| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,501 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,521 |
تحولات جمعیتی و چالشهای فراروی حکمروایی خوب شهری (نمونۀ موردی: شهر اهواز) | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| مقاله 2، دوره 15، شماره 54، فروردین 1404، صفحه 33-64 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2025.50055.3238 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی محمدی ده چشمه* 1؛ ناهید آریا نژاد2 | ||
| 1دانشیارجغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| رشد سریع جمعیت شهر اهواز، این شهر را با چالشهای مهمی در زمینههای مختلف محیطی، محرومیت اجتماعی، ناامنی، بیکاری، کمبود مسکن، ترافیک و غیره روبر ساخته و این مشکلات حکمروایی در این شهر را با چالشهایی مواجه کرده است؛ بنابراین در پژوهش حاضر سعی شده است به اولویتبندی و تحلیل تحولات جمعیتی و چالشهای فراروی حکمروایی خوب شهری در شهر اهواز پرداخته شود. روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی–تحلیلی است. در این پژوهش برای گردآوری دادهها از ابزار پرسشنامه «دیمتل» و برای اولویتبندی معیارها از تکنیک «دنپ» بهرهگیری شده است. تمامی مراحل با استفاده از نرمافزار اکسل که شامل 4 معیار و 25 زیرمعیار میباشد انجام شده است. روایی پرسشنامه به تأیید خبرگان رسید. برای سنجش پایایی پرسشنامه از نرخ ناسازگاری استفاده شده است. از آنجاییکه نرخ ناسازگاری ماتریس F از 1/0 کمتر می باشد، در نتیجه ماتریس مورد نظر که منبعث از آراء نظرات خبرگان است پایایی دارد و میتوان ادامة مسیر را پیمود. در نهایت یافتههای پژوهش نشانداد که بهترتیب: چالشهای اجتماعی- فرهنگی، چالشهای محیط زیستی، چالشهای کالبدی-زیرساختی و چالشهای اقتصادی رتبههای اول تا چهارم را به خود اختصاصدادهاند. همچنین نتایج زیرمعیارها نشانداد بهترتیب زیرمعیارهای رشد مهاجرت، حاشیهنشینی و اسکان غیر رسمی و پیری جمعیت با امتیاز 064/0 ، شکلگیری کانونهای بروز ناهنجاری و جرائم اجتماعی با امتیاز (059/0) و آلودگی محیطی (هوا، آبوخاک و آلودگی صوتی) با امتیاز 057/0 رتبة اول تا سوم را به خود اختصاصدادهاند و این شاخصها میتوانند در راستای تحقق تحولات جمعیتی و شناساسایی چالشهای فراروی حکمروایی خوب شهری در شهر اهواز کمک بسزایی کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رشد جمعیت؛ شهرنشینی؛ حکمروایی شهری؛ شهر اهواز | ||
| مراجع | ||
|
آشناور، محسن؛ واشقانیفراهانی، ابراهیم؛ ربیعیفرداد، ابوالفضل (1400). مطالعة موانع و چالشهای زمینهای فراروی حکمروایی مدیریت شهرها در ایران. جغرافیا و روابط انسانی. 4(3)، 18-31. Doi: 20.1001.1.26453851.1400.4.3.2.8
اکبرزاده، فرحناز؛ موسیزاده، حسین؛ خداداد، مهدی؛ موسیزاده، حسن (1397). «بررسی عملکرد مدیریت شهری گرگان با رویکرد حکمروایی خوب شهری»، جغرافیا و روابط انسانی، 1(2)، 139-153. Doi: 20.1001.1.26453851.1397.1.2.9.2
باستین، علی؛ زیاری، کرامتالله؛ پوراحمد، احمد؛ حاتمینژاد، حسین (1397). سنجش و ارزیابی اثرات حکمروایی خوب شهری بر زیستپذیری شهرها (مطالعة موردی: شهر بوشهر). فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامهریزی شهری، 9(34)، 1-18.Doi: 20.1001.1.22285229.1397.9.34.1.2
بیروتی، علی؛ زیاری، کرامتالله؛ سلطانزاده، حسین (1400). ارزیابی و تحلیل وضعیت شاخصهای حکمروایی خوب شهری (مطالعة موردی: شهر گناوه). دانش شهرسازی، 5(2)، 79-94. Doi:10.22124/UPK.2021.16306.1451
پوراحمد، احمد؛ پیری، اسماعیل؛ یادگار، محمد؛ پارسا، شهرام (1397). «حکمروایی خوب شهری در محلههای شهری (مورد مطالعه: شهر مریوان)»، فصلنامۀ علمی-پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری، 6(24)، 81-98.Doi: 20.1001.1.23452870.1397.6.24.6.3
جودکی، حمیدرضا؛ قاسمپور، آرش (1400). چالشهای حکمروایی مدیریت یکپارچة شهری و ارائة راهکارهای عملیاتی، نشریة علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 5(16)، 1-15.https://majournal.ir/index.php/ma/article/view/732
حسینپور، ویدا؛ اصغری، حسین؛ پورشیخیان، علیرضا؛ حسنیمهر، سیدهصدیقه (1401). تحلیلی بر اثرات و پیامدهای اجتماعی ناشی از افزایش بلندمرتبهسازی در کلانشهرهای ایران (مطالعة موردی: کلانشهر تبریز)، مطالعات بین رشتهای در تعالی معماری و شهرسازی، 1(2)، 7-20. Doi:10.30495/JISAUD.2022.1972411.1026
حسینی، سیدهادی (1395). تحلیل شاخصهای حکمروایی خوب شهری با تأکید بر نظرات شهروندان و مدیران؛ (مطالعة موردی: شهر تربت حیدریه)، مطالعات شهری، 5(20)، 43-52. https://urbstudies.uok.ac.ir/article_40907_410709c89e5c4226d3d5f97cdeb6c3ff.pdf
حسینی، علی؛ رمضانپور، حامد؛ آشوری، حسن (1399). تحلیل شاخصهای حکمروایی شهری و تأثیر آن بر کیفیت مکان (مطالعۀ موردی: شهر آذرشهر). پژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری، 8(4)، 813-831.Doi:10.22059/JURBANGEO.2021.306880.1339
حیدری، سجاد؛ حسنویآتشگاه، رضا؛ زاهدی، محمّدرضا (1402). اولویتبندی تأثیر عوامل سرمایة فکری وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با استفاده از روش دنپ، مطالعات مدیریتی دریامحور، 2، 28 -45. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2152605
خاتم، سعید؛ احمدی، سیدعباس؛ خاتم، مهناز (1402). بررسی و تحلیل شاخصهای حکمروایی شهری در کلانشهر تهران با استفاده از روش دیمتل فازی. جغرافیا و برنامهریزی محیطی، 34(3)، 51-64.Doi: 10.22108/GEP.2022.133499.1523
خلیلی عراقی، منصور؛ نوبهار، الهام؛ کبیری رنانی، محبوبه (1396). بررسی عوامل مؤثر بر رشد جمعیت شهرستانهای ایران: رهیافت اقتصادسنجی فضایی، فصلنامه پژوهشها وسیاستهای اقتصادی. ۲۵ (۸۳) :۷-۳۲.http://qjerp.ir/article-1-1701-fa.html
خمجانی شبناز، سرور رحیم؛ امیرعضدی، طوبی؛ اربابیسبزواری، آزاده (1401). سنجش و ارزیابی شاخصهای حکمروایی خوب شهری در کلانشهر تهران، فصلنامه چشمانداز شهرهای آینده، ۳ (۳) :۴۳-۵۹. http://jvfc.ir/article-1-205-fa.html
دامنباغ، صفیه (1400). تحلیل جغرافیایی نشاط در شهر اهواز، رسالة دکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/9ca2422c9b869d0db7fdd8298c03950d/fulltext
دهقانی، حمید (1398). تیپولوژی مناطق 15 گانۀ شهری اصفهان با تأکید بر آسیبهای اجتماعی محلههای فوق بدخیم، جامعهشناسی کاربردی، 30(2)، 117-136. Doi:10.22108/JAS.2018.112690.1472
روستایی، شهریور؛ اصغریزمانی، اکبر؛ اندستا، فروغ (1403). تبیین الگوی مدیریت محلهای با استفاده از نظریة حکمروایی خوب شهری (مطالعة موردی: کلانشهر تبریز). پژوهشهای جغرافیای اقتصادی، 5(15), 33-53. https://doi.org/10.30470/jegr.2024.2022919.1146
زیاری، کرامتاله؛ یدالهنیا، هاجر؛ یدالهنیا، حسین (1399). تحلیل عملکرد مدیریت شهری با تاکید بر شاخصهای حکمروایی خوب از منظر شهروندان (مورد مطالعه: شهر ساری). پژوهش و برنامهریزی شهری، 11(40 )، 1-16. Doi: 20.1001.1.22285229.1399.11.40.1.8
سجادیان، ناهید؛ نعمتی، مرتضی؛ دامنباغ، صفیه؛ شجاعیان، علی (1395). تحلیلی بر رشد سریع شهرنشینی و کیفیت زندگی درکلانشهر اهواز، جغرافیا و آمایش شهری منطقهای، 6(18)، 187-214. Doi: 10.22111/GAIJ.2016.2376
طالبی، محمدعلی؛ رهنمایی، محمدتقی؛ قربانینژاد، ریباز (1399). آسیبشناسی موانع تحقق حکمروایی خوب شهری در شهرهای میانی (مطالعة موردی: شهر نیشابور. مجلة شهر پایدار، 3(4)، 43-57.Doi: 10.22034/jsc.2021.251270.1326
عظیمی، میثم؛ حسینزاده دلیر، کریم؛ آذر، علی (1401). ارزیابی چالشهای ارتقاء حکمروایی شهری با رویکرد آیندهپژوهی (مطالعة موردی: شهر میانه)، مجله شهر پایدار، 5(2)، 93-114. Doi: 10.22034/JSC.2021.298787.1523
علیاکبری، اسماعیل (1383). توسعة شهری و آسیبشناسی اجتماعی در ایران، پژوهشهای جغرافیایی، 36(48)، 49-69. https://www.sid.ir/paper/5485/fa
گودرزی، خسرو (1401). عواقب رشد سریع جمعیت و تحولات شهرنشینی بیرویه، سومین کنفرانس بینالمللی ایدههای نوین در مدیریت، حسابداری، اقتصاد و بانکداری. https://civilica.com/doc/1603979
مرادیمکرم، سیاوش؛ شاهحسینی، پروانه؛ نوری کرمانی، علی (1399). تحلیل تحولات جمعیت شهری استان تهران و پیامدهای آن در نظام شبکة شهری منطقه طی سال های (۱۳۵۵-۱۳۹۵)، آمایش سیاسی فضا، ۲ (۳) :۲۳۳-۲۴۷. http://psp.modares.ac.ir/article-42-53791-fa.html
ملکی، سعید؛ آروین، محمود؛ بذرافکن، شهرام (1397). بررسی نقش الگوی حکمروایی خوب شهری در تحقق شهر تابآور (مطالعة موردی: شهر اهواز)، دانش شهرسازی، 2(4)، 1-18. doi: 10.22124/upk.2019.12195.1162
موحد، علی؛ کمانرودی، موسی؛ ساسانپور، فرزانه؛ قاسمی کفرودی، سجاد (1393). بررسی حکمروایی خوب شهری در محلههای شهری (مورد مطالعه: منطقة 19 شهرداری تهران)، مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 2(7)، 147-176. https://shahr.journals.umz.ac.ir/article_1012_b147083af77c679ff54528316798e3b8.pdf
ناظمی اردکانی، مهدی؛ موسوی، سیدمحمدعلی (1401). آسیبهای شهری در ایران و عوامل اصلی بروز آنها، مجلة مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 21، 246-223. 20.1001.1.74672588.1401.6.21.8.5
Abdulatova, N. (2021). Transparency in the extractive industries sector as a legal tool for strengthening good governance: The EU's approach (No. 01/2021). Discussion Paper. Graham, M., Maloney, M., & Foth, M. (2024). A city of good ancestors: Urban governance and design from a relationist ethos. Designing More-than-Human Smart Cities: Beyond Sustainability, Towards Cohabitation, 239-266.https://hdl.handle.net/10419/228691
Adedini, S. (2023). Population dynamics, urbanization and climate change in Africa’s intermediate cities: what can family planning contribute?. The Journal of Population and Sustainability, 7(2), 89-99.https://doi.org/10.3197/JPS.63799953906860
Agunbiade, M. E., Rajabifard, A., & Bennett, R. (2012). The dynamics of city growth and the impact on urban land policies in developing countries. International journal of urban sustainable development, 4(2), 146-165. https://doi.org/10.1080/19463138.2012.694818
Ahumibe, F., Ezeodili, W., & Nze, U. L. (2023). Understanding the dynamics of population increase on urban governance in Enugu Metropolis. Journal of Policy and Development Studies (JPDS), 14(2), 86-103.DOI:10.4314/jpds.v14i2.7
Arfanuzzaman, M., & Dahiya, B. (2019). Sustainable urbanization in Southeast Asia and beyond: Challenges of population growth, land use change, and environmental health. Growth and Change, 50(2), 725-744.https://doi.org/10.1111/grow.12297
Arndt, C., Davies, R., & Thurlow, J. (2018). Urbanization, structural transformation, and rural-urban linkages in South Africa. South African Urbanisation Review, Cities Support Programme (CSP) of the National Treasury, 35(1), 1-24. file:///C:/Users/asia%20system/Downloads/Paper-3-RSA-Urbanization%20(1).pdf
Bagheri, B., & Soltani, A. (2023). The spatio-temporal dynamics of urban growth and population in metropolitan regions of Iran. Habitat International, 136, 102797. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2023.102797
Caprotti, F., Cowley, R., Datta, A., Broto, V. C., Gao, E., Georgeson, L., & Joss, S. (2017). The New Urban Agenda: key opportunities and challenges for policy and practice. Urban research & practice, 10(3), 367-378. https://doi.org/10.1080/17535069.2016.1275618
Chatterjee, R., Tran, T., & Shaw, R. (2016). Urban food security in Asia: a growing threat. In Urban Disasters and Resilience in Asia (pp. 161-178). Butterworth-Heinemann. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-802169-9.00011-2
Dadi, W., Mulugeta, M., & Semie, N. (2024). Impact of urbanization on the welfare of farm households: Evidence from Adama Rural District in Oromia regional state, Ethiopia. Heliyon, 10(1). https://www.cell.com/heliyon/fulltext/S2405-8440(23)11010-3
Docampo, M. G. (2014). Theories of urban dynamics. International Journal of Population Research, 2014. https://doi.org/10.1155/2014/494871
Duranton, G., & Puga, D. (2023). Urban growth and its aggregate implications. Econometrica, 91(6), 2219-2259. https://doi.org/10.3982/ECTA17936
Gizelis, T. I., Pickering, S., & Urdal, H. (2021). Conflict on the urban fringe: Urbanization, environmental stress, and urban unrest in Africa. Political geography, 86, 102357. https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2021.102357
Kiforenko, O. (2022). The good governance impact on the agricultural products exports of the EU. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 28(4). https://www.researchgate.net/publication/344439171_Good_Governance_and_Agricultural_Efficiency
Kleider, H. (2020). Multilevel governance: Identity, political contestation, and policy. The British Journal of Politics and International Relations, 22(4), pp. 792-799. https://doi.org/10.1177/1369148120936148
Korah, A., Koch, J. A., & Wimberly, M. C. (2024). Understanding urban growth modeling in Africa: Dynamics, drivers, and challenges. Cities, 146, 104734. https://doi.org/10.1016/j.cities.2023.104734
Majeed, M. T., & Tauqir, A. (2020). Effects of urbanization, industrialization, economic growth, energy consumption, financial development on carbon emissions: an extended STIRPAT model for heterogeneous income groups. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences (PJCSS), 14(3), 652-681. https://hdl.handle.net/10419/224955
Matamanda, A. R., Mafuku, S. H., & Bhanye, J. I. (2024). The Potential of Chinhoyi as a Fast-Growing Secondary City in Addressing Urban Challenges in Zimbabwe. Journal of Asian and African Studies, 59(5), 1408-1425. https://doi.org/10.1177/00219096221137660
Mousavi, M. N., Ghalehteimouri, K. J., Alizadeh, I. S., Bahramijaf, S., & Shamsoddini, A. (2024). The impact of urban governance on enhancing resilience in informal settlements: A case study from Jafarabad, Kermanshah. J. Urban Dev. Manag, 3(2), 95-108. . https://doi.org/10.56578/judm030202
Mundia, C. N., & Murayama, Y. (2010). Modeling Spatial Processes of Urban Growth in African Cities: A Case Study of Nairobi City. Urban Geography, 31(2), 259–272. https://doi.org/10.2747/0272-3638.31.2.259
Pinto, R. R., Monteiro, M. H., Martins, M. M., & Carvalho, E. R. D. (2021). The quality of health governance in Portugal: an evaluation of the Troika’s intervention period. Ciência & Saúde Coletiva, 26, 2225-2241. DOI:10.35808/ersj/1608
Sharifi, A., & Hosseingholizadeh, M. (2019). The effect of rapid population growth on urban expansion and destruction of green space in Tehran from 1972 to 2017. Journal of the Indian Society of Remote Sensing, 47, 1063-1071. https://link.springer.com/article/10.1007/s12524-019-00966-y
Siddiq, K. A. (2021). Challenges of Urban Governance in Nigeria, World Journal of Research and Review, 12(6), 1-6. https://doi.org/10.31871/WJRR.12.6.3
Sun L, Chen J, Li Q, Huang D. (2020) Dramatic uneven urbanization of large cities throughout the world in recent decades. Nature Communications.; 11(1):1-9. DOI:10.1038/s41467-020-19158-1
Swistak, M. (2016): Good Governance as a new form of management in the context of the Europe 2020 strategy, Politeja, 43, pp. 43. – 62. https://doi.org/10.12797/Politeja.13.2016.43.02
Trommel, W. (2020). Good Governance as Reflexive Governance: In Praise of Good Colleagueship, Public Integrity, 22 (3), pp. 227 – 235. https://doi.org/10.1080/10999922.2020.1723356
Tubalawony, J., Setiadi, B., Harsono, I., & Masrur, M. (2024). Analysis of demographic changes and changes in public consumption patterns in the tourism industry in Denpasar city. West Science Social and Humanities Studies, 2(01), 182-189. https://doi.org/10.58812/wsshs.v2i01.623
Udemba, E. N., Khan, N. U., & Shah, S. A. R. (2024). Demographic change effect on ecological footprint: A tripartite study of urbanization, aging population, and environmental mitigation technology. Journal of Cleaner Production, 437, 140-159. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2023.140406
Zaman, S. Saeed, S. (2019). Governance and Good Governace – A Conceptual Perspective, Journal of Public Administration and Governance, 9(3), pp. 58 – 74. DOI:10.5296/jpag.v9i3.15417
Zamfir, D., & Stoica, I. V. (2024). Demographic Changes and Challenges of Small Towns in Romania. In Urban Dynamics, Environment and Health: An International Perspective (pp. 225-247). Singapore: Springer Nature Singapore. DOI:10.1007/978-981-99-5744-6_9 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 690 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 304 |
||