رشد یافتهاند. تغییر کاربریها به نفع کاربریهای اداری، تجاری، آموزشی و انتظامی روی دیگری از توسعة شهر متأثر از ارتقای مرتبة آن بوده است. همچنین در یک دورة 15 ساله پس از تبدیلشدن به مرکز استان، به اندازه تمامی سالهای پیشین بر وسعت شهر اضافه شده و این رشد بیشتر بهصورت پراکندهرویی بوده است. بر خلاف روال معمول کشور، رشد جمعیتی این شهر پس از سال 1375 نهتنها ملایمتر نشده بلکه دوباره افزایش یافته است. برای جلوگیری از پیامدهای منفی بازساخت فضا در ارتباط با ارتقای مرتبة اداری-سیاسی شهرها، اعمال رویههای شهر هوشمند، واگذاری اختیارات به سطوح مدیریتی پایین و توجه به آمایش ملی و منطقهای فضا از جمله پیشنهادهای تحقیق میباشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تقسیمات کشوری؛ ارتقاء سیاسی؛ توسعه شهری؛ اردبیل | ||
| مراجع | ||
|
احمدی پور، زهرا (1387). کارکرد تقسیمات کشوری در افزایش ضریب امنیت ملی، دهمین کنگره انجمن جغرافیای ایران.
https://civilica.com/doc/336467/
احمدی پور، زهرا؛ حسن جعفرزاده؛ مهدی پورطاهری؛ مهدی کریمی (1389). بررسی نقش تقسیمات کشوری در توسعة ناحیهای (مورد مطالعه: شهرستانهای بوانات و خرمبید)، فصلنامه ژئوپلیتیک. دوره 12. شماره 1. صفحات 82-60.
https://journal.iag.ir/article_55787_006c8de625f008298697bc11a49cc47f.pdf
اعظمی، هادی؛ علیاکبر دبیری (1390). تحلیل نظام تقسیم سیاسی فضا در ایران، فصلنامة ژئوپلیتیک. دوره 8. شماره 2. صفحات 181-147.
https://journal.iag.ir/article_56919_56e5d2d73679437188203d6671f57c94.pdf
امانپور، سعید؛ محمدرضا پورمحمدی؛ حسن قراریعلیبابالو (1389). ارزیابی وضعیت کاربری اراضی شهری با تاکید بر اصول توسعة پایدار شهری (نمونه موردی شهر اردبیل)، پایاننامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری. دانشگاه شهید چمران اهواز.
امیریان، سهراب (۱۳۸۵). تحلیل نقش دولت در گسترش و تمرکز شهرنشینی در ایران، دانشگاه تهران. دانشکده جغرافیا. رساله دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری.
بهفروز، فاطمه (1374). بررسی ادراک محیطی و رفتار در قلمرو جغرافیای رفتاری، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. شماره 20. صفحات 70-31.
https://sid.ir/paper/420451/fa
پیلهور، علیاصغر (1387). ارتقاءیابی مرکزیت ناحیهای و تحولات ساختاری-کارکردی شهر(مورد: شهر بجنورد)، رساله دکتری در رشته جغرافیا و برنامهریزی شهری. دانشگاه تربیت معلم تهران.
پیلهور، علیاصغر (1390). بررسی تاثیر تصمیمات سیاسی بر ناپایداری و تحولات ساختاری زمین بر مسکن شهری ناشی از رویکرد سیاسی: مورد بجنورد، جغرافیا و توسعه. شماره 2.
DOI: 10.22111/gdij.2011.549
تانیکس، فرن (1388). فضا، شهر و نظریههای اجتماعی، ترجمه حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی. تهران. انتشارات دانشگاه تهران.
حافظنیا، محمدرضا (1381). جغرافیای سیاسی ایران، تهران. انتشارات سمت.
حافظنیا، محمدرضا؛ مراد کاویانیراد (1401). اصول کشورداری، تهران. انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
حکمتنیا، حسن؛ میرنجف موسوی (1385). کاربرد مدل در جغرافیا با تاکید بر برنامهریزی شهری و ناحیهای، یزد. انتشارات علم نوین.
خلیلآبادی، حسن (1390). ژئوپلیتیک شهری، تهران. نشر پژوهشی نوآوران شریف.
درگاه دانشگاه آزاد اسلامی اردبیل (1398). فهرست رشتههای دانشگاه. بازیابی در تاریخ 3/11/98 از:
درگاه دانشگاه محقق اردبیلی (1398). فهرست رشتههای دانشگاه. بازیابی در تاریخ 3/11/98 از:
رفیعیان، مجتبی؛ سیدعلی حسینپور (1391). نظریه شهر، فضا و مدیریت شهری تهران، تهران. انتشارات طحان.
رهنمایی، محمدتقی (1388). دولت و شهرنشینی در ایران (مبانی و اصول کلی نظریه توسعه شهر و شهرنشینی در ایران)، جغرافیا و برنامهیزی منطقهای. پیش شماره. صفحات 165-143.
SID. https://sid.ir/paper/465464/fa
سازمان مدیریت و برنامهریزی اردبیل (1391). طرح آمایش استان اردبیل.
شعرا، مصطفی؛ محمدجواد فاطمی؛ اسلام بکتاش؛ میثم آشوری (1402). تحلیل نقش ارتباطات سیاسی در فرآیند خط مشیگذاری و تصمیمگیریهای دولتی ایران، سیزدهمین کنفرانس بینالمللی مدیریت. تجارت جهانی، اقتصاد، دارایی و علوم اجتماعی.
https:// civilica.com/doc/1835249
شکویی، حسین (1379). اندیشههای نو در فلسفه جغرافیا، (جلد اول). تهران. انتشارات گیتاشناسی. چاپ چهارم.
شمسایی، امیناله؛ خدیجه بوذرجمهری؛ مریم قاسمی؛حمید شایان؛ سیّد هادی زرقانی (1401). بررسی و تحلیل اثرات تقسیمات سیاسی بر پایداری اقتصادی و اجتماعی سکونتگاههای روستایی(مورد مطالعه: شهرستان فیروزکوه)، جغرافیا و توسعه ناحیهای. دورة 20. شماره 1. صفحات 84-59.
doi: 10.22067/jgrd.2021.50375.084-59.
شهرداری اردبیل (1398). اطلاعات جغرافیایی شهر اردبیل. دریافت شده از درگاه شهرداری اردبیل به نشانی
www.Ardebil.ir
صفری، بابا (1370). اردبیل در گذرگاه تاریخ. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل.
عالمی، باقر؛ حمید جلالیان؛ فرهاد عزیزپور (1400). اثربخشی ارتقاء واحدهای سیاسی سرزمین بر توسعه سکونتگاههای روستایی (مورد مطالعه: تبدیل بخش سیروان به شهرستان در استان ایلام)، مهندسی جغرافیایی سرزمین. دورة 5. شمارة 2. صفحات 326-313.
https://dorl.net/dor/20.1001.1.25381490.1400.5.10.8.6
علیاکبری، اسماعیل؛ محمد فرجیدارالبخانی (۱۳۸۵). شهرهای اداری- سیاسی و ناپایدار شهری، مورد سرآبله، مجله جغرافیا و توسعه ناحیه ای. شماره ۶.
عزیزی، سعید؛ رسول افضلی (1401). آسیب شناسی سازماندهی سیاسی فضا در ایران از منظر رهیافت ساختار-کارگزار، آمایش سیاسی فضا. دورة 4. شمارة 3. صفحات 191-174.
https://sid.ir/paper/987211/fa
عزیزی، محمدمهدی؛ سیما یاراحمدی (1393). تاثیر تقسیمات کشوری جدید بر پراکندهرویی شهر بجنورد، نشریه هنرهای زیبا. معماری و شهرسازی. دورة 10. شمارة 2. صفحات 116-103.
https://doi.org/10.22059/jfaup.2014.55396
غزنوی، محمدحسین (1402). بررسی روند وقوع انقلاب مشروطیت و زمینههای شکست آن، سیزدهمین کنفرانس بینالمللی پژوهشهای مدیریت و علوم انسانی. تهران. صفحات 5142- 5137.
https://civilica.com/doc/1773988
قائدرحمتی، صفر؛ حسن بهناممرشدی (1395). تحلیل مدیریت سیاسی فضا در شهرهای جدید ایران و ارائه برنامههای راهبردی، مجلّة پژوهشهای جغرافیای سیاسی. دورة 1. شمارة 4. صفحات 126-116.
DOI: 10.22067/pg.v1i4.61501
کامران، حسن؛ عباس احمدی؛ حسین بقایینیا؛ زهرا انصاری (1396). تاثیر ایدئولوژی سیاسی بر ارتقاء سطح فضای جغرافیایی (مطالعه موردی: قم)، فصلنامه جغرافیا. سال پانزدهم. شمارة پیاپی 53. صفحات 287-263.
https://sid.ir/paper/150383/fa
لشکریتفرشی، احسان (1400). مقتضیات شناختی رابطة سیاست و فضای جغرافیایی در چارچوب ساختارگرایی با تأکید بر آرای هگل، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، سال دوازدهم. شمارة پیاپی 46. صفحات 16-1.
https://jargs.hsu.ac.ir/article_161552_f15ac397b22c3d277f08282ad6eb3804.pdf
SID. https://sid.ir/paper/150383/fa
لشکری تفرشی، احسان؛ محمدرضا رضایی؛ گلشن کاویانپور (1396). تبیین نظری کارکردهای قدرت سیاسی در فضای شهری، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. دورة 32. شمارة 2. صفحات 68-53.
http://georesearch.ir/article-1-220-fa.html
مرکز آمار ایران (1387). جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 1335 تا 1385
مرکز آمار ایران (1372). آمارنامة استان اردبیل.
مرکز آمار ایران (1396). آمارنامه استان اردبیل .
مرکز آمار ایران (1395). آمارنامه استان اردبیل.
مرکز آمار ایران (1395). شیپ فایل بلوکهای آماری سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 شهر اردبیل
DOI: 10.22034/AAUD.2020.208096. 2037 .
ولیزاده، رضا؛ سمیهصادقی؛ علی پناهی (1402). عوامل تأثیرگذار بر تحولات ساختار فضایی-کالبدی کلانشهرها (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)، جغرافیا (نشریه انجمن جغرافیای ایران). سال بیستویکم. شمارة پیاپی 77. صفحات 87-71.
Bobek, H (1958). Tehran, In: schlernschriften 190 (H. Kinzl - FestSchrift). Innsbruck, S. 5-24. doi.org/10.1016/j.polgeo.2022.102644 Byun, P., Esparza, A (2005) A revisionist model of suburbaniza-tion and sprawl the role of political fragmentation, growth control, and spillovers. Journal of Planning Education and Research, 24:252- 264. http://dx.doi.org/10.1177/0739456X04272252. Carruthers, J., Ulfarsson, F (2002) Fragmentation and Sprawl: Evidence from interregional analysis. Growth and Change Vol. 33. 312-340. http://dx.doi.org/10.1111/1468-2257.00193 Gao, M., Gu, Q., He, Sh (2022). Place-based policies, administrative hierarchy, and city growth: Evidence from China, Economic Modelling, Vol, 115. doi.org/10.1016/j.econmod.2022.105952. Kolbe, L (2004). Helsinki: from provincial to national center twentieth century capital cities. Routledge Press, London and New York. Lovering, J (1989). The restructuring debate, in: New Model in Geography. Unwin Hyman. Penpecioğlu, M (2018). The political construction of urban development projects: the case of Izmir. Ph.D thesis summited to the graduate Social Sciences of Middle East Technical University, Department of Urban Policy Planning and Local Governments, Supervisor: Assoc. Prof. Dr. H. Çağatay Keskinok. Przybyła, K., Kachniarz, M., Kulczyk-Dynowska, A., & Ramsey, D (2019). The impact of changes in administrative status on the tourist functions of cities: a case study from Poland. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 32(1), 578-603. https://doi.org/10.1080/1331677X.2018.1559072 Sonne, W (2004). Berlin capital under changing political systems planning twentieth century capital cities. Rutledge Press, London and New York, 196-212. Wilk, W (2018). The effect of changes in administrative division on the economic position of the largest cities in Poland ,Warszawa,Miscellanea Geographica, l11(1): 241-245. https://doi.org/10.2478/mgrsd-2004-0027 .
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 843 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 314 |
||