پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,479 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,505 |
تبیینی از علیت در عرفان نظری با تکیه بر ظهور و نکاح اسمائی و تطبیق آن با دودستگاه تشکیک خاصی و مشائی | ||
| مطالعات ادیان و عرفان تطبیقی | ||
| مقاله 6، دوره 10، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 143-169 اصل مقاله (493.67 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jrm.2025.50770.1242 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا بیات1؛ مهدی منفرد* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم ، قم، ایران | ||
| 2نویسنده مسئول، دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم ، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| علیت از مناظرگوناگون و در معانی عام و خاص خود بهعنوان یک مسئله بنیادین، در بسیاری از مکاتب فلسفی یا عقلی مطرح است. تاکنون نیز تطبیقهایی میان مکاتب مختلف در این مسئله و وجوه مختلف آن انجامگرفتهاست. نظام هستیشناختی عرفان نظری نیز بهعنوان یک مکتب فکری، درخصوص نحوه تحققِ مدرَکات، طرحی دارد که در بنیان خود و در فراگیرترین شکلش، مبتنی بر «حبذاتی» است. دراین نوشتار با مبنا قرادادن معنای عام علیت که عبارت است از مطلق مدخلیت در مطلق تحقق یک حقیقت، سعی گردید که بهروش تحلیلی و توصیفی، تبیینی از علیت در نظام عرفانی با بهره از دو حقیقت ظهور و نکاح اسمائی که متأثر از آن حب ذاتی هستند ارائهشود. سپس تبینی نو از این مسئله در دستگاه تشکیک خاصی براساس اصالت وجود و ذومراتب بودن آن و همچنین حرکت جوهری ارائهشد، که دارای حداکثر قرابت با تبیین عرفانی مسئله باشد. پسازآن نیز با ارائه تصویری جدید از این مسئله در نظام مشائی، در قالب تبیینی تازه از علل اربعه براساس سلسلههای مفهومی و تناظر تأثر ذهن از خارج با معنای ظهور و نیز ترکیب مفاهیم در ذهن با معنای نکاح اسمائی در عرفان، تلاشگردید که قرابتی در این مسئله بین این دستگاه فلسفی و نظام عرفانی حاصل شود. مراد از تبیینهای مذکور در دو دستگاه فلسفی مورداشاره، علاهبر تطبیق بین این دو دستگاه فکری با نظام عرفانی، نشان دادن شمول هستی شناختی نظام عرفانی بر دو دستگاه دیگر در یک مسئله خاص مانند علیت است، بدینصورت که درجریان تبیینهای مذکور نشان داده-میشود که دیدگاه دودستگا فلسفی موردنظر دراین مسئله میتوانند حالات خاصی از دیدگاه نظام عرفانی باشند. این تلاش درجهت طرح نظریه عامتری است مبنی بر شمول هستیشناختی نظام عرفانی بر علوم یا مکاتب فکری دیگر که خودِ این شمول مبتنی است بر احاطه هستیشناختی موضوع این علم بر موضوعات علوم دیگر | ||
| کلیدواژهها | ||
| علیت؛ عرفان نظری؛ تشکیک خاصی؛ مشاء؛ نکاح اسمائی | ||
| مراجع | ||
|
آشتیانى،سید جلال الدین (1370).شرح مقدمه قیصرى بر فصوص الحکم.چاپ سوم. تهران: انتشارات امیر کبیر.
آملی، سید حیدر.(1384). کتاب جامع الاسرار و منبع الانوار، چاپ سوم. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
آملی، سید حیدر.(1367)، المقدمات من کتاب نص النصوص، تحقیقهانری کربن و عثمان یحیی، چاپ دوم، تهران، توس.
جامی، عبدالرحمن (1370). نقدالنصوص فی شرح نقش النصوص، مقدمه ویلیام چیتیک، تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
جوهری، اسماعیلبنحماد، الصحاح، تاج اللغة و صحاح العربیه، تحقیق احمد عبدالغفور عطار، بیروت، دارالعلم للملایین، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
خمینی، روح الله.(1389). مصباح الهدایه الی الخلافۀ و الولایۀ، ترجمه حسین مستوفی.تهران: موسسه چاپ و نشر عروج.
خمینی، روح الله.(1380) شرح چهل حدیث. چاپ 23. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س).
خمینی، روح الله.(1383). سر الصلاة (معراج السالکین و صلوۀ العارفین). چاپ نهم. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
خمینی، روح الله.(1375). تفسیر سوره حمد. چاپ اول. تهران:موسسه تنظیم و نشر آثار الامام الخمینى.
صائن الدین ترکه، علی. (1381) . تمهیدالقواعد، تصحیح سیدجلال الدین آشتیانی، قم: بوستان کتاب.
صائن الدین ترکه، علی. (1378) . شرح فصوص الحکم، تحقیق محسن بیدارفر، قم، بیدار، چاپ اول.
صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم.(1368 ه.ش). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. قم: مکتبة المصطفوی.
صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم.(1363).المشاعر، تصحیح هانری کربن، تهران: کتابخانه طهوری.
صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم.(1360).الشواهدالربوبیه فی المناهج السلوکیه. چاپ دوم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
طباطبایی، محمدحسین (1424ق). نهایۀ الحکمۀ. چاپ هفتم. قم: موسسه النشر الاسلامی.
فناری، محمدبن حمزه (1374). مصباح الانس، به همراه مفاتیح الغیب قونوی، تصحیح محمد خواجوی. تهران: انتشارات مولی.
فنایی اشکوری، محمد(1389)، فلسفه عرفان نظری، حکمت اسراء، شماره5، پاییز1389، 63-83
قونوی،صدرالدین محمد.(1381). اعجازالبیان فی تفسیر ام القرآن، تصحیح سیدجلال الدین آشتیانی، قم:بوستان کتاب.
قونوی،صدرالدین محمد.( (1375)، النفحات الالهیه، تحقیق محمد خواجوی، تهران، مولی، چاپ اول
قونوی،صدرالدین محمد.( (1374)مفتاح الغیب، تحقیق محمد خواجوی، چاپ اول، تهران، مولی،
قیصرى، داود. (1375). شرح فصوص الحکم(القیصرى). چاپ اول. تهران:شرکت انتشارات علمى.
قیصرى، داود. (1381). رسائل قیصرى . مصحح: سید جلال الدین آشتیانى. تهران: موسسه پژوهشی حکمت وفلسفه ایران
کاشانى، عبد الرزاق. (1370).شرح فصوص الحکم( کاشانى). چاپ چهارم. قم: انتشارات بیدار .
کاشانى، عبد الرزاق. (1393).اصطلاحات صوفیه،ترجمه و شرح محمدعلی مودودلاری،چاپ دوم، تهران:انتشارات زوار
کاشانى، عبد الرزاق. (1379)، لطائف الاعلام فی اشارات اهل الالهام، تصحیح مجیدهادیزاده، چاپ اول، تهران، میراث مکتوب.
گرجیان،محمدمهدی و زندیه، مهدی.(1388). حرکت جوهری نفس و ثبات معرفت، فصل نامه علمی- پژوهشی اندیشه نوین دینی، شماره19 زمستان1388، 61-86
مجلسی،محمدباقرابن محمدتقی(1403 ق). بحارالانوار. بیروت – لبنان: دار إحیاء التراث العربی.
مستقیمی، مهدیه سادات(1389). رابطه ارزش مندی و جنسیت در دو تحلیل عرفانی و قرآنی، مطالعات راهبردی زنان:13(01:)197-234
مطهری، مرتضی(۱۳۷۹ش) . مجموعه آثار، ج۸. درسهای الهیات شفا. چاپ سوم.تهران: نشر صدرا. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 155 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 85 |
||