پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,139 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,950 |
ارزیابی مؤلفههای مؤثر بر توانایی فضایی مسیریابی گردشگران در بافت اطراف حرم امام رضا (ع) | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقاله 6، دوره 23، شماره 81، دی 1404، صفحه 153-174 اصل مقاله (987.42 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.46716.3577 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم زاهد نیک سرشت1؛ ساناز سعیدی مفرد* 2؛ مریم دانشور3؛ تکتم حنایی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران | ||
| 3استادیار گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. | ||
| 4دانشیار گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| توانایی فضایی در مسیریابی، رویکردی مبتنی بر رسیدن به مقصد در محیط است که از جنبههای شناختی و رفتاری برخوردار است. این فرآیند برای گردشگران مشخصاً تحت تأثیر عوامل و مؤلفههایی قرارمیگیرد که نقش مهمی در افزایش آگاهی و درک نسبت به محیطهای ناشناخته دارند و بهطور مؤثر در بهبود تجربههای مسیریابی نقشآفرین هستند. هدف پژوهش حاضر، تبیین و ارزیابی مؤلفههای مؤثر بر توانایی فضایی مسیریابی گردشگران در بافت اطراف حرم مطهر امام رضا (ع) در شهر مشهد است. تحقیق حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و در هدف کاربردی است. در ادامه، توانایی فضایی مسیریابی از منظر سه مؤلفة کلیدی حس مسیر، حافظه فضایی و شناخت فضایی مورد تحلیل قرار گرفت. شیوة گردآوری اطلاعات بهصورت اسنادی و استفاده از منابع در وهلة اول و در ادامه جمعآوری دادهها به شیوة پیمایشی با ابزار پرسشنامه در جامعة آماری گردشگران و زائران بافت اطراف حرم امام رضا (ع) میباشد. برای تحلیل دادههای گردآوریشده جهت سنجش کیفیت تحقق مؤلفههای تبیینکنندة توانایی فضایی مسیریابی در بین گردشگران، از مدل شباهت به گزینة ایدهآل فازی استفاده شده است. یافتهها حاکی از آن است که که از دیدگاه گردشگران، توانایی فضایی مسیریابی در بافت اطراف حرم مطهر از منظر تحقق معیارهای تبیینکنندة شناخت فضایی، بهتر از دو مؤلفة دیگر بوده است. در واقع کیفیت رمزگذاری بهتر از اطلاعات محیطی، توجه به ساختار ذهنی از محیط و تفاوتهای جنسیتی در این فرآیند اهمیت فراوانی برای گردشگران داشته است. نتایج پژوهش بر تقویت خوانایی و پاسخدهی محیط در راستای بهبود کیفیت معیارهای تبیینکنندة حس مسیر و حافظه فضایی در مسیریابی بهتر گردشگران در بافت اطراف حرم مطهر تأکید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گردشگری شهری؛ توانایی فضایی؛ شناخت فضایی؛ حافظه فضایی؛ مدل فازی تاپسیس | ||
| مراجع | ||
|
بینیاز، فاطمه؛ تکتم حنایی (1396). بازشناسی عناصر موثر بر خوانایی در ادراک بزرگسالان مطالعه موردی: بلوارامامیه-مشهد، فصلنامه مطالعات شهری. دوره 6. شماره 23. 28-17.
پیوستهگر، یعقوب؛ علیاکبر حیدری؛ مریم کیایی؛ مهدخت کیایی (1396). تحلیل فرایند مسیریابی با استفاده از روش نحو فضا در موزه هنرهای معاصر، هویت شهر. دوره 11. شماره 2. 52-43.
جوادی، مهسا؛ مهرناز بوداغ؛ ویدا مکانی (1394). درآمدی بر مفهوم هویت محیط انسان ساخت بوسیله مولفههای مکان، فضا و کالبد. فصلنامه مدیریت شهری. دوره 41. 160-139.
جوانشیری، مژده؛ تکتم حنایی؛ سیدمسلم سیدالحسینی؛ ساناز سعیدیمفرد (1399). نقش ارزشهای فرهنگی در اضطراب مسیریابی گردشگران مطالعه موردی: منطقه 8 شهرداری مشهد، نشریه گردشگری شهری. دوره 7. شماره 4. 19-1.
جوانشیری، مژده؛ تکتم حنایی؛ سید مسلم سیدالحسینی؛ ساناز سعیدیمفرد (1401). خوانش عوامل مؤثر بر رفتار مسیریابی گردشگران شهری با استفاده از فراترکیب، نشریه جغرافیا و توسعه. دوره 20. شماره 69. 269-230.
حنایی، تکتم؛ مژده جوانشیری (1398). ویژگیهای انسانی و رفتار مسیریابی در محیط شهری، چاپ اول. انتشارات طحان. تهران. چاپ اول.
حنایی، تکتم؛ ساناز سعیدیمفرد؛ شیما عابدی (1399). ابزارهای مسیریابی گردشگران با میزان آشنایی متفاوت با محیط، فصلنامه مطالعات شهری. دوره 9. شماره 36. 12-3.
حنایی، تکتم؛ ساناز سعیدیمفرد؛ احسان ارمز؛ شیما عابدی (1400). سنجش رضایتمندی گردشگران در فرآیند مسیریابی (مطالعه موردی: محله پایین خیابان مشهد)، مطالعات ساختار و کارکرد شهری. دوره 8. شماره 27. 81-57.
حنایی، تکتم (1401). خوانش عناصر نقشههای شناختی در ادراک گروههای سنی مختلف گردشگران، مورد مطالعاتی: محلات پایین خیابان و طبرسی، معماری و شهرسازی آرمانشهر. دوره 15. شماره 38. 198-185.
خامه، معصومه؛ ایرج اعتصام؛ آزاده شاهچراغی (1393). واکاوی فریاندهای مسیریابی و راهیابی کارآمد در شهرهای گذشته ایران، فصلنامه باغنظر. دوره 13. شماره 41. 82-67.
خستو، مریم؛ شادی پاکزاد (1400). نقش نرمافزارهای مسیریابی در فرآیند شناخت سازمان فضایی شهر، دانش شهرسازی. دوره 5. شماره 1. 85-67.
دهقان، نرگس (1397). راهکارهای مسیریابی در فضای داخلی معماری، مورد مطالعاتی: کتابخانه ملی ایران، نشریه معماری و شهرسازی آرمان شهر. دوره 11. شماره 25. 95-81.
دیدهبان، محمد؛ شهرام پوردیهیمی؛ امید ریسمانچیان (1392). روابط بین «ویژگیهای شناختی» و «پیکرهبندی فضایی» محیط مصنوع، تجربهای در دزفول، مطالعات معماری ایران. دوره 2. شماره 4. 64-37.
موحد، علی؛ عاطفه احمدی (1392). مسیریابی گردشگران در بافتهای تاریخی با رویکرد حفاظت و احیای این بافتها با استفاده از GIS (نمونه موردی: سنندج)، محیطشناسی. دوره 39. 100-91.
https://jes.ut.ac.ir/article_30396.html
Adamo, G. E., Ferrari, S., & Gilli, M. (2019). Creativity as a source of differentiation in urban tourism: The case of Torino city. International Journal of Tourism Research, Volume 21 (issue 3), 302-310. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/jtr.2261 Chang, H. H. (2013). Wayfinding strategies and tourist anxiety in unfamiliar destinations. Tourism Geographies, Volume 15 (issue3), 529-550. https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/20133303508 Chang, H. H. (2017). Comparison between wayfinding direction descriptors of local and tourist preferences. Co-Creation and Well-Being in Tourism, 135-147. Choi, S. H., & Wong, C. U. I. (2018). Toponymy, place name conversion and wayfinding: South Korean independent tourists in Macau. Tourism management perspectives, Volume 25, 13-22. Cornell, E. H., Sorenson, A., & Mio, T. (2003). Human sense of direction and wayfinding. Annals of the Association of American Geographers, Volume 93 (issue2), 399-425. Dong, W., Wu, Y., Qin, T., Bian, X., Zhao, Y., He, Y., ... & Yu, C. (2021). What is the difference between augmented reality and2D navigation electronic maps in pedestrian wayfinding? Cartography and Geographic Information Science, Volume 48 (issue 3),225-240. Edwards, D., & Griffin, T. (2013). Understanding tourists’ spatial behaviour: GPS tracking as an aid to sustainable destination management. Journal of Sustainable Tourism, Volume 21 (issue 4), 580-595. https://doi.org/10.1080/09669582.2013.776063 Eraydın, Zeynep. (2007). Okunabilir Bir Kent Yaratmak: Planlama Ankara'da Okunabilir Kent Parçaları Yaratmada Ne Ölçüde Başarılı. Middle East Technical University (Turkey) ProQuest Dissertations & Theses. 31663049. Feraco, T., Bonvento, M., & Meneghetti, C. (2021). Orienteering: What relation with visuospatial abilities, wayfinding attitudes, and environment learning? Applied Cognitive Psychology, Volume 35 (issue 6), 1592-1599. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/acp.3882 Hegarty, M., He, C., Boone, A. P., Yu, S., Jacobs, E. G., & Chrastil, E. R. (2023). Understanding differences in wayfinding strategies. Topics in Cognitive Science, Volume 15 (issue 1), 102-119. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/tops.12592 Hund, A. M., & Nazarczuk, S. N. (2009). The effects of sense of direction and training experience on wayfinding efficiency. Journal of Environmental Psychology, Volume 29 (Issue 1), 151-159. https://psycnet.apa.org/record/2009-03799-017 Khotbehsara, E. M., Askarizad, R., Mehrinejad, M., Nasab, S. N., & Somasundaraswaran, K. (2023). The impact of COVID-19 on visitors' wayfinding within healthcare centers. Ain Shams Engineering Journal, Volume 14 (issue 5), 101957. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9448710 Kim, J. Y., Choi, J. K., Han, W. H., & Kim, J. H. (2021). The influence of users’ spatial familiarity on their emotional perception of space and wayfinding movement patterns. Sensors, Volume 21 (issue 8), 2583. https://www.mdpi.com/1424-8220/21/8/2583 Lin, J. H., Ho, C. H., Ngan, K. L., Tu, J. H., & Weerapaiboon, W. (2014). The effects of senses of direction on wayfinding behaviors: evidence from biking Tourists. In SHS Web of Conferences (Vol. 12, 01001). EDP Sciences. https://www.shs-conferences.org/articles/shsconf/pdf/2014/09/shsconf_4ictr2014_01001.pdf Wang, C., Chen, Y., Zheng, S., & Liao, H. (2018). Gender and age differences in using indoor maps for wayfinding in real environments. ISPRS International Journal of Geo-Information, Volume 8 (issue 1), 11. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 602 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 193 |
||