| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,483 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,508 |
رویکرد شبکههای بیزی در مدلسازی شدت فرسایش بادی در استان گلستان | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 10، دوره 24، شماره 82، فروردین 1405، صفحه 233-254 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.50807.3711 | ||
| نویسندگان | ||
| هانیه بابویی1؛ علی محمدیان بهبهانی* 2؛ محسن حسینعلی زاده2؛ امیر سعدالدین3؛ حسین بوعلی4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 2دانشیار گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 3استاد گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 4پژوهشگر پسادکتری گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف مدلسازی و پهنهبندی شدت فرسایش بادی در استان گلستان انجام شده است. بدین منظور، نخست متغیرهای تأثیرگذار بر شدت فرسایش بادی در منطقۀ مورد مطالعه بر اساس مرور منابع و نظر کارشناسان، شناسایی و انتخاب شد. در مرحلۀ بعد با استفاده از نمودار تأثیر، روابط علّی و معلولی بین این متغیرها مشخصشد. پس از تشکیل جدولهای احتمالات شرطی برای متغیرهای مدل، نمودار تأثیر با استفاده از نرمافزار«Netica» به یک مدل بیزی اولیه تبدیل شد. شدت فرسایش بادی بر اساس مدل طراحیشده بهصورت تصادفی در 100 نقطه در سطح استان گلستان شبیهسازی شد. همچنین جهت صحتسنجی نتایج مدل بیزی از مدل تجربی «اریفر» و شواهد میدانی استفاده شد. براساس حساسیتسنجی مدل بیزی، فرسایش بادی در منطقه بیشتر تحتتأثیر، فرسایشپذیری، فرسایندگی و پوشش سطح زمین است. نتایج مدل بیزی نشانداد آسیبپذیرترین نقاط از نظر خطر فرسایش بادی نواحی شمالی (شمال شهرستان گنبد)، شمال شرقی (شهرستان مراوهتپه) و شمال غرب (شهرستان های آققلا و گمیشان) محسوب میشوند. برایناساس، احتمال خطر فرسایش بادی در 607176 هکتار از منطقه در کلاس 0 تا 25 درصد، 499910 هکتار در کلاس 25 تا 50 درصد، 437195 هکتار در کلاس 50 تا 75 درصد و 486367 هکتار در کلاس 75 تا 100 درصد قرارگرفت. همچنین نتایج نشاندهندة ضریب تبیین مناسب (R2 =0.7) بین احتمالات طبقه "زیاد" خروجی مدل شبکه باور بیزی و امتیاز مدل «IRIFR» بود که نشان از دقت قابلقبول مدل در پیشبینی سطوح تحتتأثیر فرسایش بادی است. براساس نتایج بهدستآمده از مدل بیزی و نقشة احتمالاتی ارائهشده در این پژوهش میتوان به بررسی و اولویتبندی کانونهای بحرانی فرسایش بادی در استان گلستان پرداخت که برای برنامهریزی و مدیریت از اهمیت زیادی برخوردار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شبکه باور بیزی؛ فرسایش بادی؛ مدل اریفر؛ گلستان | ||
| مراجع | ||
|
آرامی، سیدعبدالحسین؛ مجید اونق؛ علی محمدیانبهبهانی؛ مهری اکبری؛ علیرضا زراسوندی (1397). تحلیل آماری الگوی فضایی-زمانی طوفان گردوغبار در غرب و جنوب غرب ایران، مجله پژوهشهای حفاظت آب و خاک. دوره 25. شماره 1. صفحات 83-61.
10.22069/jwsc.2018.14107.2883
اکبری، مرتضی؛ مجید اونق؛ حمیدرضا عسگری؛ امیر سعدالدین؛ حسن خسروی (1395). ارزیابی ریسک فرسایش خاک براساس مدل کورین (مطالعۀ موردی: منطقۀ نیمهبیابانی غرب استان گلستان)، مجله علمی پژوهشی مهندسی اکوسیستم بیابان. سال پنجم. شماره 12. صفحات 78-63.
https://deej.kashanu.ac.ir/article_112583.html
اختصاصی، محمدرضا؛ حسن احمدی (1376). بررسی کمی و کیفی فرسایش بادی و برآورد میزان رسوب، مطالعه موردی: دشت یزد-اردکان، مجله منابع طبیعی ایران. جلد 50. شماره 2.
بوعلی، عبدالحسین؛ حمیدرضا عسگری؛ علی محمدیانبهبهانی؛ عبدالرسول سلمان ماهینی؛ بابک نعیمی(1403). پایش و بررسی محدودههای هشدار فرسایش بادی در شمال غرب استان گلستان (مطالعة موردی: شهرستانهای آققلا و گمیشان)، مدلسازی و مدیریت آب و خاک. دوره 4. شماره 2. صفحات 356-343.
DOI: 10.22098/mmws.2023.13540.1348
بوعلی، عبدالحسین؛ علی محمدیانبهبهانی ( 1399). بررسی کارایی شبکههای باور بیزی در ارزیابی شدت فرسایش بادی (مطالعۀ موردی: استان اصفهان)، مجله علمی پژوهشی مهندسی اکوسیستم بیابان. سال نهم. شماره 26. صفحات 73-86.
10.22052/deej.2020.9.26.35
بوعلی، عبدالحسین؛ حسین بشری؛ رضا جعفری؛ محسن سلیمانی (1396). پتانسیلیابی شبکههای باور بیزین درجهت ارزیابی تأثیر معیار کیفیت خاک در بیابانزایی منطقۀ دشت سگزی اصفهان، نشریۀ علوم آب و خاک (علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی). سال بیست و یک. شمارۀ 2. صفحات 28-15.
بوعلی، عبدالحسین؛ رضا جعفری؛ حسین بشری (1396). برآورد و ارزیابی فرسایش بادی با بکارگیری شبکه باور بیزی در دشت سگزی اصفهان، مجله علمی پژوهشی مهندسی اکوسیستم بیابان. سال ششم. شماره چهاردهم. صفحات ۵۴- ۴۸.
DOI: 10.22052/deej.2020.9.26.35
ثابتی، شقایق (1387). بررسی مکانیسم فرسایش بادی و اثر آن بر خطر بیابانزایی در دشت های شمال آققلا (استان گلستان). پایاننامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت مناطق بیابانی. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان - دانشکده مرتع و آبخیزداری و شیلات و محیط زیست.
خانسالاری، سکینه؛ عثمان مجیدی داشلیبرون؛ مریم نیکزادفر؛ عبدالجبار ملاعرازی (1401). تغییرات زمانی و مکانی گردوخاک در استان گلستان با استفاده از عمق نوری هواویزها و تأثیرپذیری این استان از بیابانهای ترکمنستان، فیزیک زمین و فضا. دوره 49. شماره 2. صفحات540-517.
doi: 10.22059/jesphys.2023.349946.1007462
رضویزاده، سمانه؛ حمیدرضا عباسی؛ فاطمه درگاهیان (1400). بررسی پدیده گرد و غبار در استان گلستان، با تاکید بر شاخص عمق اپتیکی و سمت و سرعت باد، مجله علوم و مهندسی آبخیزداری ایران. جلد 15. شماره 53. صفحات 67-58.
ریگی، محمدرضا؛ محسن فراهی؛ صابر کلکلی (1398). ارزیابی شدت فرسایش بادی و پتانسیل رسوبدهی آن با استفاده از مدل اریفر (IRIFR1) در منطقه روتک ومک سوخته سراوان، فصلنامه جغرافیا (برنامهریزی منطقهای). دوره9. شماره 37. صفحات 464-449.
https://ensani.ir/fa/article/481510
زارعزاده، علیرضا؛ احمد پهلوانروی؛ مرتضی دهقانی؛ عباس خاکسفیدی (1401). بررسی پتانسیل فرسایش بادی منطقه چاهداشی شهرستان نهبندان استان خراسان جنوبی با استفاده از مدل IRIFR. 2.، مدیریت جامع حوزههای آبخیز. سال 2. شماره 1. صفحات 31-15.
عربعامری، فائزه؛ علی محمدیانبهبهانی؛ مجید اونق؛ سیدحسین آرامی (1403). تحلیل آماری تغییرات زمانی- مکانی رخدادهای گردوغبار در استان گلستان، مهندسی اکوسیستم بیابان. دوره 12. شماره40. صفحات 72-59.
10.22052/deej.2024.254036.1037
کوچمیساردو، ایرج؛ علیاصغر بسالتپور؛ حسین بشری؛ حسین شیرانی؛ عیسی اسفندیار پور بروجنی ( 1396). ارزیابی مدل IRIFR برای شبیهسازی هدررفت خاک در رخسارههای گوناگون فرسایش بادی به کمک دادههای دستگاه سنجش فرسایش بادی، دوفصلنامه علمی پژوهشی خشک بوم. دوره 7. شماره 1. صفحات 25-13.
https://www.magiran.com/p1764242
محمدیانبهبهانی، علی؛ عبدالحسین بوعلی (1398). پتانسیلسنجی شبکه باور بیزی در برآورد و ارزیابی میزان فرسایش بادی در دشت دهلران ایلام، جغرافیا و مخاطرات محیطی. شماره 32. صفحات 86-67.
هنردوست، فرهاد؛ محمد واحدبردیشیخ؛ نادر بیرودیان؛ محمدحسین ادهمیمجرد (1389). ارزیابی و برنامهریزی عملیات کنترل فرسایش خاک با مدل اسکولوگرام، پنجمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری. کرج.
https://civilica.com/doc/87164
Aalders, I., Hough, R.L., Tower, W. (2011). Risk of erosion in peat soils- an investigation using Bayesian belief networks. Soil Use and Management, 27, 538-549. https://doi.org/10.1111/j.1475-2743.2011.00359.x Bashari, H., Boali, A., & Soltani, S. (2023). Accommodating uncertainty in soil erosion risk assessment: Integration of Bayesian belief networks and MPSIAC model. Natural Hazards Research. https://doi.org/10.1016/j.nhres.2023.09.009. 4-5. Boali, A., Bashari, H., Jafari, Reza. (2019). Evaluating the potential of Bayesian networks for desertification assessment in arid areas of Iran. Land Degradation & Development. 30 (4), 371-390. https://doi.org/10.1002/ldr.3224. Douglas, S. J. (2009). Habitat suitability modelling in the New Forest National Park. PhD Thesis (PhD), Bournemouth University, UK. Du, H., Xue, X., Wang, T., Deng, X. (2015). Assessment of wind-erosion risk in the watershed of the Ningxia-Inner Mongolia Reach of the Yellow River, northern China. Aeolian Res. 17, 193-204. https://doi.org/10.1016/j.aeolia.2015.04.003. Imani, S., Soltani-Jigheh, H., Kafil, H.S., Zinatloo-Ajabshir, S. and Fahmi, A. (2025). Environmental sustainability in combating wind erosion: Chemical stabilization of sand dunes using acidic mulching. Results in Engineering, 25,103758. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2024.103758 Jafari, R., & Bakhshandehmehr, L. (2016). Quantitative mapping and assessment of environmentally sensitive areas to desertification in central Iran. Land Degradation & Development, 27(2), 108-119. Kamali, N., Siroosi, H., Sadeghipour, A.( 2020). Impacts of wind erosion and seasonal changes on soil carbon dioxide emission in southwestern Iran. J. Arid. Land 12 (4), 690-700. https://doi.org/10.1007/s40333-020-0018-5. Kapp, P., Pullen, A., Abell, J.T. and Zhang, L. (2025). Wind erosion in northern China: Insights from the western Qaidam fold belt, Loess Plateau, and Hami Basin. Earth-Science Reviews,105037. https://doi.org/10.1016/j.earscirev.2024.105037 Landuyt, D., Broekx, S., D'hondt, R., Engelen, G., Aertsens, J., & Goethals, P. L. (2013). A review of Bayesian belief networks in ecosystem service modelling., Environmental Modelling & Software , Vol 46, 1-11. Newton, A. C. (2007). Forest ecology and conservation: a handbook of techniques. Oxford University Press, Oxford . https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198567448.001.0001 Smith, C. S. Howes, A. L. Price, B. & McAlpine, C. A. (2007). Using a Bayesian belief network to predict suitable habitat of an endangered mammal-The Julia Creek dunnart Sminthopsis douglasi. Biological Conservation, 139(3- 4): 333-347. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2007.06.025
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 523 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 70 |
||