پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 834 |
| تعداد مقالات | 8,015 |
| تعداد مشاهده مقاله | 14,852,483 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,586,508 |
سنجش وضعیت و شناسایی عوامل مؤثر بر مطلوبیت میادین و المانهای شهری (نمونۀ موردی: شهر مریوان) | ||
| جغرافیا و آمایش شهری منطقهای | ||
| دوره 16، شماره 58، اسفند 1405، صفحه 65-92 اصل مقاله (2.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/gaij.2025.52664.3299 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد دانا سالم* 1؛ سوران منوچهری2؛ حشمت قیسوند3 | ||
| 1استادیار گروه معماری، واحد مریوان، دانشگاه آزاد اسلامی، مریوان، ایران | ||
| 2دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 3دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد مریوان، دانشگاه آزاد اسلامی، مریوان، ایران | ||
| چکیده | ||
| مطلوبیت میادین شهری و المانهای وابسته به آن، بهعنوان یکی از اثرگذارترین سازههای مؤثر بر کیفیت فضاهای عمومی و سرزندگی شهری، نیازمند هماهنگی کمّی و کیفی مؤلفههای مختلفی است که بایستی در یک مجموعة هماهنگ توسط مدیران شهری درنظرگرفتهشوند. پژوهش حاضر نیز با این هدف در شهر مریوان با دیدی زمینهمحور بهمنظور ترسیم وضعیتی شفاف از مطلوبیت این عناصر، جهت تبدیلشدن به مبنای سیاستگذاری و برنامهریزی مدیران شهری در راستای ارتقای کیفیت محیطی، انجام گرفتهاست. پژوهش کاربردی حاضر برمبنای روش، توصیفی-تحلیلی و از لحاظ نوع، کمّی–کیفی بوده و جهت گردآوری دادهها، در بخش نظری از منابع اسنادی و در بخش عملی از پیمایش مبتنی بر مصاحبه، مشاهده و توزیع پرسشنامه بهرهگرفته شدهاست. در بخش کمّی با توزیع پرسشنامه و تجزیهوتحلیل آنها با آزمونهای آمار استنباطی و شاخصهای توصیفی(t نمونهای و میانگین و مد پاسخها) سعی بر شناسایی مطلوبیت میادین و المانهای وابسته بر مبنای شاخصهای تعریفشده و در بخش کیفی بر مبنای مصاحبة نیمهساختاریافته و تجزیهوتحلیل آن با تکنیک کدگذاری باز و سپس، بهرهگیری از توزیع پرسشنامة استخراجشده در راستای تأیید و تعمیم مبتنی بر بهرهگیری از معادلات ساختاری، سعی بر شناسایی علل و عوامل مؤثر بر وضعیت موجود مطلوبیت و کارایی این عناصر در محیط شهری است. همچنین، جامعة آماری پژوهش مبتنی بر مدیران شهری، متخصصان علمی و آگاهانی از میان شهروندان شهر مریوان میباشد که بهروش هدفمند تعیینگردیدند. یافتههای پژوهش نشاندادند که مطلوبیت میادین شهری شهر مریوان و المانهای وابسته به آنها از لحاظ هر سه شاخص مورد بررسی مبتنی بر کیفیت طراحی، معماری و عملکرد(میانگین 2.58)، اجتماعی- اقتصادی(میانگین 2.42) و زیستمحیطی(میانگین 2.19) و 33 متغیر وابسته به آنها در وضعیت نامناسبی قراردارد. همچنین، مجموعهای از عوامل، مبتنی بر ضعف مدیریت تخصصگرا و کارآمد در حوزة شهری، ضعف در تأمین و کمبود منابع مالی مدیریت سیما و منظر شهری(مؤثرترین عوامل)، تأکید بر فرم و غفلت از معنا و مفهوم در طراحی میادین و المانها، درهمریختگی بافت کالبدی فضاهای عمومی و ضعف در مدیریت مشارکتی و مشارکتگرایی شهروندان در ارتقای کیفیت محیطی فضاهای عمومی شهری، بر ناپایداری و ناکارآمدی میادین و المانهای وابسته به آنها در ارتقای حس سرزندگی و عملکرد مطلوب، اثرگذار هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فضاهای عمومی؛ میادین و المانهای شهری؛ شهر مریوان | ||
| مراجع | ||
|
آزادیزاده، نامدار؛ مهردانش، گونا. (1401). بررسی نقش میدانها در هویت شهری (موردی: شهر تازه آباد)، جغرافیا و روابط انسانی، 4(4)، 381-366.
اعتصامیان، پریسا؛ پژوهانفر، مهدیه؛ نورتقانی، عبدالمجید. (1398). شناسایی و اولویتبندی عوامل طراحی مؤثر بر تعاملات اجتماعی شهروندان در میدانهای عمومی شهری، آمایش جغرافیایی فضا، دوره 9، شماره 34، صص: 132-117.
پورحیدرشیرازی، فرزانه. (1400). ارتقای سرزندگی و حس تعلق مکانی در فضاهای شهری (مطالعة موردی: منطقة 5 شهر اصفهان)، اولین کنفرانس سالانة پژوهشهای معماری و شهرسازی و مدیریت شهری.
پورحیدری، مینا؛ رفیعیان، محسن. (1401). تأثیر ذهنی نام فضاهای عمومی شهری بر شهروندان (میادین شهری یزد)، مهندسی و مدیریت ساخت، 6(1)، 33-25.
جعفریجبلی، حسین؛ کاظمی، موسی؛ حکمتنیا، حسن. (1400). تحلیلی بر عوامل کلیدی مؤثر بر فرسودگی عملکردی میدام امامعلی(ع) اصفهان، مدیریت شهری، 65(3)، 178-157.
حاجیزاده، یونس (1401). نقش میادین در شکلگیری فضای شهری، ماهنامة تخصصی شهر پایا، دوره 20، شماره 2، صص: 2-20.
حسینزاده، رباب؛ صفرعلیزاده، اسماعیل. (1399). سنجش و ارزیابی وضعیت مؤلفههای سرزندگی شهری از منظر شهروندان (مطالعة موردی: شهر ارومیه). فصلنامة علمی و پژوهشی پژوهش و برنامهریزی شهری،42(11)، 164-153.
حقیریان، شیدا؛ سجادزاده، حسن؛ کریمی، مهرداد. (1392). اولویتهای بصری میدانهای شهری از منظر کاربران (موردی: میدانهای شهر همدان)، آمایش محیط، 35(2)،38-23.
رحیمی، لیلا. (1398). تبیین و ارزیابی عوامل تأثیرگذار در مطلوبیت میادین شهری (مورد: میدان ساعت تبریز)، پژوهش و برنامهریزی فضایی، دوه 8، شماره 4، صص:88-67.
شهابینژاد، علی؛ امینزاده، بهناز. (1391). منظر ورودی میدان نقش جهان اصفهان، هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی،17(1)،38-27.
عابددوست، حسین. (1399). تحلیلی نوستالوژیک و آیکونیک از کارکرد المانهای شهری رشت، دانش شهرسازی،4(2)،41-19.
فروتنراد، فرناز؛ زمانی، بهادر. (1401). سنجش قرارگاههای رفتاری در میادین شهری؛ مطالعة تطبیقی: میدان نقش جهان و میدان امامعلی اصفهان، جغرافیا و توسعة شهری، 9(1)،152-127.
قهری، سارا؛ درسخوان، رسول. (1401). طراحی میادین محلی جهت ارتقای کیفی و حفظ هویت تاریخی (مورد: میدان مرکزی شهر تبریز)، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره 22، شماره 67، صص:112-91.
کریمیآذر، امیر رضا؛ طورانداز، بهزاد. (1397). بازآفرینی میادین شهری با تأکید بر تعاملات اجتماعی براساس اصول نوشهرگرایی (موردی: میدان امام بندرانزلی)، دانش شهرسازی، 3(2)، 97-85.
نورالهی، رقیه؛ دارقی، علیرضا. (1401). باززندهسازی میدان درب خانه دیوانی رشت مبتنی بر تحولات تاریخی آن، مرمت و شهرسازی، 3(1)، 24-4.
نیکدل، راضیه؛ آرام، علی. (1400). بررسی تطبیقی طراحی المانهای شهری با رویکرد هوست شهری در ایران و جهان، علوم زیستمحیطی و دانش جغرافیا، دوره 1، شماره 1،صص:20-1.
یزدانی، محمدحسین؛ عبدالهی، ابولفضل؛ ولایتی، شیوا. (1402). اثر انواع هنر عمومی در فضاهای شهری بر نشاط درکشدة بانوان شهر اردبیل، مطالعات شهری، دوره 12، شماره 48، صص:68-55.
10.34785/J011.2022.025
یوسفی، اسماعیل؛ رحمانی، امیر؛ قربانخانی، محسن. (1393). ارزیابی نقش المانهای شهری بر ارتقای حس مکان در فضاهای شهری (نمونة موردی: شهر همدان)، مطالعات محیطی هفتحصار. ۳ (۱۰) :۷۱-۸۱.
References
Ali, M. B. S. Q. (2023). Post-war urban problems in ancient Mosul (Maydan neighbourhood). Journal on Mathematics, Engineering and Natural Sciences (EJONS), 7(3), 363–379.
10.5281/zenodo.10478935 https://journals.indexcopernicus.com/search/journal/issue?issueId=373531&journalId=65467
Alves, F. B. (2017). The traditional urban square—A vital organ in the city or a “Thing” of the past? In Pre-Fabrication of Building Facades (Building Research: Design, Construction and Technologies, pp. 37–46). Springer.
Alwah, A. A. Q., Li, W., Alwah, M. A. Q., & Shahrah, S. (2021). Developing a quantitative tool to measure the extent to which public spaces meet user needs. Urban Forestry & Urban Greening, 62, 12–24.
Barchino, A. T., Llopis Verdú, J. & Lluch, J. S. (2018). Recovering chromatic space as a sign of identity in the historic city. In A. Torres Barchino, J. Llopis Verdú & J. Serra Lluch (Eds.), Putting Tradition into Practice: Heritage, Place and Design (Lecture Notes in Civil Engineering, Vol. 3, pp. 1321–1328). Springer.
Dadashova, J. (2022). A quest on successful public squares: The case study of Fountain Squares in Baku City (Master’s thesis). Eastern Mediterranean University.
Djezzar, S., & Bada, Y. (2023). Decoding socio-spatial structural constants in syntactic analysis of a rural settlement: A case study of traditional settlements of the southern slope of the Aurès Massif, Algeria. International Review for Spatial Planning and Sustainable Development, 11(3), 192–213.
Erce, V., Kuşakcı, A. O., & Haji Amiri, M. (2025). Evaluating urban square management success: A model for urban public spaces in Istanbul. Urban Governance. Advance online publication.
Erem, Ö., & Şener, E. G. (2008). Complexity versus sustainability in urban space: The case of Taksim Square. A|Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 5(1), 54–73.
https://www.az.itu.edu.tr/jfa/article/view/579
Erturan, A. (2011). Kentsel kamusal alan oluşturmada bir yöntem denemesi: İstanbul Yeldeğirmeni Mahallesi örneği (Master’s thesis). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=8LJ7fIL9Qs2TdWbFdG-Jug&no=8aE0qsZMNN1OQ8vArvqerQ
Gezer, A. M. S. & Qurraie, B. S. (2021). Evaluating the “Square” experience in Karabük City Square with the space syntax method. International Journal of Eastern Anatolia Science Engineering and Design, 3 (1), 43–54.
Gill, R. (2004). Change: Considering the relevance of place identity for planning in British Columbia’s communities in transition (Master’s thesis). University of Waterloo.
Horayangkura, V. (2012). Incorporating environment–behaviour knowledge into the design process: An elusive challenge for architects in the 21st century. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 50, 30–41.
Işiklar, S. (2017). Vitality of the cities. International Journal of Architectural Engineering & Technology. 4, 18–23.
Jameel, S. M. & Hussien, S. H. (2023). Public squares as catalysts for city brand. International Journal on Technical and Physical Problems of Engineering, 15 (3), 2–12.
https://www.iotpe.com/IJTPE/IJTPE-2023/IJTPE-Issue56-Vol15-No3-Sep2023/31-IJTPE-Issue56-Vol15-No3-Sep2023-pp234-242.pdf
Javadi, H. (2016). Sustainable urban public squares. European Journal of Sustainable Development, 5(3), 361–370.
Margareta Ingrid,C. (2024). The sociality of form: Camillo Sitte’s urban morphologies. German Quarterly, 12(2), 1–16.
Mehta, V. (2014). Evaluating public space. Journal of Urban Design, 19 (1), 53–88.
Najafi, M., & Shariff, M. K. B. M. (2011). The concept of place and sense of place in architectural studies. International Journal of Human and Social Sciences, 6(3), 1–7. Retrieved from:
https://www.researchgate.net/publication/288118788_The_concept_of_place_and_sense_of_place_in_architectural_studies
Önder, S. (2002). Kentsel açık mekan olarak meydanların irdelenmesi [Investigating squares in urban open spaces]. Agriculture and Food Sciences, 16 (29), 96–106.
https://dergipark.org.tr/en/pub/selcukjafsci/issue/76290/1269718
Paudel, U. & Pant, K. P. (2023). Understanding vitality of public space: A review with an example of capital city Kathmandu in Nepal. Land Use Policy, 133, 106860.
Setaih, K., Hamza, N. & Townshend, T. (2013). Assessment of outdoor thermal comfort in urban microclimate in hot arid areas. Proceedings of the 13th Conference of the International Building Performance Simulation Association, Chambéry, France.
Zagroba, M., Szczepa´ nska, A, & Senetra, A.(2020). Analysis and Evaluation of Historical Public Spaces in Small Towns in the Polish Region of Warmia,sustainability.12(2),2-20.
Zeka, B. (2011). The humanistic meaning of urban squares: The case of Çayyolu Urban Square Project (Master’s thesis). Middle East Technical University.
https://open.metu.edu.tr/handle/11511/20466
Zhu, Y., Zhang, Y. & Biljecki, F. (2025). Understanding the user perspective on urban public spaces: A systematic review and opportunities for machine learning. Cities, 156, 14–23.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 86 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35 |
||