| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 839 |
| تعداد مقالات | 8,106 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,426,228 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,321,612 |
تحلیل محتوای متون کتابهای فارسی متوسطه براساس نظریه حل مساله جان دیویی | ||
| مطالعات روانشناسی تربیتی | ||
| مقاله 1، دوره 23، شماره 61، اردیبهشت 1405، صفحه 17-1 اصل مقاله (862.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jeps.2025.47987.5658 | ||
| نویسندگان | ||
| سمانه جعفری* 1؛ راضیه باقری2 | ||
| 1استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| 2کارشناسی ارشد آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| حل مسأله یکی از مهارتهای مهم فردی و اجتماعی است و جان دیویی یکی از مهمترین نظریهها را در این حیطه دارد. با توجه به ضرورت آموزش این مهارت در نوجوانی، پژوهش حاضر با تحلیل محتوای تلفیقی به بررسی مهارت حل مسأله در کتابهای فارسی متوسطه بر اساس این نظریه پرداخت. جامعه آماری پژوهش، متون کتابهای فارسی متوسطه اول و دوم چاپ 1402 بود و از گرفتن نمونه آماری پرهیز شد. بررسیها نشان داد که در همه پایهها بیشترین توجه به مهارت حل مساله در درسهای اصلی صورت گرفته و از ظرفیت سایر متنها چندان استفادهای نشده است. دیگر آن که از مجموع 35 متن متوسطه اول و 41 متن متوسطه دوم، تنها یک روانخوانی در فارسی دهم و یک درس در فارسی دوازدهم با 6 مرحله مدل دیویی مطابقت کامل داشت و بقیه متنها برخی مراحل مهم این مدل ازجمله جمع-آوری اطلاعات و بررسی و آزمایش راه حلهای اولیه به منظور انتخاب بهترین راه را نداشت. از این رو پیشنهاد میشود در تغییرات کتابهای فارسی، قابلیت تقویت مهارت حل مسأله در دانشآموزان با انتخاب متنهای غنیتر از این منظر مورد توجه مؤلفان قرار گیرد و تا قبل از این تغییرات، این نقص با تدابیر خلاق یاددهندگان جبران شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مسأله؛ مهارت حل مسأله؛ نظریه جان دیویی؛ کتاب فارسی؛ دوره متوسطه | ||
| مراجع | ||
|
آذرنیوشان، بهزاد؛ نادری، حبیب الله؛ اصغری گنجی، عسگری و شجاعی، علی اصغر. (1402). نقش واسطهای درک از توانایی حل مسأله دانشآموزان در رابطه بین مهارت کنترل خشم و سبکهای فرزندپروری ادراک شده. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 16(2)، 162-170.
احمدی، فاطمه و موسی پور، سعید. (1403). اثربخشی آموزش بر پایه مدل شناختی-فراشناختی-رفتاری و مهارت حرفه ای ساخت اپلیکیشن بر راهبردهای حل مسئله در دختران نوجوان ترک تحصیل کرده. مطالعات روانشناسی تربیتی، 21 (53)، 29-1.
ایرندگانی، وحید و سلطانی، اصغر. (1394). تحلیل محتوای کتاب علوم تجربی سوم ابتدایی بر اساس الگوی حل مسأله جان دیویی. سومین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روان شناسی آسیبهای اجتماعی و فرهنگی ایران.
باقرپور، معصومه. (1397). اثربخشی آموزش مبتنی بر نظریه هوش چندگانه بر مهارتهای حل مسأله و تفکر نقادانه دانش آموزان. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 6 (23)، 53-64.
برزکار، ابراهیم. (1397). مقدمهای بر موضوعات شناختی (فرایندهای ذهنی مبتنی بر پژوهشهای مغز و روانشناختی). تهران: آرتینه.
بیرانوند، یوسف علی و صحرائی، قاسم. (1398). بررسی و حل مسأله در کلیله و دمنه نصرالله منشی و مثنوی مولوی بر اساس نظریه جان دیویی. پژوهشنامه ادبیات تعلیمی، 11(44)، 190-209.
https://sanad.iau.ir/Journal/parsadab/Article/1028927
حسینی شیتاب، اکرم. (1395). مقایسه مفهوم آزادی، حل مسأله و انضباط از دیدگاه جان دیویی و ریچاردرورتی و دلالتهای آن در تعلیم و تربیت». پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش، دانشگاه قم، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
حمیدیزاده، کتایون و امیریان، فاطمه. (1402). میزان توجه به سرمایههای فرهنگی در کتابهای درسی. پژوهش در نظامهای آموزشی، 17(62)، 83-97.
دیویی، جان. (1369). تجربه و آموزش و پرورش. ترجمه سید اکبر میرحسنی. تهران: مرکز ترجمه و نشر کتاب.
رسولی ثانی آبادی، عفت؛ افروز، غلامعلی؛ یاریاری، فریدون و غلامعلی لواسانی، مسعود. (1402). تدوین و ارزیابی اثربخشی برنامه آموزش خلاق بر نشاط معنوی، تفکر خلاق و مهارت حل مساله در دانشجویان دانشگاههای مشهد. روانشناسی تربیتی، 19(49)، 21-47.
زینلی، بهروز؛ تاجیک اسماعیلی، سمیه؛ نیرومند، لیلا و مظفری، افسانه. (1399). مقایسه اثربخشی روشهای تدریس بارش مغزی و حل مسأله بر تعامل معلم و دانشآموز. تدریسپژوهی، 8(2)، 130-146.
سلیمانی، زینب؛ منظری توکلی، علیرضا؛ منظری توکلی، حمداله و حاجی پور، نجمه. (1403). ارائه مدل مطلوب عملکرد تحصیلی بر اساس سرمایه روانشناختی، سازگاری فردی و مهارت حل مسأله در دانش آموزان دختر. مطالعات روانشناسی تربیتی، 21 (55)، 25-1.
سیدی فضلاللهی، سید صابر و اکوان، محمد. (1401). بررسی تطبیقی ساختار شناخت در فلسفۀ دکارت و جان دیویی. پژوهشهای معرفتشناختی، 11(24)، 27-50.
https://sanad.iau.ir/Journal/aadab/Article/1064337
سیسیان، خدیجه؛ عظیمی، رحمت الله و موسوی نیک، مریم. (1401). بررسی تاثیر آموزش گروهی مهارتهای زندگی (حل مساله و مهارت ارتباط موثر) بر تعارض با والدین و پرخاشگری نوجوانان 14 تا18 ساله دختر استان تهران. دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 5(55)، 15-24.
https://www.jonahs.ir/showpaper/6558926
شریعتمدار، آسیه؛ تقدیسی، نوشین و فرحبخش، کیومرث. (1402). مطالعه تجربه زیسته دختران در زمینه سازگاری با فوت مادر در دوره نوجوانی. مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، 21(3)، 90-115.
طاهرزاده قهفرخی، سجاد و سایهمیری، احسان. (1400). بررسی تغییرات مختلف جسمانی، شناختی و اجتماعی دوره نوجوانی از دیدگاههای مختلف و مشکلات و اختلافات روانی این دوره. پیشرفتهای نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 4(43)، 1-26.
https://www.jonapte.ir/fa/showart-a4a74d8622d9c5232c685220aa8c3faf عبدی، صباح؛ عبدالله پور، ارسطو و احمدی فر، رشید. (1402). میزان توجه به رفتارهای ارتقادهنده سلامت در محتوای کتابهای درسی ابتدایی و نقش این رفتارها در پیش بینی نمره شایستگیهای عمومی دانش آموزان. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 12(2)، 559-586.
عسکری رباطی، غلامحسین و خلیلی کالکی، زری. (1402). بررسی میزان اثربخشی آموزش درس ریاضی با رویکرد حل مسئله بر پیشرفت تحصیلی و مهارت حل مسئله. پویش در آموزش علوم پایه، 9(31)، 39-49.
https://basicscience.cfu.ac.ir/article_3236.html
فراشبندی، رضا؛ حبیبی دهنه سیری، زینب؛ یوسفی، عاطفه و شامرادی ورنامخواستی، نسیم. (1396). جان دیویی و تعلیم و تربیت. چهارمین کنفرانس بین المللی یافتههای نوین علوم و تکنولوژی.https://civilica.com/doc/710898
گلمحمدنژاد بهرامی، غلامرضا. (1398). مقایسه اثربخشی آموزش مهارت حلمسأله و آموزش هوش هیجانی بر کاهش پرخاشگری دانشآموزان دختر دوره اول متوسطه تبریز. آموزش و ارزشیابی، 12(46)، 13ـ28.
گوتک، جرالد ال. (1396). مکاتب فلسفی و آراء تربیتی. ترجمه محمدجعفر پاکسرشت. چاپ17. تهران: سمت.
نبئی، مینا؛ فهیمی، رضا. (1398). بررسی مهارت حل مسأله در شاهنامه فردوسی. رخسار زبان، 3(10)، 115ـ.145.
نعمتی، فاطمه؛ گلستانه، سید موسی و جوکار، مهسا. (1400). رابطه بین نیازهای بنیادین روان شناختی با تاب آوری از طریق نقش میانجی گری خودکارآمدی در مهارتهای زندگی در دوره نوجوانی. روانشناسی معاصر، 16(2)، 59-72.
یاری مقدم، نفیسه؛ دلاور، علی؛ درتاج، فریبرز و حاجعلیزاده، کبری. (1399). بررسی تاثیر هیجانات منفی (اضطراب و افسردگی) در درک مطلب خواندن و حل مسئله به منظور تدوین یک مدل ساختاری در دوره ابتدایی شهر همدان. مطالعات روانشناسی تربیتی، 16(37)، 199-230.
یاسبلاقی شراحی، بهمن و مرادی، رحیم. (1402). اثربخشی راهبرد آموزش تفکر طراحی بر توانایی حل مسأله دانشآموزان دوره ابتدایی در درس تفکر و پژوهش. تدریس پژوهی، 11(3 )، 114-129.
https://trj.uok.ac.ir/issue_7890_7932.html
یزدانی، امیرحسین و سلیمان نژاد کیاسری، احسان. (1396). تحلیل محتوای کتاب ریاضی ششم بر اساس توجه به رویکرد حل مسأله جان دیویی. دومین کنفرانس بین المللی رویکردهای نوین در آموزش و پژوهش.
یوسفی، محمد رضا و عامل محرابی، ابراهیم. (1395). زاغ و مار: برگرفته از کلیله و دمنه : مهارت حل مسئله. چاپ چهارم. تهران: فرای علم.
References
Borowski, S.K., Spiekerman, A.M., Rose, A.J. (2023). The role of gender in the friendships of children and adolescents. Encyclopedia of Child and Adolescent Health, 3, 94-103.
Kinga, S; Paul, M; Sefan, S. (2017). Associations between Hexaco model of personality structure, motivational factors and self-reported creativity among architecture students. Proced Soci Behav Sci, 187 (1),130-135.
Liu, L., Wang, Y., Zhao, J., Wang, M. (2022). Parental reports of stress and anxiety in their migrant children in China: The mediating role of parental psychological aggression and corporal punishment. Child Abuse & Neglect, 31, 1056-1059.
Selvi, S. (2007). Future Aims of Science Curriculum for Primary school. Cultura, International Journal of Philosophy of Culture and Axiology, 8, 176-183.
Theobald, M. (2021). Self-regulated learning training programs enhance university students’ academic performance, self-regulated learning strategies, and motivation: A metaanalysis. Contemporary Educational Psychology, 66,101976.
Wang, X., Young, G.W., Plechatá, A., Mc Guckin, C., Makransky, G. (2023). Utilizing virtual reality to assist social competence education and social support for children from under-represented backgrounds. Computers & Education, 201, 1048-1052.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 589 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 71 |
||