| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,483 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,508 |
ارائه چارچوبی برای الگوی حکمرانی عملیاتی انرژی در ایران با رویکرد توسعه پایدار: یک مرور نظاممند | ||
| حکمرانی و توسعه | ||
| مقاله 2، دوره 5، شماره 3، مهر 1404، صفحه 31-66 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jipaa.2025.497221.1240 | ||
| نویسندگان | ||
| اردشیر مذکوری1؛ غلامرضا معمارزاده طهران* 2؛ مرتضی موسی خانی1؛ زهرا مقیمی3؛ یداله سبوحی4 | ||
| 1گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 3گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. | ||
| 4گروه مهندسی سیستمهای انرژی، دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: امروزه تأمین انرژی پایدار بهگونهای که امنیت انرژی، دسترسی عادلانه و مسائل زیستمحیطی را به طور همزمان در نظر بگیرد، به یکی از دغدغههای اساسی جهانی تبدیل شده است. ایران نیز علاوه بر مواجهه با چالشهای تأمین پایدار انرژی، در اجرای خطمشیگذاریهای حوزه انرژی عملکرد ضعیفی دارد. هدف این مقاله شناسایی ابعاد حکمرانی عملیاتی انرژی با رویکرد توسعه پایدار و بررسی خلأهای پژوهشی در مطالعات اجرای خطمشی انرژی است. روش پژوهش: در این پژوهش، با استفاده از رویکرد مرور نظاممند و تحلیل مضمون 34 مقاله علمی داخلی و خارجی، یافتههای مرتبط با حکمرانی عملیاتی انرژی بررسی شده است. سپس دادهها در چارچوب نظری هیل و هوپ و فرایندهای انرژی در مراحل تولید، انتقال، توزیع و مصرف دستهبندی شده است. یافتهها: یافتهها نشان میدهد مطالعات حکمرانی عملیاتی انرژی در سه شیوه اجرایی (دولتمحور و مبتنی بر قوانین)، عملکردی (مشارکت بخش خصوصی و مبتنی بر قرارداد) و محصول مشترک (همکاری جامعه مدنی بر اساس اعتماد) قابل دستهبندی هستند؛ بااینحال، خلأهای تحقیقاتی در مدلهای هماهنگی، چارچوبهای نظارتی و نقش مشارکت مدنی وجود دارد. نتیجهگیری: الگوی پیشنهادی و مطلوب حکمرانی عملیاتی انرژی با رویکرد توسعه پایدار و توجه به سه فرایند تولید، انتقال و توزیع و مصرف انرژی دید روشنی به خطمشیگذاران حوزه انرژی و پژوهشگران درباره شیوههای پیادهسازی و اجرای خط-مشی میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمرانی عملیاتی انرژی؛ توسعه پایدار؛ خطمشیگذاری انرژی؛ مرور نظاممند | ||
| مراجع | ||
|
منابع فارسی:
1- احدزاده، احد؛ صیادشیرکش، سعید و جمشیدی اوانکی، مینا (1400). شناسایی عوامل مؤثر بر اجرای خطمشیهای عمومی در وزارت نیرو. سیاستگذاری عمومی، 1(1)، 96-79. 2- اسعدی، فریدون و دهنوی، جلال (1399). بررسی وضعیت فقر انرژی، ناکارایی در تخصیص منابع و عوامل اثرگذار. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (دفتر مطالعات رفاه اجتماعی)، جهاد دانشگاهی (مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه). 3- اشتریان، کیومرث؛ و دیگران (1396). اجرا پژوهی؛ چالشهای اجرای سیاستگذاری عمومی در ایران. تهران: انتشارات سیاستگذار. 4- اکبری، محمدرضا؛ سوهانکار، امیرحسین و حیدری، حمید (1400). نقشهراه تأسیس وزارت انرژی در ایران. فصلنامه سیاستپژوهی علم، فناوری و نوآوری، 31(2)، 104-87. 5-اکبرنیا، الهه سادات؛ صالحی، صادق؛ فیروزجائیان، علی اصغر و حیدری، غلامرضا (1400). شناسایی عوامل جامعه شناختی موثر بر مصرف انرژی خانگی (مروری سیستماتیک بر مطالعات حوزه انرژی در ایران). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 11(2)، 345-305. 6- امامیان، سید حسین و کریمی، صادق (1400). مروری بر اهم چالشهای سیاستگذاری انرژی در ایران. سیاستگذاری و حکمرانی در ایران، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری. 7- بابالو، فاطمه (1402). قدرت مردم؛ مروری بر انرژی جامعه در حفاظت از محیطزیست: میانبر انتقال به انرژیهای تجدیدپذیر. دنیای اقتصاد. https://donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4048161 8- پسندیده، اشرفالسادات؛ نزاکتی رضاپور، فرزانه؛ غلامی، محسن و غلامی، اصلان (1400). تحلیل گفتمان تولید برق تجدیدپذیر در ایران. مجله جهانی رسانه، 16(1)، 122-101. 9- پسندیده، اشرفالسادات و حیدری، غلامرضا (1403). تحلیل پارادایمی حکمرانی و سیاستگذاری انرژیهای تجدید پذیر در ایران. انرژیهای تجدیدپذیر و نو، 11(1)، 138-125. 10- پسندیده، اشرفالسادات و حیدری، غلامرضا (1403). ارزیابی کارایی و اثربخشی سیاستهای کلان صنعت برق کشور با محوریت اهداف گذار انرژی پایدار، فصلنامه سیاستهای راهبردی و کلان، 12(2)، 300-264. 11- توانیر (۱۴۰۳) .آمار تفصیلی صنعت برق ایران ویژه مدیریت راهبردی در سال ۱۴۰۲ .تهران: معاونت تحقیقات و منابع انسانی دفتر فناوری اطلاعات توانیر. 12- حاجی میرزایی، محمد علی؛ بهروزیفر، مرتضی؛ بهادری، شیرکوه و ملک حسینی، افسانه (1401). ارزیابی سیاستهای مصوب در حوزه انرژی و ارائه سیاستهای پیشنهادی برای بهبود حکمرانی انرژی در ایران. فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، (80)، 305-269. 13- ذبیحزاده، احسان؛ صیاد شیرکش، سعید و حقشناس کاشانی، فرید (1400). طراحی مدل حکمرانی مشارکتی با رویکرد ترکیبی: زمینه مدیریت تقاضای برق در ایران. فصلنامه علمی مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 11(40)، 208-184. 14- راسخی، سعید و ساعدی، رویا (1397). تحلیل اثر رانت منابع طبیعی و کیفیت حکمرانی بر شدت انرژی در کشورهای صادرکننده سوخت. پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، 7(28)، 104-83. 15- شمس، حسین و مکنون، رضا (1393). مدیریت جامعه انرژی در ایران، بررسی راهکارها و نتایج حاصل. کنفرانس بینالمللی رویکردهای نوین در نگهداشت انرژی. https://sid.ir/paper/831097/fa 16- شهبازی، کیومرث؛ حکمتی فرید، صمد و رضایی، هادی (1394). بررسی تأثیر اندازه دولت و حکمرانی خوب بر شدت مصرف انرژی: مطالعه موردی کشورهای عضو اوپک. فصلنامه نظریههای کاربردی اقتصاد، 2(4)، 48-23. 17- شهیدزاده، حسین و سلیمانی مورچه خورتی، الهه (1400). بررسی اثر مصرف سوختهای مایع در نیروگاهها بر تشدید آلودگی هوای شهر تهران در فصل سرد. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. 18- شیری، ابراهیم؛ بیکزاد، جعفر و رحیمی، غلامرضا (1401). طراحی مدل توسعه پایدار مبتنی بر نقش شرکتهای صنعت برق. فصلنامه علمی اقتصاد و مدیریت شهری، 10(39)، 156-141. 19- صابری، علی و ظفریان، حبیباله (1402). ناترازی گاز طبیعی در کشور (2): چارچوب راهکارهای پیشنهادی. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. 20- صالحی شهرابی، نرگس؛ پورعزت، علی اصغر؛ محمودی، وحید و قاسمی، محمد (1398). بازپردازی خطمشیهای تولید برق با رویکرد مدیریت سبز (مطالعه تطبیقی کشورهای دانمارک، آلمان و ایران). پژوهشهای مدیریت عمومی، 12(43)، 109-85. 21- طالبیپور فرسنگی، سلمان؛ ضیاءالدینی، محمد و رجبی بهجت، امیر (1401). الگوی ارتقاء ظرفیت اجرای خطمشیهای انرژیهای تجدیدپذیر سند چشم انداز 1404 کشور ایران (موردمطالعه: حوزه تولید برق و انرژیهای تجدیدپذیر). مطالعات مدیریت و توسعه پایدار، 2(3)، 1-18. 22- طاهرپور کلانتری، حبیباله و معمارزاده طهران، غلامرضا (1387). عوامل مؤثر بر اجرای موفق خطمشیهای مالیاتی مصوب مجلس. پژوهشنامه اقتصادی، (4)، 68-45. 23- ظفریان، حبیباله و همکاران (1401). بازمعماری تجارت انرژی کشور: جانمایی جدید ایران در اقتصاد و سیاست بینالملل. https://iranthinktanks.com/open-architecture-of-the-countrys-energy-trade 24- عظیمزاده آرانی، محمد؛ نوروزی، محمد؛ پرویزی، جواد و جهانتاب، حسن (1397). تبیین وضعیت فعلی حکمرانی انرژی ایران و ارائه راهکارهای سیاستی. پنجمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی. 25- فرتاش، کیارش؛ خیاطیان یزدی، محمد صادق و قربانی، امیر (1399). آسیبشناسی نقش کنشگران در ساختار حکمرانی انرژی خورشیدی در ایران. فصلنامه سیاستگذاری عمومی، 6(2)، 177-155. 26- کیقبادی، مریم؛ ذوالفقارزاده کرمانی، محمد مهدی و حیدری، غلامرضا (۱۴۰۲). حکمرانی رفتار مصرف انرژی برق در ایران: از شکاف در سیاستهای فنی و رفتاری تا ادراک سیاستگذار از مسئله. پژوهشهای مدیریت منابع سازمانی، 13(1)، 154-129. 27- محمدی، نعیمه و داناییفرد، محمد (1398). الگوی حکمرانی مشارکتی توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران: رویکرد نهادی. نشریه علمی (فصلنامه) پژوهشهای سیاستگذاری و برنامهریزی انرژی، 5(16)، 95-67. 28- مرزبان، احسان؛ محمدی، مهدی؛ و پورعزت، علی اصغر (1397 الف). حکمرانی توزیع انرژی برق در ایران: آیندهنگاری و توسعه پیشنهادات سیاستی. فصلنامه علمی-پژوهشی سیاستگذاری عمومی، 4(3)، 26-9. 29- مرزبان، احسان؛ محمدی، مهدی؛ پورعزت، علی اصغر و قادری، سیدفرید (1397ب). آینده حکمرانی در عرصه تسهیلات عام المنفعه: عوامل کلیدی و روندهای نوظهور (مطالعه موردی: توزیع انرژی برق). مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 8(27 )، 132-109. 30- موسوی درچه، سیدمسلم؛ قانعیراد، محمد امین؛ کریمیان، حسن؛ زنوریزاده، هدیه و باقریمقدم، ناصر (1397). ارائه چارچوب توصیف گذار حوزههای فنّاورانه بر اساس رویکرد تحلیل چندسطحی: (مطالعه موردی: گذار انرژیهای بادی و خورشیدی در ایران). نشریه علمی پژوهشی بهبود مدیریت، 12(2)، 171-141. References:
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 381 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 297 |
||