| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,349 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,829,754 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,260,294 |
«بررسی انواع ایهام در دیوان مَلِک قمی» | ||
| مطالعات شبه قاره | ||
| مقاله 6، دوره 18، شماره 50، فروردین 1405، صفحه 109-126 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jsr.2025.51730.2501 | ||
| نویسندگان | ||
| محدثه دلارام نژاد1؛ محمدامیر مشهدی* 2؛ عبدالعلی اویسی کهخا3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان وبلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیاتفارسی دانشگاه سیستان وبلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ملک قمی از شاعران فارسیزبان اواخر قرن ده و اوایل قرن یازدهم هجری است. دیوان غزلیات او باوجود بهرهمندی از ویژگیهای زبانی و بلاغی، تاکنون کمتر از منظر تحلیل آرایههای بدیعی مورد واکاوی قرارگرفته است. هدف این پژوهش، شناسایی انواع مختلف ایهام و تحلیل کارکردهای ساختاری و معنایی آن در غزلیات ملک قمی است. این پژوهش به شیوه توصیفیـتحلیلی انجامشده است. پس از خوانش دیوان غزل و استخراج نمونههای ایهام، دادهها بر اساس انواع ایهام دستهبندی و تحلیلشدهاند. نتایج نشان میدهد که ایهام تناسب بیشترین بسامد را در میان انواع مختلف ایهام دارد و ایهام تضاد، دوگانه خوانی، ترجمه و تبادر در مراتب بعدی قرار میگیرند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که ملک قمی باوجود نداشتن نوآوری در خلق انواع جدید ایهام، ولی توانسته است با بهرهگیری هدفمند و متنوع از آن بهعنوان ابزاری برای غنای معنایی، آفرینش ابهامهای هنری و ایجاد پیوندهای منسجم میان اجزای شعر بهره بگیرد. توزیع ایهامها در دیوان او نشاندهندۀ آگاهی شاعر از کارکردهای بلاغی این صنعت و توانایی او در بهکارگیری آن در بافت شعر فارسی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شعرفارسی؛ هندوستان؛ ملک قمی؛ ایهام؛ شاخههای ایهام | ||
| مراجع | ||
|
آزادبلگرامی، میرغلامعلی. (۱۳۹۳). تذکرة آزادسرو. تهران: سفیر اردهال.
احمدنژاد، کامل. (۱۳۷۲). فنون ادبی (عروض، قافیه، بیان، بدیع)، چاپ اول. تهران: پایا.
احمدی، بابک. (۱۳۷۰). ساختار و تأویل متن. تهران: امیرکبیر.
احمدیبیدگلی، بهیه؛ وقاری، محمدرضا. (۱۳۹۳). «سیر تحول ایهام در کتابهای بلاغت فارسی از گذشته تا امروز». نشریة زیباییشناسی ادبی، شمارة ۲۲، صص ۴۸–۷۳.
اکرمی، میرجلیل؛ واحدپور، مجید. (۱۳۹۶). «تحلیل کارکردهای ابداعی ابزارآلات جنگی از منظر تصویرسازی در غزلیات شمس با نگاهی به پیشینة کارکرد این عناصر در غزل فارسی (مطالعة موردی: تیروکمان)»، نشریة سبکشناسی نظمونثر فارسی، بهار ادب، شمارة ۳۷، پاییز، صص ۳۱۵-۲۹۷.
انوشه، حسن (سرپرست). (۱۳۸۱). فرهنگنامة ادبی فارسی. دانشنامة ادب فارسی. چاپ دوم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
بقاییبخارایی، محمدعارف. (۱۳۹۳). تذکرة مجمعالفضلا، تحقیق محمد خشکاب. تهران: منشور سمیر.
پشتدار، احمد؛ اسماعیلی، محبوبه. (۱۳۹۸). «بررسی انواع ایهام در غزلیات حافظ». فصلنامة اورمزد، شمارة ۴۶، بهار ۱۳۹۸، صص ۸۴–۱۰۳.
تاجالحلاوی، علیبنمحمد. (۱۳۴۱). دقایقالشعر، تصحیح و حواشی سیدمحمدکاظم امام. تهران: دانشگاه تهران.
حسینینیشابوری، برهانالدینعطاءاللهمحمود. (۱۳۸۴). بدایعالصنایع، تصحیح رحیم مسلمانیان قبادیانی. تهران: بنیاد موقوفات افشار.
رادویانی، محمدبنعمر. (۱۳۸۰). ترجمانالبلاغه، به اهتمام احمد آتش، کوشش توفیق سبحانی و اسماعیل حاکمی. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
رازی، شمسالدین محمدبنقیس. (۱۳۷۳). المعجم فی معاییر اشعارالعجم، بهکوشش سیروس شمیسا. تهران: فردوس.
راستگو، محمد. (۱۳۷۹). ایهام در شعر فارسی. تهران: سروش.
زرینکوب، عبدالحسین. (۱۳۶۹). از کوچة رندان. تهران: امیرکبیر.
سجادی، سیدجعفر. (۱۳۸۳). فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی. تهران: طهوری.
سمرقندی، دولتشاهبنعلاءالدوله. (۱۳۸۲). تذکرهالشعرا، مقدمه، تحشیه و تعلیقات علی رفیعی علامرودیدشتی. تهران: میراث مکتوب.
شریفی، محمدرضا. (۱۳۹۳). «بررسی ایهام و بعضی از انواع آن در نسخة خطی پادشاهنامة کلیم کاشانی». تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دورة ۶، شمارة ۲۲.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (۱۳۶۸). رستاخیز کلمات. تهران: سخن.
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (۱۳۷۳). موسیقی شعر. تهران: آگه.
شمیسا، سیروس. (۱۳۹۸). نگاهی تازه به بدیع، ویراست سوم. تهران: میترا.
صادقیان، محمدعلی. (۱۳۸۸). طراز سخن (در معانی و بیان)، چاپ اول. تهران: مرکز انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی.
صفا، ذبیحالله. (۱۳۷۲). تاریخ ادبیات ایران، جلد ۵. تهران: فردوس.
علویمقدم، محمد. (۱۳۷۲). در قلمرو بلاغت، جلد ۱. مشهد: آستان قدس رضوی.
غنیپورملکشاه، احمد؛ مهدینیا چوبی، محسن. (۱۳۹۰). «سبک سعدی در ایهامسازی و گستردگی آن در غزلیات او». فصلنامة سبکشناسی نظمونثر فارسی (بهار ادب)، سال ۴، شمارة ۲، تابستان ۱۳۹۰، شمارة پیاپی ۱۲، صص ۷۵–۸۲.
فخرالزمانی، ملا عبدالنبی. (۱۳۶۲). تذکرة میخانه، تصحیح احمد گلچین معانی. تهران: اقبال.
فرشیدورد، خسرو. (۱۳۸۲). دربارة ادبیات و نقد ادبی، جلد ۲. تهران: امیرکبیر.
فشارکی، محمد. (۱۳۷۹). بدیع. تهران: سمت.
قلیچخانی، حمیدرضا. (۱۳۸۸). فرهنگ واژگان و اصطلاحات خوشنویسی و هنرهای وابسته، چاپ دوم. تهران: روزنه.
کاشفیسبزواری، کمالالدینحسین. (۱۳۶۹). بدایعالافکار فی صنایعالاشعار، ویراسته میرجلالالدین کزازی. تهران: نشر مرکز.
کزازی، میرجلالالدین. (۱۳۷۳). زیباییشناسی سخن پارسی (۳)، چاپ دوم. تهران: کتاب ماد (وابسته به نشر مرکز).
گرکانی، محمدشمسالعلما. (۱۳۷۱). ابدعالبدایع، به اهتمام حسین جعفری. تبریز: احرار.
مازندرانی، محمدهادی. (۱۳۷۶). انوارالبلاغه، تصحیح محمدعلی غلامینژاد. تهران: مرکز فرهنگی نشر قبله و دفتر نشر میراث مکتوب.
ملکقمی، محمد. (۲۰۱۲ م). دیوان غزلیات، تصحیح و تدوین مشاهدة مرغوب، رسالة دکتری، دانشگاه اسلامی علیگر (هند)، استاد راهنما آذرمیدخت صفوی.
نوروزی، جهانبخش. (۱۳۷۲). زیورهای سخن و گونههای شعر فارسی. شیراز: راهگشا.
نهاوندی، عبدالباقی. (۱۳۸۱). مآثر رحیمی، به اهتمام عبدالحسین نوایی. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
والهداغستانی، علیقلی. (۱۳۸۴). ریاضالشعراء، مقدمه، تصحیح و تحقیق سیدحسین تاجی نصرآبادی. تهران: اساطیر.
وجدانی، بهروز. (۱۳۸۶). فرهنگ جامع موسیقی ایرانی. بیجا: گندمان.
وطواط، رشیدالدین. (۱۳۰۸). حدائقالسحر فی دقائقالشعر، تصحیح عباس اقبال. تهران: طهوری.
همایی، جلالالدین. (۱۳۸۴). فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: هما. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 473 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 183 |
||