| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,349 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,828,239 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,259,170 |
تحلیل مناسبات قدرت در منظومهی ویس و رامین با تکیه بر آرای میشل فوکو | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 13، دوره 24، شماره 46، فروردین 1405، صفحه 229-246 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2025.52098.3345 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین نیکدار اصل* 1؛ حسین باقری2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج(نویسنده مسئول) | ||
| 2دانشجوی، دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یاسوج | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به توصیف و تحلیل نمودها و مصادیق قدرت در روابط شخصیتهای منظومۀ ویس و رامین، اثر فخرالدین اسعد گرگانی میپردازد. مسئلۀ اصلی این تحقیق، تحلیل و واکاوی این پرسش است که نحوۀ توزیع قدرت در بستر مناسبات اجتماعی و روابط میان افراد جامعه به چه شکل بوده و استراتژی راهبردی افراد در مقاومت یا نمایش درجات بهرهمندی از آزادی چگونه نمود یافته است. پژوهش پیش رو به شیوۀ تحلیل کیفی محتوا بر پایه اسناد، با تکیه بر مؤلفههای محوری دیدگاه میشل فوکو در موضوع قدرت، بدین شرح صورتبندی شده است: استراتژی قدرت، نمودهای اعمال و بروز قدرت، نسبت قدرت با آزادی، مقاومت و تخطی، نهادها و نیروهای جهتدهنده یا تثبیتکنندۀ قدرت. براساس نتایج بحث، استدلال شد قدرت در این منظومه متمرکز نبوده و بهصورت پراکنده در تمام سطوح جامعه جریان دارد. چنانکه نشان داده شد چطور شخصیتهای این منظومه فارغ از جایگاه سلسلهمراتبی خود، در شبکهای گسترده در مسیر اعمال قدرت هستند. به گونهای که میتوان قدرت را بهعنوان مؤلفهای جهتبخش، در تمام سطوح رفتار و گفتار افراد این داستان، شاهد بود. مقاومت و تخطی به شکل راهبردی شیوههای خاصی از پاسخها و واکنشها را به نمایش درآورده که خود حکایتگر درجات آزادی افراد در برابر قدرت میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| میشل فوکو؛ مناسبات قدرت؛ مقاومت؛ ویس و رامین | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی، مختار و دهیمینژاد، شفا. (1399). تحلیل گفتمان قدرت در داستان سیاوش براساس نظریة قدرت میشل فوکو. فصلنامة علمی-ترویجی ادب فارسی. سال 10. شمارة 2. پیاپی 26. صص 191-212. Doi:10.22059/jpl.2020.297557.1639
اسعد گرگانی، فخرالدین. (1337). ویس و رامین. به اهتمام محمدجعفر محجوب. تهران: اندیشه.
اسلامیندوشن، محمدعلی. (1349). آیا «ویس و رامین» یک منظومة ضداخلاقی است؟ مجلة نگین، شهریور 1349، شمارة 64، صص 11-9.
الهامی، فاطمه؛ جهاندیده، عبدالغفور؛ رئیسی، محمدریاض. (1399). بررسی و تحلیل تعالیم تصوف بر مبنای نظریة گفتمان قدرت میشل فوکو. فصلنامة علمی ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی، س 16، ش 60، سال 1399، صص 42- 13.
تاجیک، محمدرضا. (1383). گفتمان، پادگفتمان و سیاست. چاپ اول، تهران: موسسة تحقیقات و توسعة علوم انسانی.
جوکار، منوچهر و حیاتداودی، فاطمه. (1400). بررسی روابط قدرت حکومت، عشق و سرمایه در داستان «ویس و رامین». کهننامة ادب پارسی، فصلنامة علمی، سال 12، شمارة 2. صص 185- 207.
خالقی، آنیتا؛ مظفری، علیرضا؛ نظریانی، عبدالناصر. (1400). کارکرد نحو روایی مدل کنشگران و پیرنگ در منظومة «ویس و رامین». مجلة شعرپژوهی بوستان ادب دانشگاه شیراز، مقالة علمی-پژوهشی، سال 13، شمارة 1، پیاپی 47. صص 127- 148. DOI: 10.22099/jba.2020.35333.3567
داودی، علیاصغر. (1390). تحلیل مناسبات قدرت در اندیشة میشل فوکو. فصلنامة مطالعات سیاسی. سال سوم، شمارة 12. صص 93-116.
دریفوس، هیوبرت و رابینو، پل. (1378). میشل فوکو فراسوی ساختارگرایی و هرمنوتیک. ترجمة حسین بشیریه. چاپ اول، تهران: نشر نی.
دلوز، ژیل. (1389). فوکو. ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، چاپ دوم. تهران: نشر نی.
دهقان، علی و یخدانساز، نازیلا. (1394). گفتمان در داستان «مسجد مهمانکش» مثنوی با تکیه بر آرای میشل فوکو. فصلنامة علمی-پژوهشی، پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره 36. صص 83-102.
رفعتخواه، فاطمه؛ تسنیمی، علی. (1395). تحلیل داستان «ویس و رامین» براساس نظریههای روایتشناسی. یازدهمین همایش بینالمللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی. دانشگان گیلان. دورة 11، 17 و 19 شهریور. صص 1747-1775.
سلطانی، علیاصغر. (1383). قدرت در گفتمان و زبان. چاپ اول، تهران: نشر نی.
شرت، ایون. (1392). فلسفة علوم اجتماعی قارهای. ترجمة هادی جلیلی. چاپ سوم، تهران: نشر نی.
شیرخدا، طاهره؛ خلیلالهی، شهلا؛ فروزانفر، احمد. (1398). واکاوی گفتمان قدرت در داستان رستم و اسفندیار از منظر فوکو. فصلنامة علمی جامعهشناسی. دورة 7، شمارة 2.
ضیمران، محمد. (1378). میشل فوکو: دانش و قدرت. چاپ اول. تهران: هرمس.
طغیانی، اسحاق؛ پوده، آزاده. (1394). تحلیل روانشناختی منظومۀ «ویس و رامین» براساس نظریة «لیبدوی» فروید و «فردیّت» یونگ. فصلنامة علمی-تخصصی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد. سال پنجم. ش 16. ص 90- 77.
فوکو، میشل. (1381). نیچه، تبارشناسی و تاریخ. ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. چاپ اول، تهران: نشر نی.
فوکو، میشل. (1392)؛ دیرینهشناسی دانش. ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. چاپ دوم، تهران: نشر نی.
فوکو، میشل. (1400). تئاتر فلسفه. ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. چاپ پنجم، تهران: نشر نی.
گالبرایت، جان کنت. (1381). آناتومی قدرت. ترجمة محبوبه مهاجر. چاپ اول، تهران: سروش.
مشایخی، عادل. (1401). تبارشناسی خاکستری است: تأملاتی دربارۀ روش فوکو. چاپ دوم، تهران: نشر نی.
مککارتی، ای. دی. (1388). معرفت بهمثابه فرهنگ. ترجمة کمال خالقپناه و دیگران. چاپ اول، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
نوابخش، مهرداد؛ کریمی، فاروق. (1391). واکاوی مفهوم قدرت در نظریات میشل فوکو. فصلنامة مطالعات سیاسی. دورة 1، شمارة 3، ص 49-64.
هنرمند، سعید. (1392). درآمدی بر فوکو: جستاری دربارة قدرت، گفتمان، آگاهی، تاریخ و فضا. چاپ اول، تهران: جوان.
Fouclt, Michel (1985), The use of pleasure; vol.2 of History Sexealty, Trans from the French by Robert Hurley, New York, Pantheon Books. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 480 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 158 |
||