پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,349 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,829,669 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,260,282 |
خوانش دلوزی «باده» در غزلیات حافظ: گشایش افق های تازه در حافظ پژوهی | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 5، دوره 24، شماره 46، فروردین 1405، صفحه 75-98 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2025.52004.3341 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین جودوی* 1؛ محمد علی محمودی* 2؛ محمد امیر مشهدی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| 2استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان (نویسنده مسئول) | ||
| 3استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| چکیده | ||
| باده، بهمثابه عنصری محوری در شعر حافظ، به دلیل ماهیت سیّال، چندوجهی و غیرقابل تقلیل به یک معنای ثابت، به عنوان کانون این پژوهش انتخاب شده است. در این راستا، مفاهیم برگرفته از اندیشة ژیل دلوز همچون تفاوت و تکرار، صیرورت، قلمروزدایی و غیره، متناسب با مفهوم چندگانة «باده» در ابیات حافظ بررسی شدهاند. نویسندگان در این مقاله با بهرهگیری از مفاهیم فلسفی دلوز، خوانشی نوین از جایگاه «باده» در غزلیات حافظ را پیشنهاد میکنند و با عبور از ساختار عمودیِ سنتیِ غزل، به تحلیل افقیِ ابیات بر پایۀ ایدههای «ریزوم» و «بسگانگی» میپردازند. این پژوهش نشان میدهد که خوانش دلوزی، پیوندی میان ادبیات کلاسیک فارسی و فلسفۀ پستمدرن برقرار میکند، ضمن آنکه بر ظرفیت بینامتنی و چندصدایی شعر حافظ تأکید می-ورزد. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است که در آن خواجه حافظ، بهعنوان شاعری که از اندیشة ریزوماتیک بهره میبرد، از دوگانگیهای مرسومِ اندیشة کهن، فراتر میرود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فلسفة پستمدرن؛ دلوز؛ حافظ؛ باده؛ صیرورت | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، بابک. (1385). ساختار و تأویل متن، چاپ هشتم، تهران: مرکز.
اسمیت، دانیل و جان پروتوی. (1404)، ژیل دولوز، تهران: ققنوس.
آقاحسینی، حسین و فاطمه جمالی. (1384). «فراتر از ایهام»، مجلة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 2 (41): 121-142.
اسحاقی، محمد. (1402). «شراب غرور و بادة حضور در دیوان حافظ»، مطالعات زبان و ادبیات غنایی، 13 (46)،: 30-48.
اسلامی ندوشن، محمدعلی. (1388). ماجرای پایانناپذیر حافظ، چاپ سوم، تهران: یزدان.
باطنی، محمدرضا. (1385). زبان و تفکر، چاپ هشتم، تهران: آگه.
بحرالعلومی، حسین. (1367). «نوشداروی حافظ»، در مقالاتی دربارة شعر و زندگی حافظ، بهکوشش منصور رستگار فسایی (کنگرة جهانی سعدی و حافظ، 7-12 اردیبهشت 1350)، چاپ چهارم، تهران: جامی.
تدینی، منصوره. (1388). پسامدرنیسم در ادبیات داستانی ایران، تهران: علم.
حافظ، شمسالدین محمد. (139). دیوان، به اهتمام ابوالقاسم انجوی شیرازی، چاپ دوم، تهران: بدرقة جاویدان.
حسنرضایی، حسین. (1399). «نگاهی تازه به بنمایة «جام» در دیوان حافظ»، زبان و ادبیات فارسی، 28 (89): 131-156.
حیدری، علی. (1385). «ایهام در شعر حافظ»، کیهان فرهنگی، 239 و 240: 32-38.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1385). حافظنامه، چاپ یازدهم، تهران: علمی و فرهنگی.
خرمشاهی، بهاءالدین. (1395). ذهن و زبان حافظ، چاپ دهم، تهران: ناهید.
پیتون، پل. (1400). دلوز و امر سیاسی، ترجمة محمود رافع، چاپ سوم، تهران: گام نو.
پورنامداریان، تقی. (1382). گمشدة لب دریا، تهران: سخن.
دلوز، ژیل؛ میشل لووی؛ الن بدیو؛ ارنست مندل و دیگران. (1390). می 68 در فرانسه، ترجمة سمیرا رشیدپور و محمدمهدی اردبیلی، تهران: رخداد نو.
دلوز، ژیل. (1395). مغز یک صفحة نمایش است، ترجمة پویا غلامی، تهران: بان.
دلوز، ژیل و فلیکس گتاری. (1400). کافکا: بهسوی ادبیات اقلیت، ترجمة حسین نمکین، چاپ سوم، تهران: بیدگل.
راستگو، سیدمحمد. (1379). ایهام در شعر فارسی، تهران: سروش.
زرینکوب، عبدالحسین. (1377). از کوچة رندان، چاپ یازدهم، تهران: سخن.
ساتن، دیمین و دیوید مارتین-جونز. (1395). دلوز در قابی دیگر، ترجمة مجید پروانهپور، تهران: موسسة تالیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».
شفیعیکدکنی، محمدرضا. (1397). این کیمیای هستی، 3 جلد، چاپ دوم، تهران: سخن.
شمیسا، سیروس. (1390). بیان، تهران: میترا.
شوقی نوبر، احمد. (1373). «بادة عرفانی حافظ»، کیهان اندیشه، 10 (53): 74-48.
علیزاده، ناصر و طاهره نظریانامق. (1396). «مؤلفههای پستمدرنیستی در غزلیات حافظ شیراز» (1396)، زبان و ادب فارسی، 70 (235): 180-153.
فاضلی، فیروز و هدی پژهان. (1393). «فراروی از تقابلهای دوگانه در دیوان حافظ»، پژوهشنامة ادب غنایی، 12 (23)، 227-244.
فتوحی، محمود. (1383). «عاطفه، نگرش، تصویر»، مطالعات و تحقیقات ادبی، 1 (1) : 93-112.
کولبروک، کلر. (1401). ژیل دولوز، ترجمة رضا سیروان، چاپ چهارم، تهران: مرکز.
یانگ، یوجین ب، گری گنوسکو و جنل واتسن. (1400). فرهنگ اصطلاحات دلوز و گتاری، ترجمة مهدی رفیع، تهران: نوشه.
Buchanan, I. (2008). Deleuze and Guattari's Anti-Oedipus: A Reader's Guide. Continuum.
Deleuze, G, (1983), Nietzsche and Philosophy. (Hugh Tomanilson, Trans). London: Athlone Press.
Deleuze, G. (1994). Difference and Repetition (P. Patton, Trans.). Columbia University Press. (Original work published 1968).
Deleuze, G., & Guattari, F. (1983). Anti-Oedipus: Capitalism and Schizophrenia (R. Hurley, M. Seem, & H. R. Lane, Trans.). University of Minnesota Press. (Original work published 1972)
Deleuze, G., & Guattari, F. (1987). A Thousand Plateaus: Capitalism and Schizophrenia. (B. Massumi, Trans.). University of Minnesota Press.
Deleuze, G., & Guattari, F. (1994). What Is Philosophy?. (Hugh Tomanilson & Graham Burchell, Trans.). NewYork: Columbia University Press.
Jaarsma, Ada, (2005), Encountrring Hegel and Deleuze: Toward a Femeinist Pedagogy of Concept.
http//doi.org/ 10.22111/jllr.2025.52004.3341
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 470 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 211 |
||