| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,483 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,508 |
تحلیل بسترها و پیامدهای بحران ریزگردها در استان خوزستان (امنیت زیستمحیطی و توسعه پایدار در جمهوری اسلامی ایران) | ||
| مجله جغرافیا و توسعه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 مهر 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gdij.2025.53123.3775 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالمجید لباب پور* 1؛ سیدزکریا محمودی رجا2؛ فرشاد رومی3 | ||
| 1گروه مهندسی مکانیک، پردیس صنعتی شهدای هویزه، دانشگاه شهیدچمران اهواز | ||
| 2گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 3گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| امروزه، حکمرانی پایدار دولتها بهویژه در حوزه محیطزیست، با تهدیدهای چندلایه و فزایندهای روبه رو است. تغییرات اقلیمی، بحرانهای زیستبومی را در بسیاری از کشورها تشدید کرده که بهطورهمزمان، هم ساختارهای امنیت و هم مسیرهای توسعه را تحت تأثیر قرار میدهند. استان خوزستان در ایران نیز بهعنوان کانون برجستهای از ظهور و تداوم این چالشها است. پدیده انتشار ریزگردها در این استان، پیامد درهمتنیدگی عوامل اقلیمی، مداخلات ناسازگار انسانی و حکمرانی بخشی و ناپیوسته بر منابع پایه را نشان میدهد؛ بحرانی که ابعاد آن از محیطزیست فراتر رفته و توازن امنیتی و توسعهای کشور را با پیامدهای راهبردی مواجه ساخته است. با وجود حجم گسترده پژوهشهای فنی و اقلیمی، فقدان یک چارچوب جامع برای تبیین علل ریشهای، فرآیندهای تداومبخش و پیامدهای چندسطحی این بحران همچنان مشهود است. این پژوهش برمبنای رویکرد کیفی و روششناسی دادهبنیاد، در پی پاسخ به این پرسش اصلی است: مهمترین مؤلفههای شکلگیری و استمرار بحران ریزگردها در خوزستان کداماند و این چالش چه پیامدهایی برای امنیت زیست بوم و الگوهای توسعه در سطوح محلی و ملی به دنبال دارد؟ دادههای موردنیاز از طریق تحلیل اسناد سیاستی و انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان محیطزیست و مدیران محلی گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد که تغییرات اقلیمی منطقهای، مدیریت ناهماهنگ منابع آب و خاک و الگوهای بهرهبرداری ناپایدار، بستر اصلی شکلگیری بحران را فراهم کردهاند. این عوامل در کنار ناکارآمدی نهادی، تعارض منافع بینبخشی و ضعف در دیپلماسی محیطزیستی، یک چرخه خودتقویتکننده از بحران را ایجاد کردهاند. نوآوری اصلی این پژوهش، ارائه یک چارچوب مفهومی تلفیقی است که پیوند سلسلهمراتبی بین علل، فرآیندها و پیامدها را نمایش داده و امکان بازتعریف منطق حکمرانی را در تمام چرخه بحران فراهم میکند. راهبردهای پیشنهادی بر محور هماهنگی سیاستی، تعمیق حکمرانی مشارکتی، فعالسازی دیپلماسی محیطزیست و تقویت تابآوری جوامع بومی استوار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ریزگردها؛ استان خوزستان؛ تعارض نهادی؛ حکمرانی مشارکتی؛ نظریه داده بنیاد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 257 |
||