پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 839 |
| تعداد مقالات | 8,106 |
| تعداد مشاهده مقاله | 15,425,561 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,321,213 |
نقش عوامل خارجی در شکلگیری و تقویت گروه طالبان در افغانستان | ||
| نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام | ||
| مقاله 5، دوره 19، شماره 37، آبان 1404، صفحه 136-167 اصل مقاله (1.62 M) | ||
| نوع مقاله: علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jhr.2025.50685.3745 | ||
| نویسندگان | ||
| سمانه سعیدی1؛ سینا فروزش* 2؛ مجیدرضا رجبی3 | ||
| 1دانشجو دکتری ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران | ||
| 2دانشیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) | ||
| 3استادیار،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| ظهور جریان طالبان در افغانستان و تسلط آنان بر این کشور، در میان احزاب و گروههای سیاسی مختلف، در دو مقطع زمانی 1996 تا 2001 و 2021 تاکنون، نمیتواند بدون توجه به مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی تحلیل شود. مسئله اصلی این مقاله، یافت این پرسش اساسی است که عوامل موثر خارجی بر ظهور طالبان و تسلط آنان بر افغانستان چیست؟ فرضیه اصلی این تحقیق بر این مبنا استوار است که دخالت کشورهای خارجی، از جمله ایالات متحده، عربستان سعودی و بهویژه پاکستان، نقش تعیینکنندهای در ظهور و تسلط این گروه بر کشور افغانستان ایفاکرده است.به دلیل ماهیت تاریخی این مقاله ، رویکرد غالب آن،کیفی و تحلیلی است که با بهکارگیری روش گردآوری اسناد و منابع بهصورت کتابخانهای و استفاده از دادههای معتبر موجود در پایگاههای اطلاعاتی انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که عوامل خارجی، شامل متغیرهایی نظیر حضور ارتش سرخ در خاک افغانستان و رویارویی کمونیستها با باورهای دینی مردم افغانستان، همچنین دخالت ایالات متحده و پشتیبانی عربستان سعودی و پاکستان، از جمله عواملی هستند که موجب ظهور و تسلط گروه طالبان بر افغانستان شدهاند. مقاله حاضر ضمن تحلیل ابعاد مختلف این موضوع، تلاش دارد تا روشنگر نقش کلیدی عوامل خارجی در تحولات افغانستان باشد و به درک بهتر زمینههای تاریخی و سیاسی این پدیده کمک کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طالبان؛ ایالات متحده آمریکا؛ عربستان؛ پاکستان؛ ارتش سرخ شوروی؛ جمهوری خلق چین | ||
| مراجع | ||
|
اسکندری، مصطفی. درآمدی بر جریان شناسی مذهبی افغانستان. تهران: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، ۱۴۰۲.
اندیشمند، محمداکرام. راه حل دخالت پاکستان چیست؟ کابل: نشر سعید، ۱۳۸۶.
انصاری، خواجه بشیر احمد. افغانستان در آتش نفت. کابل: میوند، ۱۳۸۲.
پولی، میشایل، دوران، خالد. بن لادن کیست؟. ترجمه مهشید میرمعزی. تهران: روزنه، ۱۳۸۰.
تمنا، فرامز. افغانستان جدید و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران: نگاه افغانی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، 1378.
جلالزاده، سید مجتبی. بررسی تأثیر پیمانهای راهبردی (۲۰۱۲) و امنیتی (۲۰۱۴) «افغانستان- آمریکا ر روابط افغانستان با کشورهای همسایه در چارچوب حقوق بین الملل.» فصلنامه سیاست، سال چهارم، شماره سیزدهم، 1396.
دهشیار، حسین. سیاست خارجی آمریکا در افغانستان. تهران: نشر میزان، ۱۳۹۰.
رحمانی، نرگس، حسینی، عباس. پس از انزوا، بررسی سیاست خارجی افغانستان. کابل: مرکز مطالعات راهبردی، ۱۳۹۱.
رحیمی، سردار. ژئوپلیتیک افغانستان در قرن بیستم. کابل: انتشارات سعید، ۱۳۹۱.
رشید، احمد. افغانستان طالبان، زنان، تجارت مافیا و پروژه عظیم نفت در آسیای مرکزی. ترجمه خندق، نجله. تهران: نشر قلم، ۱۳۸۱.
سانچارکی، فاضل. موانع پیدایش حکومت کارآمد در افغانستان از ۲۰۰۱ به بعد. تهران: انتشارات کلکین، ۱۳۹۹.
سرافراز، محمد. جنبش طالبان از ظهور تا افول. تهران: سروش، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۰.
صفاری، غلامعلی. طالبان. تهران: مؤسسه مطالعات اندیشه سازان نور، ۱۳۹۵.
عباسزاده فتحآبادی، مهدی. «تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان و سر برآوردن القاعده.» مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی. شماره 258. 1387.
عبدلی، علی، جهانیراد، حجتاله، مرادی، بهرام. افغانستان پسا ۱۱ سپتامبر و امنیت جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات اندیشکده روابط بینالملل، ۱۴۰۲.
عفیفی، زینب. اسامه بن لادن. قاهره: دارالعلم العربی،۱۴۳۲هـ.ق.
عماد نداف. اسامه بن لادن یک نفر از یک میلیاردر. ترجمه عثمان ایزدپناه. تهران: انتشارات عابد، 1381.
فرزین نیا، زیبا. پاکستان. تهران: مرکز پژوهش سیاسی و بین المللی وزارت خارجه ایران، ۱۳۸۰.
فرنان، ابرژونوا. «افغانستان یا محل تلاقی دو شط منات و دلار». ترجمه علیمحمد امیری. مجله یغما. سال 13. شماره 7. مهر 1339.
فیاض، محمد اسحاق. پشتونستان چالش سیاسی افغانستان و پاکستان. قم: انتشارات معصومین(ع)، 1387.
گلر، آرماندو، استاهل، آلبرت. «بازی بزرگ جدید به نفع چه کسی: منابع راهبردی در آسیای میانه و افغانستان.» ترجمه سعید تقیزاده. فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. دوره۴. شماره۴۷. 1383.
محمدی، غلاممحمد. پشتونستان خواهی عامل تباهی افغانستان. کابل: انتشارات سعید، ۱۳۸۸.
مژده، وحید. «بازی قدرتها در افغانستان و شکلگیری طالبان.» گفتگو از محمد عطایی. چشم انداز ایران، شماره 53. دی و بهمن 1387.
نوریان، رضا. «اولین میزگرد مشترک ایران و افغانستان.» فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. سال 13. دوره 14. شماره ۴۶. تابستان 1383.
هاشمیمقدم، امیر. چرا افغانستان(برای ایران) مهم است؟ تهران: کتاب راهبرد، 1400.
واعظی، حمزه. هویت های پریشان. تهران: مرکز مطالعات راهبردی وزارت امور خارجه، ۱۳۸۹.
وردون دیه گو – هاریسون، سلیگ اس. پشت پرده افغانستان (فرصتی که از دست رفت). ترجمه اسدالله شفایی. تهران: انتشارات بین المللی المهدی، ۱۳۷۹.
یوسف زهی، ناصر، فرزانهپور، حسین، بخشی، احمد. «آسیب شناسی روابط بازرگانی ایران-افغانستان از منظر رهیافت اقتصاد سیاسی: 2018-2001»، پژوهشنامه علوم سیاسی. سال 13. شماره 2. بهار 1397.
Huntington, Samuel, The Clash of Civilizations and the Remarking of World Order, Simon and Schuster, New York, 1999.
سایتهای اینترنتی
سید عبداللّه نظامی، «وهابیت و طالبان اختلاف این دو در چیست؟»، ۱۷ فروردین ۱۴۰۱ - ۶ آوریل ۲۰۲۲، منتشر شده در: BBC Persian
نرگس اعتماد، «افغانستان را مکتب خانه وهابیت نسازید»، دوشنبه ۱۶ سرطان ۱۳۹۹، منتشر شده در: Jomhor News
«عربستان سعودی برای ایجاد یک مرکز اسلامی در کابل چک سفید امضا داد»، منتشر شده در: BBC Persian
مدنی، حسین، «چرا از چک سفید سعودی نگرانم»، منتشر شده در: Jomhor News
مجمع فرهنگی انقلاب اسلامی افغانستان، «ایجاد مرکز «ملک عبداللّه» پناهگاه تروریست ها و گروه های افراطی است»، ۸ آذر ۱۳۹۳، منتشر شده در: IQNA
«ایجاد مرکز «ملک عبداللّه» پناهگاه تروریست ها و گروه های افراطی است»، منتشر شده در: Tasnim News | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 176 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 133 |
||