| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 864 |
| تعداد مقالات | 8,350 |
| تعداد مشاهده مقاله | 16,832,139 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 11,261,795 |
نگاهی تازه به قصیده ای از هلالی جغتایی استر آبادی | ||
| پژوهشنامه ادب غنایی | ||
| مقاله 2، دوره 24، شماره 46، فروردین 1405، صفحه 21-38 اصل مقاله (1.1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22111/jllr.2025.52819.3354 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید برزگر قهفرخی1؛ اصغر رضاپوریان* 2؛ محمد حکیم آذر3 | ||
| 1گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران | ||
| 2گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاداسلامی ، شهرکرد، ایران. | ||
| 3گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.. | ||
| چکیده | ||
| هلالی جغتایی از شاعران دهم است، در دیوان تصحیحشدهی وی تنها چهار قصیده از این شاعر میبینیم که برخی از آنها کامل هم نیستند. یکی از این قصاید، قصیدهایست که در مدح عبیدالله خان ازبک سروده است. در مورد این قصیده تاکنون دو نظر در کتب تذکره مطرح شده است. در این پژوهش سعی بر آن است که ضمن نقد نظر دو گروه و ارائهی ابیات نویافته که به مدد جُنگ شرف و تذکرهی نفایسالمآثر حاصل شده، نظر گروه نخست مبنی بر سرایش قصیده در مقدم عبیدالله خان نقد شود و این احتمال پیش کشیده شود که این قصیده به شیوهی اعتذار و برای عذرخواهی و رهایی هلالی از مرگ سروده شده است. بدین منظور در پی پاسخ دادن به این دو پرسشیم که: ابیات نویافتهی قصیدهی مدح عبیدالله خان ازبک چگونه میتواند به درک بهتری از قصد شاعر از سرودن قصیده کمک کند؟ و نسبت قصیدهی مدح عبیدالله خان با شعر اعتذاری چگونه است؟ در ادامه به روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر منابع و اسناد کتابخانهای به معرفی فن اعتذار میپردازیم و به سابقهی آن در ادب فارسی اشاراتی میکنیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هلالی جغتایی؛ شعر قرن دهم؛ جنگ شرف | ||
| مراجع | ||
|
آزاد بلگرامی، غلامعلی. (بیتا). خزانة عامره، بیجا.
اسکندر منشی. (۱۳۱۴). تاریخ عالمآرای عباسی، ج ۱، تهران: دارالطباعة آقا سیّدمرتضی.
انوری، اوحدالدین. (۱۳۳۷). دیوان انوری، تصحیح محمدتقی مدرّس رضوی، ج ۱، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
پورنامداریان، تقی. (۱۳۸۶). انواع ادبی در شعر فارسی، مجلة دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه قم، سال اول، شمارة سوم، صص ۷ تا ۲۲.
الجندی، علی. (1991م). فی تاریخ الأدبالجاهلی، قاهره: مکتبة دارالتراث.
حسنبیگ روملو. (۱۳۵۷). احسنالتواریخ، به تصحیح دکتر عبدالحسین نوایی، ج ۱، تهران: بابک.
حسینیخاتونآبادی، سیدعبدالحسین. (۱۳۵۲). وقایعالسنین و الاعلام. به تصحیح محمدباقر بهبودی، تهران: کتابفروشی اسلامیه.
خاقانیشروانی، افضلالدین. (۱۳۹۱). دیوان خاقانی شروانی، تصحیح ضیاءالدین سجادی، تهران: زوار.
خلیلی، خلیلالله. (۱۳۰۹). آثار هرات، به اهتمام عبدالعلیمجان پسر نائب سالار صاحب موصوف، ج ۲، هرات: مطعبة فخریه سلجوقی.
خواندمیر، غیاثالدینبنهمام. (۱۳۸۰). تاریخ حبیبالسیر، تصحیح متن زیر نظر دکتر محمد دبیرسیاقی، ج ۴، چ چهارم، تهران: خیام.
دوست سنبهلی، میرحسین. (بیتا). تذکرة حسینی، بیجا.
رازی، امیناحمد. (۱۳۷۸). تذکرة هفتاقلیم، تصحیح تعلیقات و حواشی سید محمدرضا طاهری، ج دوم، تهران: سروش.
یوسفی، محمدرضا؛ رفیعی، داود. (۱۴۰۲). «یک نظر جانب هلالی کن» (هلالی جغتایی در آیینة دوازده قصیدة نویافتهاش)، دانشگاه تهران، ادب فارسی، سال ۱۳، شمارهی ۲، پاییز و زمستان ۱۴۰۲، پیاپی ۳۲، صص ۱۵۱- ۱۶۸.
زرقانی، سیدمهدی. (۱۳۸۸). طرحی برای طبقهبندی انواع ادبی در دورة کلاسیک، فصلنامة پژوهشهای ادبی، سال ۶، شماره ۲۴، صص ۸۱ تا ۱۰۶.
شرف، عبدالرحمن. (بیتا). جنگ نظم – منتخب اشعار شعرا – قسمتی از دیوان جامی- یوسفوزلیخای جامی، شماره ثبت: ۸۶۷۲۰، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
صفا، ذبیحالله. (۱۳۶۳). تاریخ ادبیات در ایران، جلد چهارم، تهران: فردوس.
ضیف، شوقی. (۱۳۹۳). تاریخ ادبی عرب (العصرالجاهلی)، ترجمة علیرضا ذکاوتی قراگزلو، تهران: امیرکبیر.
عنصرالمعالی، کیکاووسبناسکندر. (۱۳۱۲). قابوسنامه، تصحیح و مقدمه سعید نفیسی، تهران: مطبعة مجلس.
کامی قزوینی، علاءالدوله. (۱۳۹۵). تذکرة نفایسالمآثر، تحقیق و تصحیح سعید شفیعیون، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی با همکاری سازمان چاپ و انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
کمالالدین اسماعیل، ابوالفضل. (۱۳۴۸). دیوان کمالالدین اسماعیل، به اهتمام حسین بحرالعلومی، تهران: کتابفروشی دهخدا.
گلچینمعانی، احمد. (۱۳۴۲). سندی در باب هلالی و قبر او که برای نخستینبار انتشار مییابد، یغما تیر ۱۳۴۲، شمارة ۱۸۰، صص ۱۵۷ تا ۱۶۰.
گوپاموی، محمد قدرتالله. (۱۳۸۷). تذکرة نتایجالافکار، تصحیح یوسف بیگ باباپور، قم: مجمع ذخایر اسلامی.
محمدصدیقخان بهادر. (۱۳۸۶). تذکرة شمع انجمن، تصحیح و تعلیقات دکتر محمدکاظم کهدویی، یزد: دانشگاه یزد.
مدرس، میرزا محمدعلی. (۱۳۷۴). ریحانهالادب، ج ۶، چ چهارم، تهران: خیام.
واله داغستانی، علیقلی بن محمدعلی. (۱۳۸۴). تذکرة ریاضالعارفین، مقدمه، تصحیح و تحقیق محسن ناجی نصرآبادی، ج ۴، تهران: اساطیر.
هدایت، رضاقلیخان. (۱۳۰۵). ریاضالعارفین، با سعی و اهتمام ملا عبدالحسین و ملا محمود خوانساری، تهران: بیجا.
هلالی جغتایی، بدرالدین. (۱۳۷۵). دیوان هلالی جغتایی، تصحیح و مقدمه سعید نفیسی، چ سوم، تهران: سنایی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 169 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 141 |
||