| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,853,714 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,587,162 |
تحلیل فضایی منظر کالبدی سکونتگاههای روستایی؛ بازتابی از گسست هویت در کاربری اراضی (موردمطالعه: استان تهران) | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 مهر 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.52754.3764 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه سادات موسوی1؛ علیرضا دربان آستانه* 2 | ||
| 1گروه آموزشی جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| تحلیل فضایی ساختار بصری مناظر روستایی نقش مهمی در درک تغییرات کاربری اراضی و تأثیر آن بر هویت روستاها دارد. پژوهش حاضر با استفاده از دادههای موجود در طرحهای هادی (دردسترس)، روشهای آمار فضایی (خودهمبستگی فضایی، تحلیل لکههای داغ و نزدیکترین فاصله همسایگی) و ابزار ArcGIS Pro 2.5، به بررسی توزیع و تحول مناظر روستایی استان تهران از لحاظ ساختار بصری پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که مناظر فرهنگی (مسکونی، تجاری، صنعتی) عمدتا در محورهای غرب و جنوب شرق استان متمرکز شدهاند؛ درحالیکه مناظر طبیعی (کشاورزی، دامداری، باغات) در محورهای شرق و جنوب شرق غالب هستند. این الگوی نامتوازن منجر به تغییرات اساسی در هویت، اقتصاد و نقش روستاها شده و وابستگی آنها را به مراکز شهری افزایش داده است. مقایسه نتایج این پژوهش با مطالعات جهانی نشان میدهد که گسترش شهرنشینی، توسعۀ صنعتی و مهاجرت معکوس از مهمترین عوامل دگرگونی مناظر روستایی هستند. علاوهبراین، کاهش فضاهای سبز و باغات، کمبود سیاستهای حفاظتی مؤثر را نمایان میسازد. برایناساس، پیشنهاد میشود که سیاستگذاریهای توسعۀ روستایی برپایۀ حفظ تعادل فضایی، جلوگیری از تغییرات نامتوازن و ارتقای پایداری فضایی تدوین شود. نتایج این پژوهش میتواند به درک بهتر فرآیندهای دگرگونی مناظر روستایی کمک کرده و مبنایی برای مدیریت بهینه این مناطق فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل فضایی؛ ساختار بصری؛ منظر کالبدی؛ کاربری اراضی؛ هویت فضایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 253 |
||