پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,349 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,829,749 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,260,293 |
بررسی طنز موقعیت در مثنویهای عطار نیشابوری | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 9، دوره 24، شماره 46، فروردین 1405، صفحه 149-168 اصل مقاله (1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2025.49962.3292 | ||
| نویسنده | ||
| فاطمه سلطانی* | ||
| دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران(نویسنده مسئول) | ||
| چکیده | ||
| اساس شوخ طبعی خلق یک موقعیت یا مجموعه موقعیتهای غیرمنتظره و غیرمترقبه برای مخاطب است. طنز موقعیت نوعی طنز عالی و عمیق با تصویر وضعیتها، وقایع و کردارهای آدم-ها است. این نوع طنز مبتنی برتصویرها، تصورها و مفهومها و آمیزهای از رفتار، موقعیت، صحنه و گفتار است که با درک فضا و معماری اثر میتوان بدان رسید. عطار نیشابوری یکی از شاعرانی است که با ایجاد موقعیتهای طنزآمیز در حکایتهای خود، مصائب و نابهنجاریهای اجتماعی عصر خود را بازتاب داده است. پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی نگاشته شدهاست، به بررسی انواع موقعیتهای طنزآمیزدر آثار عطار میپردازد و به دنبال پاسخ به این پرسش است که عناصری که سبب خلق موقعیتهای طنزآمیز در مثنویهای عطار شدهاند، کدامند و چه عوامل و موقعیتهایی در مثنویهای عطار سبب ایجاد طنز شدهاست؛ براساس بررسیهای بعمل آمده در مثنویهای اسرارنامه، الهی نامه، مصیبت نامه و منطق الطیر آشکار شد؛ وجود عواملی نظیر شخصیتپردازی، کلام و گفتار، طرح، زمان و مکان در این آثار اغلب موقعیتهای طنزآمیز را در شعر عطار ایجاد کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| « عطار نیشابوری؛ طنزموقعیت؛ اسرارنامه؛ الهینامه؛ منطقالطیر و مصیبتنامه. | ||
| مراجع | ||
آرینپور، یحیی. (1382). از صبا تا نیما (جلد دوم)، چاپ هشتم، تهران: زوار.ارسطو .(1357). فن شعر، ترجمة عبدالحسین زرینکوب، تهران: امیرکبیر.
اسماعیلی، فرهاد. (1387). «گفتگو با نویسندة کتاب شوربای ایرانی، شایعة سکوت زیر سر کلمات است!». ش 128،پیاپی، ص9، شنبه 21 تیرما. ایوانز، دیوید. (1391). هفت فرمان طنزنویسی، ترجمة محسن سلیمانی، ابزار و اسرار طنزنویسی، تهران: سوره مهر.اصلانی، محمدرضا. (1390). فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز، چاپ سوم، تهران: قطره.برگسون، هانریلویی. (1379). خنده، ترجمة عباس باقری، تهران: شباویز.پورنامداریان، تقی. (1374). در سایۀ خورشید، تهران: انتشارات آیات.جزینی، محمدجواد و دیگران. (1378). پنج مقالة تئوری در ادبیات داستانی، تهران: نحل.حری، ابوالفضل. (1387). دربارة طنز، رویکردهای نوین به طنز و شوخی طبعی. تهران. سوره مهر.حیدری، علی و رحیمیهرسینی، بهنوش. (1399). «بدل بلاغی، بستری برای آفرینش طنز در غزلیات حافظ». پژوهشنامة ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان. سال 18، شمارة 35، صص 64-47.
حیدری، محمدباقر. (1377). «مقدمهای بر طنز از دیدگاه عقل و نقل». فصلنامة پژوهش و سنجش. شمارة 13-،صص 115-154.داد، سیما. (1383). فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ دوم، تهران: مروارید.روانجو، مجید. (1387). اشکها و لبخندها، مجلة نقد سینما ش، صص 26-28.ریتر، هلموت. (1388) دریای جان، ترجمة عباس زریاب خویی و مهرآفاق بایبوردی، تهران. انتشارات بینالمللی الهدی.زرینکوب، عبدالحسین. (1388). شعر بیدروغ، شعر بینقاب، تهران: علمی.سلیمانی، محسن. (1396). اسرار و ابزار طنزنویسی، چاپ دوم، تهران: سوره مهر. سلیمانی، محسن. (1396). طنزپردازی به زبان ساده، تهران: سروش.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (1389). مفلس کیمیافروش، چاپ چهارم، تهران: سخن.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (1377). «شعر جدولی». مجلة بخارا. شمارة، صص 59-46.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (1392). زبان شعر در نثر صوفیه، تهران: سخن.
شیری، قهرمان. (1387). «راز طنزآوری». فصلنامة پژوهش و سنجش، شمارة 14-13، صص 125-128.
صفوی، کوروش. (1384). «پیشدرآمدی بر طنز از منظر زبانشناسی». ماهنامة آزما، ش 36، ص16.
ضیایی، محمدرفیع. (1378). «پرویز شاپور فضای کاریکاتوری». ماهنامة گلآقا. سال نهم، شمارة 6 (شهریورماه)، صص 10-13.
صفایی، علی و ادهمی، حسین. (1394). «نگاهی به مؤلفههای الگوهای طنز در آثار هوشنگ مرادی کرمانی». پژوهشنامة ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان. سال 13، شمارة 24، صص 232-211.
فانی، راضیه؛ فاضلی، فیروز و محمود رنجبر. (1397). «نگاهی بر شگرد طنز موقعیت در آثار داستانی عباس معروفی با تکیه بر دو داستان سال بلوا و سمفونی مردگان». نشریة زبان و ادب فارسی دانشگاه تبریز. سال 71، شمارة 238، صص 96-198.
فولادی، علیرضا. (1386). طنز در زبان عرفان، قم: آفرینه، فراگفت.
قیصری، عبدالرضا و محمدرضا صرفی. (1388). «طنز در کتاب جنگ دوستداشتنی». نشریة ادبیات پایداری. دانشگاه کرمان. صص 113-125.
کریمیان، منصور. (1389). نکتههایی در باب شوخطبعی و طنزپرداری، تهران: دفتر پژوهشهای رادیو.
عطار نیشابوری. (1361). اسرارنامه، با تصحیح و شرح سیدصادق گوهرین، تهران: زوار.
عطار نیشابوری. (1359). الهینامه، تصحیح و مقدمه ار هلموت ریتر، تهران: توس.عطار نیشابوری. (1386). مصیبتنامه، تصحیح محمدرضا شفیعیکدکنی، تهران: سخن.عطار نیشابوری. (1382). منطقالطیر، بهتصحیح و اتمام سیدصادق گوهرین، چاپ نوزدهم، تهران: علمی و فرهنگی.مجابی، جواد. (1383). نیشخند ایرانی، تهران: روزنه.معینی، سولماز. (1396). «موقعیت طنز در مثنوی». سومین همایش متنپژوهی ادبی(نگاهی تازه به آثار مولانا. مقالة کنفرانسی. صص 136-157.ناصری، ناصر. (1387). «جلوههای طنز عرفانی در مثنویهای عطار». ادیان و عرفان. سال پنجم، شمارة، صص 155- 182.وحیدیان کامیار، تقی. (1379). بدیع از دیدگاه زیباییشناسی، تهران: دوستان.نیری، یوسف و امیرمحمد اردشیرزاده. (1395). «سیمای شبلی در منطقالطیر و دیگر آثار عطار». فصلنامة تخصصی تخلیل و نقد متون زبان و ادبیات فارسی. شمارة 28، صص9-41.هملی، رابین. (1396). آزادشدن از قید و بندهای عقل، ترجمة محسن سلیمانی، چاپ دوم، تهران: سوره مهر.یثربی، چیستا. (1376). «پدیدآوردن یک کمدی موقعیت چندان هم ساده نیست». مجلة سینما تئاتر. شمارة 24. ص28. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 461 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 159 |
||